ဥပသာဠှဇာတ်တော် - စင်ကြယ်သော သုသာန်ကို ရှာဖွေခြင်း

ဘုရားရှင်သည် ဇေတဝန်ကျောင်းတွင် ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူပြီး ဇာတကဋ္ဌကထာတွင် ဇာတ်အမှတ် ၁၆၆၊ ဥပသာဠှဇာတ် အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဤဇာတ်သည် သုသာန်ကို အလွန် စိတ်ဝင်စားသော ဥပသာဠှ ဟုခေါ်သော ဗြာဟ္မဏအကြောင်း ဖြစ်သည်။ သူသည် ချမ်းသာကြွယ်ဝပြီး ကျောင်းနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ဆီတွင် နေထိုင်သော်လည်း ဘုရားရှင်တို့ကို မေတ္တာ မပြခဲ့ပေ၊ အကြောင်းမှာ အယူမှားကို ကိုးကွယ်သူ ဖြစ်သောကြောင့် ဖြစ်သည်။ သို့သော် သူ၏ သားသည် ပညာရှိပြီး ဉာဏ်ကောင်းသူ ဖြစ်သည်။

ဗြာဟ္မဏသည် အသက်ကြီးလာသောအခါ သားအား ပြောသည်။ “အနိမ့်အဆင့် လူတန်းစား မည်သူမဆို မီးရှို့နိုင်သော သုသာန်တွင် ငါ့ခန္ဓာကို မီးမရှို့ပါနှင့်။ ညစ်ညမ်းခြင်း မရှိသော နေရာတစ်ခုကို ရှာပေးပါ” ဟု ဆိုသည်။ သားက ဖခင်၏ ခန္ဓာအတွက် သင့်တော်သော သုသာန်ကို မသိကြောင်း ဖြေသည်။ “ကောင်းမြတ်သော ဖခင်၊ ဦးဆောင်ပြီး နေရာကို ကိုယ်တိုင် ညွှန်ပြပါ၊ ထိုနေရာတွင် ဖခင်ကို မီးရှို့ပါမည်” ဟု ဆိုသည်။

ဗြာဟ္မဏက သဘောတူသည်။ သားကို မြို့အပြင် ဂိဇ္ဈကူဋ်တောင်ထိပ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ “ငါ့သားရဲ့၊ ဤနေရာတွင် အနိမ့်အဆင့်လူတန်းစား မည်သူမျှ ဘယ်တော့မှ မီးမရှို့ဘူး။ ဤနေရာ၌ ငါ့ကို မီးရှို့ပါ” ဟု ဆိုသည်။ ထို့နောက် သားနှင့်အတူ တောင်ဘက်သို့ ဆင်းလာကြသည်။

ထိုညနေတွင် ဘုရားရှင်သည် မိမိ၏ မိတ်ဆွေတို့အနက် ဘယ်သူက ပထမမဂ်သို့ ဝင်ရောက်ရန် အဆင်သင့် ဖြစ်နေသလဲဟု ကြည့်ရှုနေတော်မူသည်။ ဤဖခင်နှင့် သားတို့သည် ပထမမဂ်သို့ ဝင်ရောက်ရန် အသင့်ဖြစ်နေကြောင်း သိတော်မူသည်။ ထို့ကြောင့် ရုန်းကန်ရန် စောင့်နေသော မုဆိုးကဲ့သို့ တောင်ခြေသို့ ကြွပြီး ထိုင်နေတော်မူသည်။

သူတို့ တောင်ပေါ်မှ ဆင်းလာပြီး ဘုရားရှင်ကို မြင်ကြသည်။ ဘုရားရှင်က နှုတ်ဆက်ပြီး “ဗြာဟ္မဏတို့၊ ဘယ်ကို သွားကြမလဲ” ဟု မေးတော်မူသည်။ လူငယ်က ၎င်းတို့၏ ရည်ရွယ်ချက်ကို ပြောပြသည်။ “ဒါဆို လိုက်ခဲ့ကြပါ။ ဖခင်က ညွှန်ပြခဲ့သော နေရာကို ငါ့ကို ပြပါ” ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူသည်။

သုံးဦးသား တောင်ပေါ်သို့ အတူ တက်ကြသည်။ “ဘယ်နေရာလဲ” ဟု ဘုရားရှင်က မေးတော်မူသည်။ “အရှင်ဘုရား၊ ဤတောင်သုံးလုံးကြား နေရာသည် ဖခင်က ကျွန်ုပ်ကို ပြခဲ့သော နေရာဖြစ်ပါသည်” ဟု လူငယ်က ဖြေသည်။

ဘုရားရှင်က ဤအကြောင်းအရာတွင် ဖခင်သည် ဤတစ်ကြိမ်သာ ကောင်းမွန်သော အပြုအမူ ပြခြင်း မဟုတ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ ရှေးအခါက လည်း အတူတူ ဖြစ်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာတူကိုပင် မီးရှို့ရန် ညွှန်ပြခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။ ဗြာဟ္မဏ၏ တောင်းဆိုချက်အရ ဘုရားရှင်သည် ရှေးကာလက ဇာတ်ဝတ္ထု တစ်ပုဒ်ကို ပြောပြတော်မူသည်။

တစ်ချိန်က ဤရာဇဂြိုဟ်မြို့တွင် ဤဗြာဟ္မဏ ဥပသာဠှ နှင့် တူညီသော သားလည်း ရှိခဲ့သည်။ ထိုကာလတွင် ဗောဓိသတ်သည် မဂဓ၏ ဗြာဟ္မဏမျိုးနွယ်တွင် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ ပညာသင်ကြားပြီးနောက် ရဟန်းဘဝကို ကျင့်ကြံခဲ့ပြီး ဈာန်နှင့် အကျိုးဆက် စွမ်းရည်များကို ပွားများခဲ့သည်။ ဟိမဝန္တာတွင် နှစ်ရှည်ကြာ နေထိုင်ကာ အထူးဈာန်တွင် နစ်မြုပ်နေခဲ့သည်။

တစ်ကြိမ်တွင် ဂိဇ္ဈကူဋ်တောင်ရှိ သူ၏ ရဟန်းကျောင်းမှ ဆား နှင့် ဟင်းခတ်ကြိုရန် ထွက်သွားသည်။ သူ မရှိစဉ် ဗြာဟ္မဏက ယခုကဲ့သို့ပင် သားနှင့် စကားပြောခဲ့သည်။ လူငယ်က သင့်တော်သော နေရာကို ညွှန်ပြပေးရန် တောင်းပန်ခဲ့ပြီး ဤနေရာကိုပင် ညွှန်ပြခဲ့သည်။

ဖခင်နှင့် သားတို့ တောင်ဆင်းလာစဉ် ဗောဓိသတ်ကို တွေ့ပြီး ချဉ်းကပ်သွားသည်။ ဗောဓိသတ်က ဘုရားရှင် မေးခဲ့သော မေးခွန်းအတိုင်း မေးပြီး သားထံမှ အဖြေကို ရခဲ့သည်။ “ဖခင်ညွှန်ပြခဲ့သော ဤနေရာသည် ညစ်ညမ်းသလား၊ မညစ်ညမ်းသလား ကြည့်ရအောင်” ဟု ဆိုပြီး သူတို့ကို တောင်ပေါ်သို့ ပြန်တက်စေခဲ့သည်။

“ဤတောင်သုံးလုံးကြား နေရာသည် သန့်ရှင်းပါသည်” ဟု လူငယ်က ဆို၏။

“ငါ့သားရဲ့” ဟု ဗောဓိသတ်က ပြန်ပြောသည်။ “ဤနေရာတွင် မီးရှို့ခံခဲ့ရသော လူများသည် အဆုံးမရှိပါ။ ယခု ရာဇဂြိုဟ်တွင် ဗြာဟ္မဏအဖြစ် ဖွားမြင်ပြီး ဥပသာဠှဟူသော အမည်ကိုပင် ဆောင်ထားသော သင့်ဖခင်သည် ဤတောင်ပေါ်တွင် ဘဝပေါင်း တစ်သောင်းလေးထောင်အတွင်း မီးရှို့ခံခဲ့ရပါသည်။ မြေကြီးတစ်ခုလုံးတွင် အလောင်းမီးမရှို့ခဲ့ရသော၊ သုသာန်မဖြစ်ခဲ့သော၊ ဦးခေါင်းခွံများဖြင့် မဖုံးလွှမ်းခဲ့သော နေရာဟူ၍ တစ်ခုမျှ မရှိပါ။”

ဗောဓိသတ်သည် ရှေးဘဝအားလုံးကို အမှတ်ရနိုင်သော စွမ်းရည်ဖြင့် ဤအရာကို သိခဲ့သည်။ ထို့နောက် ဂါထာ နှစ်ပုဒ် ဆိုသည်။ ပထမဂါထာမှာ “ဤနေရာတွင် ဥပသာဠှ တစ်သောင်းလေးထောင် မီးရှို့ခံခဲ့ရပြီးပြီ၊ ကျယ်ပြန့်သော ကမ္ဘာတွင် သေခြင်းမရှိသော နေရာဟူ၍ မရှိပါ” ဟု ဆိုသည်။ ဒုတိယဂါထာမှာ “မေတ္တာ၊ သစ္စာ၊ တရားမျှတမှု၊ သတိနှင့် ကိုယ်ထိန်းသိမ်းမှု ရှိရာ၌ သေခြင်းသည် ဝင်ရောက်နိုင်ခြင်း မရှိ၊ ထိုအရပ်သို့ သန့်ရှင်းသော စိတ်အပေါင်း သွားကြသည်” ဟု ဆိုသည်။

ဗောဓိသတ်သည် ဖခင်နှင့် သားကို ဤနည်းဖြင့် သင်ကြားပြီးနောက် စတုတ္ထဈာန် ပွားများကာ ဗြဟ္မာ့ပြည်သို့ ဆက်သွားခဲ့သည်။

ဟောကြားတော်မူချက်ကို အဆုံးသတ်ရာတွင် ဘုရားရှင်က အမှန်တရားများကို ကြေညာပြီး ဘဝကို အသိအမှတ်ပြု တော်မူသည်။ အမှန်တရားများ အဆုံးသတ်ချိန်တွင် ဖခင်နှင့် သားနှစ်ဦးစလုံး ပထမမဂ်၏ အကျိုးတွင် တည်ကြသည်။ “ဖခင်နှင့် သားတို့သည် ထိုအချိန်တွင်လည်း ယခုကဲ့သို့ပင် ဖြစ်ကြ၏၊ ရဟန်းသည် ငါကိုယ်တိုင် ဖြစ်၏” ဟု မိန့်တော်မူသည်။

ဥပသာဠှဇာတ်သည် မွေးဖွားမှုအပေါ် အခြေခံသော သန့်ရှင်းမှုသို့ တိုက်ရိုက် ထိုးဖောက်သည်။ အသက်ကြီးသော ဗြာဟ္မဏသည် လူတန်းစားမှ တစ်ဦးမျှ မထိခဲ့သော နေရာကို လိုချင်ခဲ့ပြီး၊ ဗောဓိသတ်က ထိုသို့သော နေရာမရှိကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ မြေကြီးရှိ နေရာတိုင်းသည် မြှုပ်နှံရာ နေရာ ဖြစ်ခဲ့ပြီးပြီဖြစ်သည်။ အချို့ မြေနှင့် အချို့ လူတို့သည် သဘာဝအရ သန့်စင်ပြီး အချို့ကမူ သဘာဝအရ ညစ်ညမ်းသည်ဟူသော အယူသည် သေခြင်း၏ အမှန်တရားနှင့် ရှင်သန်နိုင်ခြင်း မရှိပေ။

ဒုတိယဂါထာသည် မသေနိုင်သော အရာကို အမည်ပေးထားသည်။ မေတ္တာ၊ သစ္စာ၊ တရားမျှတမှု၊ သတိနှင့် ကိုယ်ထိန်းသိမ်းမှုတို့သည် နေရာတစ်ခု မဟုတ်ဘဲ နေထိုင်ပုံ ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်၏ မတည်မြဲမှု တရားသည် ဤနေရာတွင် နူးညံ့သည်။ ၎င်းက ဗြာဟ္မဏအဘိုးကြီးကို မကြောက်စေပေ။ ဖြေရှင်းလို့မရနိုင်သော စိုးရိမ်မှုမှ လွတ်မြောက်စေပြီး ဖြေရှင်းနိုင်သော အရာကို မြင်စေသည်။