नवरात्रि

नवरात्रि संस्कृत शब्द हो, जसको अर्थ 'नौ रात' हुन्छ। यो चाड वर्षमा धेरै पटक आउँछ, तर शरद ऋतुमा आउने नवरात्रि सबैभन्दा धेरै मनाइन्छ। यस अवधिमा देवी दुर्गाका नौ फरक रूपहरूको पूजाआजा गरिन्छ। यी नौ रूपले नारी शक्तिको विभिन्न गुण र स्वरूपलाई प्रतिनिधित्व गर्छन्। प्रत्येक रात देवीको एक विशेष रूपलाई समर्पित हुन्छ र त्यसै अनुसार प्रार्थना तथा अनुष्ठानहरू गरिन्छन्। नवरात्रिमा मानिसहरूले विभिन्न किसिमका व्रत बस्ने, मन्दिर जाने र विशेष पूजा गर्ने गर्छन्। यस पर्वको पहिलो दिन घटस्थापना गरिन्छ, जहाँ माटोको घैँटोमा जमरा उमार्ने चलन छ। भारतका विभिन्न क्षेत्रहरूमा यो चाड मनाउने तरिका फरक-फरक हुन्छ। उदाहरणका लागि, उत्तर भारतमा रामलीलाको मंचन र पूजा गरिन्छ भने पश्चिम भारतको गुजरातमा 'गरबा' र 'डण्डिया' जस्ता पारंपरिक नृत्यहरू रातभर नाचिन्छ। दक्षिण भारतमा घरहरूमा खेलौना र मूर्तिहरू सजाइन्छ, जसलाई 'गोलू' भनिन्छ। यी सबै क्षेत्रीय भिन्नताहरू भए पनि, यस चाडको मूल उद्देश्य भनेको अनिष्टमाथि सत्य र सकारात्मक शक्तिको विजयको उत्सव मनाउनु हो। नवमी वा दशमीको दिनसम्म पुग्दा यो चाडको उल्लास पराकाष्ठामा पुग्छ। यसरी नवरात्रिले मानिसहरूलाई एकताबद्ध गर्दै भक्ति, संस्कृति र आनन्दको संदेश दिन्छ।