စတုရာရိယသစ္စာ

စတုရာရိယသစ္စာကို ဘုရားရှင်က ပထမဆုံး ဓမ္မစကြပဝတ္တန သုတ်၊ တရားစကြာကို လှည့်ခြင်း၌ ကြေညာခဲ့ပြီး၊ သံယုတ္တနိကာယ် ၅၆.၁၁ တွင် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ၎င်းသည် ကိုယ်တော် ကိုယ်တိုင် နိုးထပြီးနောက် ပထမဆုံး ဒေသနာ ဖြစ်ပြီး၊ သာရနာထ်ရှိ မိဂဒါဝုန် ဥယျာဉ်တွင် တစ်ချိန်က ကိုယ်တော်နှင့်အတူ ကြိုးကုတ်ခဲ့ဖူးသော ရဟန်းငါးပါးအား ဟောကြားခဲ့သည်။ နောက်ပိုင်း ကျမ်းဖွင့်ဆိုချက် ရိုးရာက ဤသွန်သင်ချက်၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို ကျွမ်းကျင်သော ဆရာဝန်၏ နည်းလမ်းနှင့် နှိုင်းယှဉ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ရောဂါကို အရင် ရှာဖွေ၊ ထို့နောက် အကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်၊ ထို့နောက် ဆေးရှိကြောင်း လူနာကို အာမခံ၍ နောက်ဆုံး ကုသနည်းကို ညွှန်ကြားသည်။ စတုရာရိယသစ္စာသည် ဤအစဉ်အတိုင်း လိုက်နာသည်- ဒုက္ခ၊ ၎င်း၏ မူလ၊ ၎င်း၏ ငြိမ်းချမ်းခြင်း၊ နှင့် ထိုငြိမ်းချမ်းခြင်းသို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်း ဖြစ်သည်။

ပထမ သစ္စာသည် ဒုက္ခကို အမည်ပေးသည်၊ ပစ္စည်းအကြောင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်သော ဘဝ၏ မကျေနပ်မှုနှင့် ယိုယွင်းလွယ်မှု ဖြစ်သည်။ ရိုးရာက ဤတစ်ခုတည်းသော သစ္စာအတွင်း အလွှာသုံးခုကို ခွဲခြားသည်။ ဒုက္ခဒုက္ခသည် မွေးဖွားခြင်း၊ အိုခြင်း၊ နာမကျန်းခြင်းနှင့် သေခြင်း၏ ရိုးရှင်းသော ဒုက္ခဖြစ်ပြီး၊ ရှင်းပြရန် မလိုဘဲ သိမြင်နိုင်သော နာကျင်မှု ဖြစ်သည်။ ဝိပရိဏာမဒုက္ခသည် ပြောင်းလဲမှု၏ နုနယ်သော ဒုက္ခ ဖြစ်ပြီး၊ ချိုမြိန်သော အခြေအနေများ မတည်မြဲဘဲ နောက်ဆုံး ဖယ်ရှားရမည်ဖြစ်သောကြောင့် ပေါ်ပေါက်သော ဝမ်းနည်းမှု ဖြစ်သည်။ သင်္ခါရဒုက္ခသည် အနက်ရှိုင်းဆုံး အလွှာ ဖြစ်ပြီး၊ ယခုအချိန်တွင် ချိုမြိန်သော သို့မဟုတ် ကြားနေသော ခံစားချက်ရှိသော ပစ္စည်းအကြောင်းကြောင့် အခြေအနေတစ်ခုခုကို ဆွဲကိုင်ခြင်း၏ အတွင်းပိုင်း မသက်သာမှု ဖြစ်သည်။ ဒုက္ခကို ဤမျှ ထိထိရောက်ရောက် အမည်ပေးခြင်းသည် စိတ်ပျက်ခြင်း မဟုတ်ပါ။ ၎င်းသည် ကုသနည်း ရှာဖွေနိုင်ရန် မရှိမဖြစ်သော ရောဂါရှာဖွေခြင်း ပထမ အဆင့် ဖြစ်သည်။

ဒုတိယ သစ္စာသည် ဒုက္ခ၏ အကြောင်းရင်းကို တဏှာ၊ ဆန္ဒ သို့မဟုတ် ရေငတ်ခြင်း တွင် ရှာဖွေသည်။ ကျမ်းများက ဤတဏှာ သွားသော လမ်းကြောင်း သုံးခုကို ဖော်ပြသည်။ ကာမတဏှာသည် အာရုံငါးပါး ချိုမြိန်မှုအတွက် ဆန္ဒ၊ ချိုမြိန်သော မြင်ကွင်း၊ အသံ၊ အရသာနှင့် ခံစားချက်များဆီသို့ ဆွဲငင်ခြင်း ဖြစ်သည်။ ဘဝတဏှာသည် တည်ရှိမှုကို ဆက်လက် ရှိနေလိုသော ဆန္ဒ ဖြစ်ပြီး၊ အဆင့်အတန်း ရယူခြင်း၊ မပြောင်းလဲသော သီးခြား ကိုယ်တစ်ခုအဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိလိုခြင်း ဖြစ်သည်။ ဝိဘဝတဏှာသည် အတွေ့အကြုံကို ရင်ဆိုင်ခြင်းထက် ထွက်ပြေးလိုခြင်း သို့မဟုတ် ဖျက်ဆီးလိုခြင်း၏ ဆန္ဒ ဖြစ်သည်။ တဏှာ၏ ပုံစံတိုင်းသည် အနိစ္စ၊ အရာခပ်သိမ်း၏ မမြဲမှုနှင့် တိုက်မိပြီး၊ ရေထဲ အနှောင့်အယှက်ကို လှိုင်းလုံးက လိုက်သကဲ့သို့ ဝမ်းနည်းမှု နောက်မှ လိုက်ပါလာသည်။ ဘုရားရှင်၏ ရောဂါရှာဖွေချက်သည် ဒုက္ခ၏ အမြစ်ကို ကမ္ဘာ၏ မမြဲမှုတွင် မဟုတ်ဘဲ၊ ထိုမမြဲမှုကို ဆန့်ကျင်သော စိတ်၏ တဏှာတွင် ရှာဖွေသည်။

ဒုက္ခတွင် ခွဲခြားနိုင်သော အကြောင်းရင်းရှိသောကြောင့် တတိယ သစ္စာသည် မျှော်လင့်ချက်ကတိ မဟုတ်ဘဲ ယုတ္တိဗေဒ ကောက်ချက်၏ အင်အားဖြင့် လိုက်ပါလာသည်။ တဏှာသည် ဒုက္ခ၏ အကြောင်းဖြစ်လျှင် တဏှာကို ဖယ်ရှားခြင်းသည် ဒုက္ခကို ဖယ်ရှားခြင်း ဖြစ်သည်။ နိရောဓဆိုသည်မှာ ထိုငြိမ်းခြင်းကို ရည်ညွှန်းပြီး၊ နိဗ္ဗာန် (နိဗ္ဗာန်) ဆိုသည်မှာ သုံးမီးဖြစ်သော ရာဂ (လောဘ သို့မဟုတ် တပ်မက်ခြင်း)၊ ဒေါသ (မနှစ်သက်ခြင်း) နှင့် မောဟ (မှောင်မိုက်ခြင်း) တို့ လုံးဝ ငြှိမ်းသတ်သွားသည့်အခါ ကျန်ရှိသော အကြောင်းတရားမရှိသော ငြိမ်သက်မှု ဖြစ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤအရာကို ဝေးလံသော ဒဿနဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက်အဖြစ် မဟုတ်ဘဲ၊ ကိုယ်တော်နှင့် ပထမ ငါးဦး နားထောင်သူများ ကိုယ်ပိုင် လေ့ကျင့်မှုဖြင့် သိမြင်ခဲ့ကြောင်း မှတ်မိသော၊ တိုက်ရိုက် အတည်ပြုနိုင်သော အခြေအနေအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။

စတုတ္ထ သစ္စာသည် ဤငြိမ်းခြင်းသို့ လက်တွေ့ နည်းလမ်းကို ပေးသည်- အရိယာအဋ္ဌင်္ဂိကမဂ္ဂ ဖြစ်သည်။ ဤလမ်းကြောင်းသည် ပညာ၊ မှန်ကန်သော အမြင်နှင့် မှန်ကန်သော ရည်ရွယ်ချက်၊ ကျင့်ဝတ်အပြုအမူ၊ မှန်ကန်သော စကား၊ မှန်ကန်သော လုပ်ဆောင်ချက်နှင့် မှန်ကန်သော အသက်မွေးမှု၊ နှင့် စိတ်ဆိုင်ရာ စည်းကမ်း၊ မှန်ကန်သော ကြိုးပမ်းမှု၊ မှန်ကန်သော သတိနှင့် မှန်ကန်သော သမာဓိ တို့ကို ပေါင်းစပ်သည်။ ဘုရားရှင်သည် ဤလမ်းကြောင်းကို အလယ်အလတ်လမ်း ဟု ခေါ်ဆိုသည်၊ အကြောင်းမှာ မင်းသား ဘဝ၏ အာရုံဝတ္ထု ချမ်းသာမှုနှင့် ရဟန်းအဖြစ် ၎င်း စမ်းသပ်ပြီး စွန့်လွှတ်ခဲ့သော အလွန်အကျွံ ကိုယ်ကိုယ်ကို နှိပ်စက်ခြင်း အကြား တမင် တည်ရှိသည်။ အစွန်းနှစ်ခုကို စမ်းသပ်ပြီး နှစ်ခုလုံး မလုံလောက်ကြောင်း တွေ့ရှိပြီးနောက်၊ ၎င်းသည် ဤလမ်းကို အလေ့အကျင့်သူကို တတိယ သစ္စာ၌ ဖော်ပြသော ငြိမ်းခြင်းအထိ ဆောင်ယူနိုင်သော ညီမျှသော စည်းကမ်းအဖြစ် တင်ပြခဲ့သည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ရိုးရာသည် စတုရာရိယသစ္စာကို အာဏာဖြင့်သာ လက်ခံရမည့် ယုံကြည်ချက် ဆောင်းပါးများအဖြစ် ဘယ်တုန်းကမှ ရည်ရွယ်ခြင်းမရှိကြောင်း အလေးပေးသည်။ ၎င်းတို့သည် အတွေ့အကြုံ သဘာဝအကြောင်း တိုက်ရိုက် လေ့လာချက်များအဖြစ် တင်ပြပြီး၊ လေ့ကျင့်သူ၏ ကိုယ်ပိုင် တရားထိုင်ခြင်း အာရုံစူးစိုက်မှုဖြင့် အတည်ပြုနိုင်သည်။ သစ္စာတစ်ခုစီသည် နောက်ပိုင်း ရိုးရာက သုံးမျိုးသော ရှုထောင့်များဟု ခေါ်ဆိုသည်ကို ထပ်ဆောင်းသည်- သိခြင်း၊ ၎င်းနှင့် ပတ်သက်၍ ပြုလုပ်ရမည့်အရာကို နားလည်ခြင်းနှင့် ထိုအရာကို အမှန်တကယ် ပြုလုပ်ပြီးကြောင်း အတည်ပြုခြင်း တို့ ဖြစ်သည်။ ဒုက္ခကို အပြည့်အဝ သိရမည်၊ ၎င်း၏ အကြောင်းကို စွန့်ရမည်၊ ၎င်း၏ ငြိမ်းခြင်းကို သိမြင်ရမည်၊ လမ်းကြောင်းကို အမှန်တကယ် ပွားများရမည်၊ ထို့ကြောင့် သစ္စာတစ်ခုစီသည် ဉာဏ်ဖြင့် စိစစ်ခံရသော ထုတ်ပြန်ချက်မှ အတွေ့အကြုံဖြင့် ပြီးမြောက်သော လုပ်ငန်းသို့ ရွှေ့သွားသည်။

စုစုပေါင်းအားဖြင့် စတုရာရိယသစ္စာသည် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပြဿနာဖြေရှင်းမှု၏ ဖွဲ့စည်းပုံကို တိကျစွာ ထင်ဟပ်ပြသည်၊ ရောဂါ၏ အတွေ့အကြုံ များစွာ ရပ်တန့်ရာ လမ်းဆုံတွင် သွန်သင်ချက် မရပ်တန့်စေရန် ဖြစ်သည်။ ရောဂါနှင့် ၎င်း၏ အကြောင်းရင်းကို ဖော်ထုတ်ခြင်းသည် ဆရာဝန်၏ တာဝန်၏ တစ်ဝက်သာ ဖြစ်ပြီး၊ ခန့်မှန်းချက်နှင့် ကုသမှု အဆင့်များမရှိဘဲ မပြည့်စုံပေ။ ဘုရားရှင်၏ ပထမ တရားဒေသနာသည် နှစ်ခုစလုံးကို ပေးသည်- တတိယ သစ္စာ၌ အခြေအနေ ကုသနိုင်ကြောင်း အာမခံချက်၊ နှင့် စတုတ္ထ သစ္စာ၌ ထိုကုသမှုကို လိုက်လံ ဆောင်ရွက်သော တိကျသော စည်းကမ်း။ ဤကြောင့် ရိုးရာက ဤတရားဒေသနာကို လူ့အခြေအနေအပေါ် ငိုကြွေးသံ အဖြစ် မမှတ်ဘဲ၊ ထိုလမ်းကြောင်းကို လိုက်သူအတွက် ဒုက္ခ၏ အဆုံးဆီသို့ ဆက်လက် လှည့်ပတ်နေသော တရားစကြာ၊ ဓမ္မစက္က ကို လှည့်ခြင်း အဖြစ် အမှတ်ရကြသည်။

ဗုဒ္ဓဘာသာ ဒဿနတိုင်း၊ မမြဲမှု၊ အတ္တမဲ့ သဘော သို့မဟုတ် အပြန်အလှန် မှီခိုပေါ်ပေါက်ခြင်း ဖြစ်စေ၊ သာရနာထ်တွင် ချပြခဲ့သော အုတ်မြစ်မှ ဖြန့်ကျက်လာသည်ဟု နားလည်သည်။ စတုရာရိယသစ္စာသည် ရိုးရာအတွင်း သွန်သင်ချက်အများအပြားထဲမှ တစ်ခုတည်း မဟုတ်ဘဲ၊ အခြားသွန်သင်ချက်အားလုံး နေရာနှင့် ရည်ရွယ်ချက် တွေ့ရှိရသည့် မူဘောင် ဖြစ်သည်။ ဒုက္ခ၊ တဏှာ၊ နိရောဓ နှင့် မဂ္ဂကို လေ့လာခြင်းသည် သမိုင်းဝင် တရားဒေသနာကို သင်ယူရုံသာ မဟုတ်ဘဲ၊ ရဟန်းငါးပါး မိဂဒါဝုန်တွင် ယူခဲ့သော တူညီသော လေးပါးတာဝန်ကို ယူခြင်း ဖြစ်သည်- ဒုက္ခကို သိခြင်း၊ ၎င်း၏ အကြောင်းကို စွန့်ခြင်း၊ ၎င်း၏ ငြိမ်းခြင်းကို သိမြင်ခြင်းနှင့် ထိုဆီသို့ ဦးတည်သော လမ်းကြောင်းကို လျှောက်ခြင်း။