जागरण
शब्दशः अर्थ
जागे राहणे
व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ
संस्कृत 'jagara' (जागरूकता) यापासून.
आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ
रात्रभर चालणारे पूजेचे जागरण; महाशिवरात्रीला चार प्रहरांत केले जाते, तसेच इतर पवित्र रात्रीही केले जाते.
जागे राहणे
संस्कृत 'jagara' (जागरूकता) यापासून.
रात्रभर चालणारे पूजेचे जागरण; महाशिवरात्रीला चार प्रहरांत केले जाते, तसेच इतर पवित्र रात्रीही केले जाते.
गर्भगृहात प्रवेश करण्यापूर्वी मंदिरातील घंटा वाजवल्याने दिव्य शक्तीचे आवाहन होते, अडथळे आणणाऱ्या शक्ती दूर होतात आणि मन एकाच अखंड अनुनादात एकवटते.
महाशिवरात्री ही माघ महिन्यातील कृष्ण चतुर्दशीची रात्र असून ती उपवास आणि जागरणाने पाळली जाते. हा लेख शिवपुराणातील विधी आणि कोणत्या कथा नंतर जोडल्या गेल्या हे मांडतो.
नृसिंह जयंती वैशाख शुक्ल चतुर्दशीला नर-सिंहाच्या प्रकट होण्याचा दिवस साजरा करते. या लेखात दिवस, भागवतातील कथा आणि प्रथा काय आहे ते मांडले आहे.
तुलसी विवाह म्हणजे कार्तिक द्वादशीला तुलसीचा विष्णूंशी होणारा विवाह. या लेखात तो दिवस, पुराणांतील अध्याय काय सांगतात आणि हा विवाह रूढी म्हणून का वर्णिला जातो, हे मांडले आहे.
देवकीचे आठवे अपत्य म्हणून कारागृहात जन्मलेल्या श्रीकृष्णांना अत्याचारी कंसाच्या मृत्युदंडातून वाचवण्यासाठी वसुदेवांनी दुभंगणाऱ्या यमुना नदीतून पार नेले.
नवरात्र 9 रात्रींमध्ये देवी दुर्गेच्या 9 रूपांचा सन्मान करते; तिची मुळे देवीमाहात्म्यातील महिषासुरावरील तिच्या विजयाच्या वर्णनात आहेत.