ਨਿਰੰਜਨ
(निरंजन)ਸ਼ਬਦਾਰਥ
ਨਿਰਲੇਪ, ਨਿਸ਼ਕਲੰਕ
ਵਿਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ 'ਨਿਰ੍' (ਬਿਨਾਂ) + 'ਅੰਜਨ' (ਲੇਪ, ਕੱਜਲ) ਤੋਂ, ਭਾਵ ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਕੋਈ ਦਾਗ਼ ਜਾਂ ਚਿੰਨ੍ਹ ਨਹੀਂ।
ਆਤਮਿਕ ਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਕਬੀਰ ਅਤੇ ਵਿਆਪਕ ਸੰਤ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਉਸ ਨਿਰਾਕਾਰ ਪ੍ਰਭੂ ਦਾ ਨਾਂ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਅਤੇ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਅਛੂਤਾ ਹੈ। ਕਬੀਰ 'ਨਿਰੰਜਨ ਧਨ ਤੁਮਹਰੋ ਦਰਬਾਰ' ਵਰਗੇ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਿੱਧਾ ਸੰਬੋਧਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ।