ဈာနသောဓနဇာတ် အမှတ် ၁၃၄

ဇာတ်အမှတ် ၁၃၄၊ ဇာတကဋ္ဌဝဏ္ဏနာ၏ ဧကနိပါတတွင် ပါဝင်သော ဈာနသောဓန ဇာတ်ကို ဇေတဝန်ကျောင်းတွင် ဟောကြားခဲ့သည်။ ထိုအခါ သာရိပုတ္တာသည် ဘုရားရှင်၏ ကိုယ်တော်ကိုယ်တိုင် ဟောကြားခဲ့သော တရားတစ်ခုကို အလွန်ထင်ရှားစွာ ရှင်းပြခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်က ထိုရှင်းပြနိုင်သည့် စွမ်းရည်ကို အလွန်ရှေးဘဝကပင် ကိုယ်တော်တွင် ရှိခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုတော်မူပြီး၊ ထိုအရာကို ပြသရန် အောက်ပါပုံပြင်ကို ဟောတော်မူသည်။

အလွန်ဝေးကွာသော အတိတ်ကာလ၌ ဗြဟ္မဒတ်မင်းသည် ဗာရာဏသီပြည်ကို အုပ်ချုပ်စဉ်၊ ဗောဓိသတ်သည် ချမ်းသာသော ဗြာဟ္မဏ မိသားစုတွင် ဖွားမြင်လာသည်။ ပညာရပ်၏ ကြီးမြတ်သော ဗဟုသုတစင်တာဖြစ်သည့် တက္ကသိုလ်တွင် ပညာသင်ကြားပြီးနောက် လောကီဘဝကို လုံးဝစွန့်လွှတ်ခဲ့သည်။ နှစ်ပေါင်းများစွာ စည်းကမ်းရှိစွာ ကျင့်ကြံခဲ့ရာမှ အဘိညာဉ်ငါးပါးနှင့် သမာပတ်ရှစ်ပါးကို ရရှိခဲ့ပြီး၊ ဟိမဝန္တာတောင်တွင် နေထိုင်ခဲ့သည်။ အချိန်ကြာလာသည်နှင့်အမျှ သူ၏ ကျော်ကြားမှုကြောင့် ရသေ့ငါးရာသည် ဝန်းရံလာကြပြီး၊ သူကိုယ်တိုင် ကျွမ်းကျင်ခဲ့သော ဈာန်စူးစိုက်မှုလမ်းကြောင်းကို သင်ယူလိုကြသည်။

ဗောဓိသတ်ကိုယ်တိုင်သည် သူ၏ တပည့်အားလုံးထက် ဈာန်တွင် ပို၍ တိုးတက်ခဲ့သည်။ သူသည် ပစ္စည်းရုပ်အားလုံးကို ကျော်လွန်၍၊ အနန္တအာကာသဌာနကို ကျော်လွန်၍၊ အနန္တဝိညာဏဌာနကို ကျော်လွန်၍၊ အကိဉ္စညဌာနကိုပင် ကျော်လွန်၍ သူ၏ သတိပညာကို သန့်စင်ခဲ့သည်။ အချိန်ကြာလာသောအခါ လောကီဈာန်၏ အမြင့်ဆုံးထိပ်ဖြစ်သည့် နေဝသညာနာသညာယတန၊ ဘဝလည်ပတ်မှုနှင့် ဆက်စပ်နေစဉ် စိတ်ဝင်နိုင်သော အလွန်ကျေးကျွန်းသိမ်မွေ့သည့် အခြေအနေကို ရောက်ရှိခဲ့သည်။

အိုမင်းသော ဆရာကြီး နောက်ဆုံး သေခါနီးတွင် ငါးရာသော တပည့်များက သူ့ပတ်ဝန်းကျင်တွင် ဝိုင်းဝန်းစုရုံးပြီး၊ သူ၏ သန့်စင်ကြည်လင်သော ဘဝတစ်လျှောက် မည်သည့် အံ့ဖွယ်အောင်မြင်မှုကို ရရှိခဲ့သနည်းဟု မေးမြန်းကြသည်။ သူသည် သညာရှိသည်ဟုလည်းကောင်း၊ သညာမရှိဟုလည်းကောင်း မှန်မှန်ကန်ကန် ပြောဆိုနိုင်လောက်အောင် နူးညံ့သိမ်မွေ့သော အခြေအနေကို ဖော်ပြရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သူ၏ နောက်ဆုံးအသက်ရှူမှတွင် ကျန်ရှိသော စကားနှစ်လုံးဖြင့် သူက ရိုးရှင်းစွာ ဆိုခဲ့သည်- "သိစိတ်ရှိသည်လည်း မဟုတ်၊ သိစိတ်မရှိသည်လည်း မဟုတ်။"

သူကွယ်လွန်သောအခါ၊ ကြားခဲ့ရသည်ကို နားလည်ရန် နည်းလမ်းမရှိသော တပည့်အများစုက ဆရာ၏ နောက်ဆုံးစကားများကို ရိုးရိုးရှင်းရှင်း စကားမှားယွင်းမှုသာဟု ရယ်မောဝေဖန်ခဲ့ကြသည်။ ၎င်းတို့က အချင်းချင်း အသံကျယ်ကျယ်ဖြင့် ဆိုကြသည်မှာ၊ ရိုသေခဲ့ရသော ဆရာသည် ဆယ်စုနှစ်များစွာ သည်းခံကျင့်ကြံခဲ့ပြီးနောက်တွင်ပင် တန်ဖိုးရှိသည့် အရာ တစ်ခုမျှ မရခဲ့ဟု ဆိုကြသည်။ သူတို့၏ အမိုက်စားမှုကြောင့် ဆရာ၏ အမှန်တကယ် ရရှိခဲ့သော အောင်မြင်မှုနှင့် လျော်ညီသော သင့်တော်သော အသုဘကိစ္စကိုပင် ပြုလုပ်ရန် လျစ်လျူရှုခဲ့ကြသည်။

ငါးရာသော တပည့်အကြားတွင် တစ်ပါးတည်းသာ သေခါနီး ဆရာ၏ အဓိပ္ပာယ်ကို နားလည်ခဲ့သည်။ သူသည် အခြားသူများအား ဤထူးခြားပြီး တိုတောင်းသော စကားသည် ကျင့်ကြံမှု ရှည်လျားသော ဘဝ၏ အဆုံးတွင် ဖြစ်ပေါ်လာသည့် ရှုပ်ထွေးမှု သို့မဟုတ် အောင်မြင်မှု မရခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ အရူပဈာန်အကြားတွင် အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ၏ အမည်ဖြစ်ကြောင်း ရှင်းပြရန် ကြိုးစားခဲ့သည်။ သို့သော် အခြားရသေ့များက၊ ဤသာမန်ပုံရသော အဖော်ရသေ့ တစ်ပါးက ၎င်းတို့၏ ပညာရှိဆရာ သေဆုံးချိန်တွင် စကားဖြင့် အပြည့်အစုံ ဖော်ပြနိုင်ခြင်းမရှိသည့်အရာကို နားလည်နိုင်သည်ဟု ယုံကြည်ရန် ငြင်းဆိုကြသည်။ သူက ဘယ်လောက်ပင် သည်းခံစွာ၊ သို့မဟုတ် ဘယ်နှစ်ကြိမ်ပင် ရှင်းပြပါစေ၊ ၎င်းတို့က သူ၏ ရှင်းလင်းချက်ကို လက်မခံခဲ့ကြပေ။

ကွယ်လွန်သွားသော ဆရာသည် တကယ်တော့ ထိုအရူပဗြဟ္မာဘုံတွင် ပြန်လည်ဖွားမြင်ပြီးဖြစ်ပြီး၊ သူ၏ နောက်ဆုံးစကားများက အစကတည်းက ဖော်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်သည်။ သူ့ရှေ့က တပည့်များက သူကို မှန်ကန်စွာ နားလည်ခဲ့သော တပည့်တစ်ပါးကို သံသယဖြစ်နေသည်ကို မြင်သောအခါ၊ ကွယ်လွန်သွားသော ဆရာသည် ထိုဘုံမှ မဟာဗြဟ္မာအဖြစ် ဆင်းသက်လာပြီး၊ ကိစ္စကို တစ်ကြိမ်တည်းနှင့် အပြီးတိုင် ဖြေရှင်းတော်မူသည်။ သူသည် ပရိသတ်တစ်ခုလုံးရှေ့တွင်၊ ဦးဆောင်တပည့်၏ ရှင်းလင်းချက်သည် အပြည့်အဝ မှန်ကန်ကြောင်း ရှင်းရှင်းလင်းလင်း အတည်ပြုခဲ့သည်။ သိစိတ်ရှိသည်လည်း မဟုတ်၊ သိစိတ်မရှိသည်လည်း မဟုတ်ဟူသော စကားသည် စိတ် သို့မဟုတ် စကား၏ အကြွင်းမဲ့ ချို့ယွင်းမှုကို မဟုတ်ဘဲ၊ ဈာန်စင်ကြယ်မှု၏ ထူးချွန်သော အထွတ်အထိပ်ကို ဖော်ပြကြောင်း သူက ပြောကြားခဲ့သည်။ သူ့ကိုယ်တိုင်လည်း သူ၏ နောက်ဆုံးစကားများက ဖော်ပြခဲ့သော အခြေအနေကို အမှန်တကယ် ရရှိခဲ့ကြောင်း၊ သူကို ယုံကြည်ခဲ့သည့် တပည့်တစ်ပါးက အစကတည်းက ပြောခဲ့သည့်အတိုင်း ဖြစ်ကြောင်း ဆိုခဲ့သည်။ ပြောပြီးနောက် မဟာဗြဟ္မာသည် ကိုယ်တော်၏ နတ်ပြည်အိမ်သို့ ပြန်ကြွတော်မူပြီး၊ ဆင်းသက်ခြင်းရည်ရွယ်ချက် ပြီးပြည့်စုံသွားသည်။ ထိုသို့ မပြစ်မှားနိုင်သော သက်သေတစ်ပါး၏ ထောက်ခံချက်ကြောင့် တပည့်တို့၏ သံသယများ ပျောက်ကွယ်သွားခဲ့သည်။

ဇေတဝန်တွင် တရားဒေသနာ၏ နောက်ဆုံးအပိုင်းတွင်၊ ဘုရားရှင်သည် ဖွားမြင်ခြင်းကို ဖော်ထုတ်တော်မူသည်- သေခါနီးဆရာ၏ အမှန်အဓိပ္ပာယ်ကို တစ်ပါးတည်း နားလည်ခဲ့သော ပညာရှိ ဦးဆောင်တပည့်သည် ယခင်ဘဝတွင် သာရိပုတ္တာ ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်ကိုယ်တော်တိုင်သည် ဆရာ ဖြစ်ခဲ့ပြီး၊ သေဆုံးပြီးနောက်တွင် မဟာဗြဟ္မာ ဖြစ်ခဲ့ကြောင်းလည်း ကြေညာတော်မူသည်။ သံသယရှိသော ပရိသတ်တစ်ခုလုံးရှေ့တွင်၊ ကိုယ်တော်၏ အခက်ခဲဆုံး တရားတော်ကို အနည်းဆုံး ယုံကြည်သော တပည့်တစ်ပါးက မှန်ကန်စွာ နားလည်ခဲ့ကြောင်း အတည်ပြုရန် ထိုတစ်ကြိမ်တည်းသာ ပြန်ကြွလာတော်မူခြင်း ဖြစ်သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ သင်ကြားမှုသည် ထိုအသက်ကြီးသော ဆရာ၏ ရရှိမှုသည် အဘယ်နည်းနှင့် အဘယ်မဟုတ်သည်ကို ဂရုတစိုက် ခွဲခြားပြသည်။ နေဝသညာနာသညာယတန သည် အရူပဈာန်လေးပါး၏ စတုတ္ထနှင့် အနုစိတ်ဆုံးဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အနန္တဝိညာဏ၏ သိမြင်မှုထက်ပင် ကျော်လွန်သော ပုံသဏ္ဍာန်မဲ့ သမာဓိများ ဖြစ်သည်။ တည်ငြိမ်သော ဈာန်စူးစိုက်မှုတစ်ခုတည်းဖြင့် ရောက်ရှိနိုင်သည့် အထွတ်အထိပ်အဖြစ် ထိုက်တန်စွာ ရိုသေလေးစားခံရသည်။ သို့သော် ဗုဒ္ဓ၏ နောက်ပိုင်းသင်ကြားမှုတွင်၊ ၎င်းသည် သံသရာနှင့် ဆက်စပ်နေဆဲ အခြေအနေဖြစ်ပြီး လွတ်မြောက်မှု မဟုတ်ပေ။ ထိုအခြေအနေကို ကျွမ်းကျင်ပြီး သေဆုံးသော သတ္တဝါသည် သက်ဆိုင်ရာ ပုံသဏ္ဍာန်မဲ့ ဗြဟ္မာဘုံတွင် အလွန်ကြာရှည်သော ကာလအတွင်း ပြန်လည်ဖွားမြင်ရသည်၊ ဤဆရာကဲ့သို့ပင်၊ သို့သော် ထိုသို့ဖြင့် ဖွားမြင်ခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ အလည်မှ လွတ်မြောက်မည် မဟုတ်ပေ။ ဇာတ်တော်၏ ဆရာ၏ အောင်မြင်မှုကို ချီးမွမ်းခြင်းနှင့်၊ ဤအထွတ်အထိပ်ထက်ပင် ကျော်လွန်သော အရာတစ်ခု ရှိကြောင်း ဗုဒ္ဓ၏ နောက်ပိုင်း သင်ကြားချက်တို့သည် ပဋိပက္ခမဖြစ်ပေ။ ၎င်းတို့သည် အထွတ်အထိပ်တစ်ခုတည်းကို ရှုထောင့်နှစ်ခုမှ တိုင်းတာသော အရာများ ဖြစ်သည်- တစ်ခုသည် လောကီ ဈာန်လမ်းကြောင်းအတွင်းမှ၊ အခြားတစ်ခုသည် ပြည့်စုံသော ဗောဓိ၏ ဝေးသော ကမ်းမှ ဖြစ်သည်။