ရာဇောဝါဒ ဇာတက

ဘုရားရှင်သည် ဤဇာတ်ကို ဇေတဝန်ကျောင်း၌ ဟောကြားတော်မူခဲ့သည်။ ဇာတကအဋ္ဌကထာတွင် ဇာတက အမှတ် ၁၅၁၊ ရာဇောဝါဒ ဇာတကအဖြစ် မှတ်တမ်းတင်ထားသည်။ ဇာတ်ကြောင်းသည် ကောသလပြည် မင်းကြီး၏ ရောက်ရှိလာမှုဖြင့် စတင်သည်။ မင်းကြီးသည် အလွန်ခက်ခဲသော အမှုတစ်ခုကို စီရင်ပြီးစီးသဖြင့်၊ ညစာစားပြီးသည်နှင့် လက်မှာ မခြောက်သေးသော အချိန်၌ပင် ကျောင်းသို့ အလျင်အမြန် ရောက်လာခဲ့သည်။ ဘုရားရှင်က အဘယ်ကြောင့် ဤအချိန်၌ လာရသနည်းဟု မေးတော်မူသဖြင့် မင်းကြီးက အကြောင်းကို ရှင်းပြလေသည်။ ဘုရားရှင်က ချီးမွမ်းတော်မူပြီးနောက် အမှန်တကယ် အံ့ဩဖွယ်ရာမှာ အလုံးစုံ သိတော်မူသော ဆရာတော်ဘေး၌ ရှိနေ၍ တရားမျှတစွာ စီရင်သော မင်းမဟုတ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။ ရှေးက သာမန်ပညာရှင်များ၏ အကြံဉာဏ်သာ ရှိသော်လည်း တရားဖြင့် နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ခဲ့သော ရှေးမင်းတို့၏ အံ့ဩဖွယ်ရာ ဖြစ်ကြောင်း မိန့်တော်မူသည်။

ရှေးလွန်လေပြီးသောအခါ ဗြဟ္မဒတ်မင်း ဗာရာဏသီပြည်၌ စိုးစံစဉ် ဘုရားလောင်းသည် ပဌမမိဖုရား၏ ဝမ်းတွင် တည်ခဲ့သည်။ မိဖုရား၏ အခြေအနေနှင့် သင့်တော်သော ထုံးတမ်းများ ပြီးနောက် သားတော်ကို ဖွားမြင်ခဲ့ပြီး နာမည်ပေးသော နေ့၌ မင်းသား ဗြဟ္မဒတ် ဟု ခေါ်ဝေါ်ခဲ့သည်။ အသက်ဆယ့်ခြောက်နှစ်၌ ပညာသင်ကြားရန် တက္ကသီလာသို့ ခရီးထွက်ခဲ့ပြီး ထိုနေရာ၌ ပညာရပ်အလုံးစုံကို ကျွမ်းကျင်ခဲ့သည်။ မင်းဖခင် ကွယ်လွန်သောအခါ မင်းအဖြစ် ထီးနန်းတက်ခဲ့သည်။

မင်းသစ်သည် ဖြောင့်မတ်စွာ အုပ်ချုပ်ခဲ့ပြီး မိမိ၏ စိတ်တိုင်းအလိုကို အလေးမထားခဲ့ချေ။ မင်း၏ ရာထူးခံ မန်ထမ်းများလည်း တရားမျှတသူများ ဖြစ်လာကြသည်။ မကြာမီ မည်သူမျှ မှားယွင်းသော တရားစွဲကို တရားရုံးသို့ တင်ပြခြင်း မရှိတော့ချေ။ နန်းတော်တံခါးဝ၌ တရားဆိုသူများ၏ ဆူညံမှု ပျောက်ကွယ်သွားပြီး တရားသူကြီးများသည် တစ်နေကုန် ထိုင်နေရသော်လည်း အမှုတစ်ခုမျှ မတွေ့ရတော့ချေ။

ဘုရားလောင်းသည် ငြိမ်သက်နေသော တရားရုံးများကို ကြည့်ပြီး ဆင်ခြင်တော်မူသည်။ ကောင်းမွန်သော အုပ်ချုပ်မှုကြောင့်သာ ဤငြိမ်သက်မှု ဖြစ်ရာသလော။ သို့သော် မည်သူမျှ ပြောရဲခြင်း မရှိသော အပြစ်တစ်ခု ကိုယ်တော်တွင် ရှိနိုင်ပါသလော။ ထိုအပြစ်ကို ရှာတွေ့နိုင်ပါက စွန့်လွှတ်ပြီး ပို၍ ကောင်းမွန်သော ဘဝကို နေထိုင်ပါမည်ဟု တွေးတော်မူသည်။

ပထမ၌ နန်းတော်ဝန်းရံသူများကို မေးမြန်းသော်လည်း မိမိ၏ ချီးမွမ်းသံကိုသာ ကြားရသည်။ သူတို့သည် ကြောက်ရွံ့သောကြောင့် မပြောခြင်းဖြစ်မည်ဟု ထင်မှတ်တော်မူ၍ မြို့သားများကို မေးမြန်းခဲ့သည်။ ထို့နောက် မြို့တံခါးလေးဘက်အနီး နေထိုင်သော ရွာသားများကိုလည်း မေးမြန်းခဲ့သည်။ နေရာတိုင်း၌ အဖြေ တူညီနေခဲ့သည်။

နောက်ဆုံး၌ မင်းကြီးသည် အုပ်ချုပ်ရေးကို ဝန်ထမ်းများ၏ လက်သို့ အပ်နှံပြီး ရထားထိန်းတစ်ဦးတည်းနှင့်သာ ရထားပေါ်တက်ကာ ဝှက်ဖျက်ထားသော ပုံစံဖြင့် မြို့မှ ထွက်ခွာခဲ့သည်။ နယ်ခြားဘက်အထိ နိုင်ငံတစ်ခုလုံးကို လှည့်လည်ပြီး ရိုးသားသော ဝေဖန်သူ တစ်ဦးကို တွေ့ရှိရန် မျှော်လင့်ခဲ့သည်။ မတွေ့ရှိရသဖြင့် အိမ်သို့ ပြန်ရာ လမ်းမကြီးအတိုင်း ပြန်လှည့်ခဲ့သည်။

အမှတ်တမဲ့ တိုက်ဆိုင်မှုအရ ကောသလပြည် မလ္လိကမင်းလည်း ထိုအတိုင်းပင် ပြုလုပ်နေခဲ့သည်။ သူလည်း တရားမျှတသော အုပ်စိုးသူ ဖြစ်ပြီး နန်းတော်၌ ချီးမွမ်းသံကိုသာ ကြားခဲ့ရသည်။ သူသည် မိမိ၏ နယ်မြေအတွင်း ရှာဖွေပြီးလျှင် ယခု ထိုနေရာတူသို့ ရောက်လာခဲ့သည်။

ရထားနှစ်စင်း တွေ့ဆုံခဲ့သည်မှာ လမ်းသည် ကမ်းပါးနှစ်ဖက်ကြားတွင် နက်နက်ချိုင့်ဝင်နေသော နေရာ ဖြစ်သည်။ တစ်စင်းကို တစ်စင်းက ကျော်ဖြတ်နိုင်ရန် နေရာမရှိချေ။ မလ္လိက၏ ရထားထိန်းက ရထားကို ဖယ်ပေးလော့ဟု အော်ဟစ်ခဲ့သည်။ ဗာရာဏသီ ရထားထိန်းက သူ၏ ရထားပေါ်၌ ကြီးမြတ်သော မင်းကြီး ဗြဟ္မဒတ် ထိုင်တော်မူသည်ဖြစ်၍ အခြားသူ ဖယ်ပေးရမည်ဟု ပြန်ပြောခဲ့သည်။ ကောသလ ရထားထိန်းကလည်း သူ၏ ရထားပေါ်၌ မင်းမလ္လိက ထိုင်တော်မူသည်ဖြစ်ပြီး ထိုတောင်းဆိုချက်အတိုင်းပင် ပြန်ပြောခဲ့သည်။

ဗာရာဏသီ ရထားထိန်းသည် ဘာလုပ်ရမည်ကို စဉ်းစားနေခဲ့သည်။ ငယ်သောမင်းက အကြီးသူကို လမ်းပေးရမည်ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့ပြီး အခြားရထားထိန်းအား ၎င်း၏ မင်း၏ အသက်အရွယ်ကို မေးမြန်းသဖြင့် မင်းနှစ်ပါး အသက်တူညီကြောင်း သိရသည်။ အာဏာ၊ ဥစ္စာ၊ ဂုဏ်သိက္ခာ၊ ဝဏ္ဏနှင့် မျိုးနွယ်တို့အကြောင်း မေးမြန်းသဖြင့် အရာတိုင်း၌ တူညီကြောင်း တွေ့ရသည်။ နှစ်ပါးစလုံးသည် ယူဇနာ သုံးရာ ရှည်သော နိုင်ငံကို အုပ်ချုပ်ကြသည်။

ထို့နောက် သူက အသစ်သော စမ်းသပ်ချက်ကို အဆိုပြုခဲ့သည်။ လမ်းကို ပို၍ ကောင်းမွန်သူအား ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး ရထားထိန်းတစ်ဦးစီက မိမိ၏ မင်း၏ ဂုဏ်တော်များကို ဖော်ပြရမည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

မလ္လိက၏ ရထားထိန်းက ဦးစွာ ပြောဆိုခဲ့ပြီး မိမိ၏ မင်း၏ အပြစ်များကို ဂုဏ်ဟု သဘောပြု၍ ဖော်ပြခဲ့သည်။ သူ၏ မင်းသည် ကြမ်းတမ်းသူကို ကြမ်းတမ်းမှုဖြင့်၊ နူးညံ့သူကို နူးညံ့မှုဖြင့် ဆက်ဆံသည်ဟု ဆိုသည်။ ကောင်းသူကို ကောင်းမှုဖြင့် အောင်နိုင်ပြီး၊ ဆိုးသူကို ဆိုးမှုဖြင့် ပြန်ဆပ်သည်ဟု ဆိုသည်။ နောက်ဆုံး၌ အို ရထားထိန်းရေ၊ လမ်းပေးလော့၊ ဤသည်မှာ ဤမင်း၏ နည်းလမ်းတို့ ဖြစ်သည်ဟု အဆုံးသတ်ခဲ့သည်။

ဗာရာဏသီ ရထားထိန်းက ဤမျှသာ ဖြစ်သလားဟု မေးခဲ့သည်။ ဤအရာများသည် သူ၏ ဂုဏ်တော်များ ဖြစ်လျှင် သူ၏ အပြစ်တော်များမှာ အဘယ်နည်း ဖြစ်ရမည်နည်းဟု ဆိုသည်။ အခြားသူက ပိုကောင်းအောင် ပြောနိုင်လျှင် ပြောပါဟု ပြန်ဆိုခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ဗာရာဏသီ ရထားထိန်းက ဒုတိယ ဂါထာဖြင့် ပြန်ဖြေခဲ့သည်။ သူ၏ မင်းသည် ဒေါသကို မေတ္တာဖြင့် အောင်နိုင်ပြီး၊ ဆိုးသူကို ကောင်းမှုဖြင့် ပြန်ဖြေသည်။ နှမြောသူကို ပေးကမ်းခြင်းဖြင့် အောင်နိုင်ပြီး၊ မမှန်သူကို သစ္စာဖြင့် ပြန်ဆပ်သည်ဟု ဆိုခဲ့သည်။

ဤစကားများကို မလ္လိကနှင့် ၎င်း၏ ရထားထိန်းတို့ ကြားသောအခါ နားလည်သွားကြသည်။ သူတို့သည် ရထားပေါ်မှ ဆင်းကာ မြင်းများကို ဖြုတ်ပြီး ဗာရာဏသီမင်းအတွက် လမ်းဖယ်ပေးရန် ရထားကို လမ်းမှ ဖယ်ရှားခဲ့ကြသည်။ ထို့နောက် ဘုရားလောင်းက မလ္လိကမင်းအား မင်းတစ်ပါး မည်သို့ နေထိုင်သင့်သည်ကို မေတ္တာဖြင့် ဆုံးမတော်မူသည်။ ထို့နောက် ကိုယ်တော် မိမိ၏ မြို့သို့ ပြန်တော်မူခဲ့သည်။ ဘဝတစ်လျှောက် ဒါန ပေးလှူပြီး ကုသိုလ်ပြုခဲ့ကာ၊ အဆုံး၌ နတ်ပြည်သို့ ရောက်တော်မူခဲ့သည်။

မလ္လိကသည် ဤသင်ခန်းစာကို နှလုံးသွင်းခဲ့သည်။ သူသည် မိမိ၏ နိုင်ငံ အနှံ့အပြားကို လှည့်လည်ခဲ့သော်လည်း အပြစ်တင်ပြောဆိုမည့် မည်သူကိုမျှ မတွေ့ခဲ့ချေ။ ထို့နောက် ကောသလသို့ ပြန်လာပြီး ဒါန ပေးလှူကာ ကုသိုလ်ပြုခဲ့သည်။ သူလည်း နတ်ပြည်သို့ ရောက်သွားသည်အထိ ထိုသို့ ပြုလုပ်ခဲ့သည်။

ဘုရားရှင်သည် ကောသလမင်းကို သွန်သင်ရန်အတွက် ဤဇာတ်ကို ဟောကြားတော်မူခဲ့ပြီး၊ ထို့နောက် ရှေးအခါ ထိုတွေ့ဆုံမှု၏ ဇာတ်ကောင်များကို အမည်ဖော်ပြတော်မူသည်။ မောဂ္ဂလာန်သည် မလ္လိက၏ ရထားထိန်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ အာနန္ဒာသည် မင်းမလ္လိက ဖြစ်ခဲ့သည်။ သာရိပုတ္တသည် ဗာရာဏသီမင်း၏ ရထားထိန်း ဖြစ်ခဲ့သည်။ ငါကိုယ်တိုင်မူကား ထိုမင်း ဖြစ်ခဲ့သည်ဟု ဘုရားရှင်က မိန့်တော်မူသည်။

ဤဇာတ်၏ ဒုတိယ ဂါထာကို ဓမ္မပဒ၌ ဂါထာ ၂၂၃ အဖြစ် ဆက်လက် တည်ရှိနေသည်။ ဒေါသကို အဒေါသဖြင့် အောင်နိုင်ပါ၊ မကောင်းမှုကို ကောင်းမှုဖြင့် အောင်နိုင်ပါ၊ နှမြောတွန့်တိုမှုကို ပေးကမ်းခြင်းဖြင့် အောင်နိုင်ပါ၊ မမှန်စကားဆိုသူကို သစ္စာဖြင့် အောင်နိုင်ပါ။ ရာဇောဝါဒ ဇာတကသည် ဤဂါထာအတွက် နောက်ခံအခြေအနေကို ပေးသည်။ အာဏာ တူညီသော မင်းနှစ်ပါးကြားတွင် သင်ကြားချက်ကို စမ်းသပ်ခံရပုံကို ပြသသည်။ ၎င်းတို့ကို ခွဲခြားပေးနိုင်သည်မှာ အပြုအမူသာ ဖြစ်သည်။

ဤဇာတ်သည် နှိမ့်ချမှု အကြောင်းကိုလည်း တိတ်ဆိတ်စွာ ပြသသည်။ မင်းနှစ်ပါးစလုံးသည် မိမိ၏ အပြစ်များကို ရှာရန် ဝှက်ဖျက်ထွက်ခွာကြပြီး၊ နှစ်ပါးစလုံးသည် ပြင်ဆင်ခံရလိုသော စိတ်ရှိရလောက်အောင် ရိုးသားကြသည်။ မလ္လိကသည် ပို၍ ကောင်းသော အဖြေကို တွေ့သောအခါ ငြင်းခုံခြင်း မပြုပါ။ ရထားပေါ်မှ ဆင်းကာ ထိုမှ သင်ယူသည်။ ဓမ္မကို ရှာဖွေသူသည်လည်း ဤအပြုအမူကို ကျင့်သုံးနိုင်သည်။ အာဏာ သို့မဟုတ် ရာထူးအဆင့် တူညီခြင်း ရှိမရှိကိုသာ မမေးဘဲ၊ ဒေါသကို သည်းခံခြင်းဖြင့် ပြန်ဖြေခဲ့သလား၊ နှမြောမှုကို ရက်ရောမှုဖြင့် ပြန်ဖြေခဲ့သလားဟု မေးပါ။