တိတ္ထဇာတ် - မြင်းမြတ်နှင့် ဆိပ်ကမ်းသစ်

ဤဇာတ်ကို ဘုရားရှင်၏ ရဟန္တာတပည့်တော် အကြီးအကဲ သာရိပုတြာသည် မိမိနှင့်အတူ နေထိုင်သော ရဟန်းတစ်ပါးအား ဉာဏ်အလင်း မရောက်နိုင်အောင် လေးလတိုင် ကြိုးပမ်းပြီးနောက် ဇေတဝန်ကျောင်းတွင် ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ထိုရဟန်းသည် ရှေးဘဝငါးရာနီးပါး ရွှေထည်သမားအဖြစ် နေခဲ့သဖြင့် သာရိပုတြာ ပေးအပ်ခဲ့သော ကိုယ်ခန္ဓာ မသန့်ရှင်းမှု ဆိုင်ရာ ဝိပဿနာအာရုံသည်၊ အခြားသင်တန်းသားများအတွက် ထိရောက်သော်လည်း၊ ကြာမြင့်စွာ စင်ကြယ်သန့်ရှင်းသော ရွှေကိုင်တွယ်လေ့ရှိသော စိတ်အပေါ် မည်သို့မျှ သက်ရောက်မှု မရှိခဲ့ပေ။ ထပ်မံ ကူညီနိုင်စွမ်း မရှိတော့သောအခါ သာရိပုတြာသည် ထိုရဟန်းကို ဘုရားရှင်ထံ ယူဆောင်သွားသည်။ ဘုရားရှင်က သာရိပုတြာအား နူးညံ့စွာ ပြောကြားသည်မှာ သူတစ်ပါး၏ စိတ်ကို ဖတ်ခြင်းသည် တပည့်တော်တစ်ပါး၏ တာဝန် မဟုတ်ကြောင်း ဖြစ်သည်။ ထို့နောက် ဘုရားရှင်ကိုယ်တိုင် ထိုရဟန်းကို ကြည့်ရှုပြုစုတော်မူပြီး၊ ကောင်းစွာ ကျွေးမွေးတော်မူကာ၊ ကန်တစ်ခုတွင် ကြာပွင့်ကြီးတစ်ပွင့်ကို ဖန်ဆင်း၍ ကြည့်ရှုစေတော်မူသည်။ ထိုပွင့်သည် ပွင့်ပြီးနောက် ပွင့်ချပ်တစ်ချပ်ချင်း ညှိုးနွမ်းသွားသည်ကို မျက်မှောက်ပြုရင်း၊ ထိုရဟန်းသည် အနိစ္စတရားကို နားလည်သိရှိလာပြီး ထိုခဏချင်းတွင် ရဟန္တာဖြစ်ခဲ့သည်။ အခြားရဟန်းများက သာရိပုတြာ မအောင်မြင်ခဲ့သည့်နေရာတွင် ဘုရားရှင် အောင်မြင်ခဲ့ပုံကို အံ့သြကြသောအခါ ဘုရားရှင်က ဤရဟန်း၏ စရိုက်ကို ရှေးဘဝတစ်ခုတွင်လည်း သိရှိခဲ့ကြောင်း မိန့်တော်မူပြီး အောက်ပါဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။

ဤဇာတ်ကို ပါဠိဇာတကျမ်း၏ ပထမတွဲဖြစ်သော ဧကနိပါတ်တွင် ဇာတ်အမှတ် ၂၅ အဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး ဇာတကဋ္ဌဝဏ္ဏနာတွင် ဝတ္ထုပုံစံကို ထိန်းသိမ်းထားသည်။ ဗာရာဏသီမြို့တွင် ဗောဓိသတ်သည် ဗြဟ္မဒတ်မင်း၏ အဓိကအကြံပေးဝန်ကြီးနှင့် နန်းတော်ဆရာ အဖြစ် ဖွားမြင်ခဲ့သည်။ နန်းတော်မြင်းဇရပ်တွင် မျိုးမြတ်သော စစ်မြင်းကောင်းကြီးတစ်ကောင် ရှိသည်။ ရွေးချယ်ထားသော စပါးကို ကျွေးမွေးပြီး ရွှေဖြီးကြိုးဖြင့် ဖြီးပေးသည်။ ထိုမြင်းကို မင်းမှုထမ်းများက ဂုဏ်ယူစိတ်ဖြင့် နေ့စဉ် ပြုစုကြသည်။ မြင်းသည် ထက်မြက်သော ဉာဏ်၊ နူးညံ့သော စိတ်ခံစားမှုနှင့် မင်းမျိုးဂုဏ် ရှိသည်။ သူ့ကို ကိုင်တွယ်သော အမှုထမ်းတိုင်းက ဤမြင်းသည် ပုံမှန် နေ့စဉ်စည်းကမ်းဖြင့်သာ ကိုင်တွယ်ရမည့် သာမန်မြင်း မဟုတ်ကြောင်း သိကြသည်။ သူ၏ စောင့်ရှောက်မှုသည် အလွန် ဉာဏ်ကောင်းသော ဧည့်သည်ကို ဂရုစိုက်သကဲ့သို့ လိုအပ်သည်။ ဧည့်သည်ကလည်း တိုက်ရိုက် မပြောနိုင်သော်လည်း ဆက်ဆံပုံ ပြောင်းလဲသွားသည်ကို သတိပြုမိမည် ဖြစ်သည်။

တစ်နေ့ နံနက်တွင် နန်းတော်မြင်းထိန်း က ဂုဏ်ကြီးသော မြင်းကို ပုံမှန် ရေချိုးရာ မြစ်ဆိပ်သို့ ခေါ်ဆောင်သွားသည်။ မရောက်မီ ဆင်းရဲသော မြင်းထိန်းတစ်ဦးက ညစ်ပေနေသော ဆိုးရွားသည့် မြင်းတစ်ကောင်ကို ထိုရေဆိပ်တွင် ချိုးကာ ရွံ့နှင့် မြေသီးများကို ဆေးကြောခဲ့သည်။ ဂုဏ်ကြီးသော မြင်းသည် ရေဆိပ်ဘေးသို့ ချဉ်းကပ်လာသောအခါ သာမန်မြင်း၏ ညစ်ပတ်သော နံ့ကို ရလိုက်ပြီး ရေမှာ ရွံ့နှင့် ရေညှိအမြှုပ်များ မျှော်နေသည်ကို သတိထားမိသည်။ စက်ဆုပ်ပြီး အလွန် စိတ်ထိခိုက်သွားသော မြင်းသည် နှာခေါင်းကို တင်းစေ၍ မကျေနပ်သော အသံဖြင့် ရှူပြီး ရေထဲ ဆင်းရန် သို့မဟုတ် ရေတစ်စက်ပင် သောက်ရန် တင်းတင်းငြင်းဆိုသည်။ မြင်းထိန်းက ကြိုးကို ညင်သာစွာ ဆွဲ၊ နူးညံ့စွာ ပြောဆို၊ အစားအစာ တစ်ဆုပ်ဖြင့် ဆွဲခေါ်ကြည့်သော်လည်း မြင်းသည် ရေဆိပ်ဘေးတွင် ခိုင်ခိုင် ရပ်နေ၍ သာမန်မြင်း ရေချိုးခဲ့သော နေရာတွင် ခြေတစ်ချောင်းပင် မချလိုပေ။

စိတ်ပူနေသော မြင်းထိန်းက ဤအခြေအနေကို ဘုရင်ထံ တင်ပြသည်။ “အရှင်မင်း၊ နန်းတော် ဂုဏ်ကြီးမြင်းသည် ရေချိုးရန် ငြင်းပြီး ရေလည်း မသောက်ပါ” ဟု ဆိုသည်။ ဘုရင်က မြင်းသည် ဖျားနာသလား စစ်ဆေးရန် ဗောဓိသတ်ကို စေလွှတ်သည်။ ဗောဓိသတ်သည် ဂုဏ်ကြီးသော မြင်းထံ ချဉ်းကပ်ပြီး မျက်လုံး၊ နှုတ်ခမ်း၊ ခြေဖဝါးနှင့် နှလုံးကို စစ်ဆေးသည်၊ ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာရေး အပြစ်မရှိကြောင် တွေ့ရသည်။ မြစ်ရေကို ငုံ့ကြည့်သောအခါ ရေညှိပင်ပေါ်တွင် မြင်းမွေးနှင့် ညစ်ပတ်သော အမြှုပ်များ ကပ်နေသည်ကို မြင်ရသည်။ ထိုဆဲဆဲ ဗောဓိသတ်သည် မြင်း၏ စိတ်ကို နားလည်လိုက်သည်။ ဤဂုဏ်ကြီးသော မြင်းသည် ကိုယ်ခန္ဓာနာမကျန်းဘဲ၊ သူ့ ကိုယ်ပိုင် ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်သွားခြင်းဖြစ်သည်။ နိမ့်ကျသော မြင်းတစ်ကောင်က ကိုယ်ပိုင်ရေဆိပ်တွင် ချိုးခဲ့သောကြောင့်ဖြစ်သည်။ ကောင်းမွန်သော ဂုဏ်ရှိသူသည် ညစ်ပတ်သော လက်များဖြင့် ညစ်ညမ်းစေသော ဘူးကို အစားအစာ သို့မဟုတ် ရေချိုးရန် မကြိုက်ကြပေ။

ဗောဓိသတ်က မြင်းထိန်းကို ညွှန်ကြားသည်။ “မိုင်တစ်ဝက်ခန့် မြစ်ထိပ်ဘက်သို့ ခေါ်သွား၍ ငြိမ်သက်ပြီး မထိခိုက်သေးသော ရေဆိပ်သို့ သွားပါ။ ဖြူဖြူ ကျောက်စရစ်ခဲများအပေါ်သို့ ရေ ကြည်လင်စွာ စီးဆင်းနေရာဖြစ်သည်။ ထိုနေရာတွင် ချိုးပေးပြီး စမ်းရေသန့် ကျွေးပါ။” မြင်းထိန်းက လိုက်နာသည်။ ဂုဏ်ကြီးသော မြင်းသည် ညစ်ညမ်းခြင်း မရှိသော ရေကို ရနံ့ခံလိုက်သည်နှင့် ပျော်ရွှင်စွာ စီးကြောင်းထဲသို့ ခုန်ဝင်ပြီး ပြင်းပြင်းထန်ထန် ချိုးကာ ကျေနပ်သည်အထိ သောက်သည်။ ဘုရင်က ဗောဓိသတ်၏ စိတ်ပညာနှင့် မျိုးမြတ်သူတို့၏ ခံစားချက်ကို ထက်မြက်စွာ နားလည်မှုကို ဆုချီးမြှင့်သည်။ မြင်းထိန်း၏ ထိတ်လန့်သော အစီရင်ခံစာတွင် အရေးပေါ် ကုသရမည့် ဆေးဖြစ်မည်ဟု ထင်ရသော အခြေအနေသည် တကယ်တွင် မိုင်တစ်ဝက်ခန့် လမ်းလျှောက်ခြင်းနှင့် မြစ်၏ မထိခိုက်သေးသော အပိုင်းတစ်ခုသာ လိုအပ်သည်။ ဤဖြေရှင်းနည်းသည် ပြဿနာကို မှန်ကန်စွာ ရှာဖွေခြင်းတွင်သာ ခက်ခဲသည်။

ဇာတ်ကို အဆုံးသတ်ရာတွင် ဘုရားရှင်က ဤဇာတ်ဝတ္ထု ပေါ်ပေါက်စေသော ရွှေထည်သမားမှ ရဟန်းဖြစ်လာသူကို ထိုရှေးဘဝ ဂုဏ်ကြီးမြင်းနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ ထိုဘဝ၌ ဘုရားရှင်၏ နောက်ဆုံးဘဝ အဓိကအတွင်းဝန် ဖြစ်သော အာနန္ဒာကို ဗာရာဏသီဘုရင်နှင့် ဆက်စပ်ဖော်ပြသည်။ ဗောဓိသတ်ကိုယ်တိုင်ကို မြင်းကြီး၏ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်မှုကို မှန်ကန်စွာ ဖတ်ရှုနိုင်သော ဉာဏ်ကောင်းသည့် အမတ်ဖြစ်သည်ဟု ဆိုသည်။ ဋီကာက ထုတ်ယူသော နောက်ထပ် သင်ခန်းစာမှာ ဂုဏ်သိက္ခာ ထိခိုက်မှုထက် ကျယ်ပြန့်သည်။ အကောင်းဆုံး အစားအစာ ဖြစ်စေ၊ အသန့်ဆုံး ရေ ဖြစ်စေ နေ့တိုင်း ပုံစံတူ ပေးနေသည့်အခါ နောက်ဆုံးတွင် အရသာ ပျက်လာနိုင်သည်။ ပညာရှိ ပြုစုသူသည် မြင်းဖြစ်စေ၊ ရဟန်းမိတ်ဆွေ ဖြစ်စေ ထင်ရှားသော ငြင်းဆိုမှု မဖြစ်မီ အရသာပျက်ခြင်းကို သတိပြုတတ်သည်။ ဤဇာတ်သည် အဆင့်နှစ်ဆင့်ကို တစ်ပြိုင်နက် ဆောင်ရွက်သည်။ တစ်ဖက်တွင် ဆင်းရဲဒုက္ခကို ထင်ရှားသော အကြောင်းရင်းကို ယူဆခြင်းမပြုမီ မှန်ကန်စွာ ဖတ်ရှုရမည့် လက်တွေ့သင်ခန်းစာ ဖြစ်သည်။ နောက်တစ်ဖက်တွင် သစ္စာရှိပြီး ကောင်းမွန်သော စေတနာဖြင့် ပြုစုသော ဂရုစိုက်မှုကိုပင် အမြဲတမ်း လတ်ဆတ်စေရန် လိုအပ်ကြောင်း တိုတိုဆိုရှိသော သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။