ଅଷ୍ଟମୀ
(अष्टमी)ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ
ଅଷ୍ଟମ
ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ମୂଳ
ସଂସ୍କୃତ 'ashta' (ଆଠ) ରୁ: ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମ ଚାନ୍ଦ୍ର ତିଥି।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମ ଚାନ୍ଦ୍ର ତିଥି। କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଓ ଦୁର୍ଗା ଅଷ୍ଟମୀ ଏହି ତିଥିରେ ପାଳିତ ହୁଏ।
ଅଷ୍ଟମ
ସଂସ୍କୃତ 'ashta' (ଆଠ) ରୁ: ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମ ଚାନ୍ଦ୍ର ତିଥି।
ଉଭୟ ପକ୍ଷର ଅଷ୍ଟମ ଚାନ୍ଦ୍ର ତିଥି। କୃଷ୍ଣ ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀ ଓ ଦୁର୍ଗା ଅଷ୍ଟମୀ ଏହି ତିଥିରେ ପାଳିତ ହୁଏ।
ଜନ୍ମାଷ୍ଟମୀରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ଜନ୍ମ କୃଷ୍ଣପକ୍ଷ ଅଷ୍ଟମୀରେ, ଆଦର୍ଶତଃ ରୋହିଣୀ ନକ୍ଷତ୍ରରେ ମଧ୍ୟରାତ୍ରିରେ ପାଳିତ ହୁଏ। ଏହି ଲେଖାରେ ଦିନଟି, ଗରୁଡ଼ ପୁରାଣ କ’ଣ ବିଧାନ କରେ, ଏବଂ କେଉଁ ପରମ୍ପରା ପରବର୍ତ୍ତୀ ଅଟେ ତାହା ବର୍ଣ୍ଣିତ।
କାରାଗାରର କୋଠରୀରେ ଦେବକୀଙ୍କ ଅଷ୍ଟମ ସନ୍ତାନ ରୂପେ ଜନ୍ମିତ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ଅତ୍ୟାଚାରୀ କଂସର ମୃତ୍ୟୁଦଣ୍ଡରୁ ରକ୍ଷା ପାଇଁ ବାସୁଦେବ ବିଭକ୍ତ ଯମୁନା ନଦୀ ପାର କରାଇ ନେଇଥିଲେ।
ବରସାନାର ଗୋପକନ୍ୟା ରାଧା, ବୃନ୍ଦାବନରେ କୃଷ୍ଣଙ୍କ ପ୍ରତି ଯାଙ୍କ ବିରହ-ଆକାଙ୍କ୍ଷା ଭକ୍ତିର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଓ ସର୍ବାଙ୍ଗୀନ ଦିବ୍ୟ ପ୍ରେମ ରୂପେ ପୂଜିତ।
ନବରାତ୍ରୀ ସମୟରେ କଳଶ ସ୍ଥାପନାରୁ କନ୍ୟା ପୂଜନ ଓ ସମାପନ ବିସର୍ଜନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବୀ ଦୁର୍ଗାଙ୍କ ଗୃହ ପୂଜା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାୟକ୍ରମିକ ମାର୍ଗଦର୍ଶିକା।
ଅଷ୍ଟାଦଶ ଶକ୍ତିପୀଠ ଆଦି ଶଙ୍କରାଚାର୍ଯ୍ୟଙ୍କ ନାମରେ ପ୍ରଚଳିତ ଏକ ସ୍ତୋତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲିଖିତ ଦିବ୍ୟ ମାତାଙ୍କ ଅଠର ମହାପୀଠ।