बंध
शब्दशः अर्थ
बांधणे; कुलूप
व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ
संस्कृत 'बंध्' (बांधणे) यापासून; मूल बंध किंवा जालंधर बंध यासारखे अंतर्गत स्नायूंचे कुलूप, हठ योगात शरीरात प्राणाला सील करून दिशा देण्यासाठी वापरले जाते.
आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ
बंध शरीराच्या ऊर्जा प्रणालीत झडपांप्रमाणे कार्य करतात, प्राण गळू न देता प्रगत साधनेदरम्यान त्याला जाणीवपूर्वक वर दिशा देतात.