අකාලරාවි ජාතකය

ජාතක අටුවාව, මෙම කතාවන් සංරක්ෂණය කරන පැරණි විවරණ ග්‍රන්ථය සටහන් කරන පරිදි, බුදුරජාණන් වහන්සේ ජාතක අංක 119 වදාළේ, සැවැත්නුවර ළඟ ජේතවනයේ වැඩවසමින් සිටිය දී ය. මෙම කතාව වරදවූ කාලයන්හි අධික ශබ්දයක් ඇති කරන එක් භික්ෂුවක් සම්බන්ධ වේ. ඔහු සැවැත්නුවරේ උසස් පවුලකින් පැවිදි වූයේ ධර්මය පිණිසය, එහෙත් ඔහු තම යතුකම් නොසලකා හැරියේය, ධර්ම අධ්‍යාපනයට පහත් බවක් ගත්තේය.

කටයුතු, අනුන්ට සේවය කිරීම හෝ ධර්මග්‍රන්ථ කියවීම සඳහා නියමිත කාලයට ඔහු අවධානය නොදුන්නේය. රාත්‍රියේ යාම තුනම, එසේම දහවලත්, ඔහු කිසි විටක නිසල නොවූයේය. අනෙකුත් භික්ෂූන්ට නින්දක් ලැබිය නොහැකි විය.

භික්ෂූහු ධර්ම ශාලාවේ, තම එකමුතුකම් ශාලාවේ, රැස්ව ඔහුගේ හැසිරීම පිළිබඳව ඔවුන් අතර විවේචනය කළෝය. බුදුරජාණන් වහන්සේ ඇතුළට පැමිණ, ඔවුන් කුමක් ගැනද සාකච්ඡා කරන්නේ යයි ඇසූ විට, ඔවුන් එය පැවසුවෝය. එම භික්ෂුව කලින්ද වරදවූ කාලයට ශබ්ද කළ බවත්, ඔහුගේ එම වරදවූ හැසිරීම වරක් ඔහුගේ ජීවිතයම ගත් බවත් උන්වහන්සේ වදාළ සේක. එවිට උන්වහන්සේ බොහෝ කලකට පෙර කතාවක් වදාළ සේක.

බ්‍රහ්මදත්ත රජතුමා බරණැස රාජ්‍ය පාලනය කරන කල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ උතුරේ බ්‍රාහ්මණ පවුලක උපන් සේක. හැදුණු විට ඔහු ඥානයේ සියලු අංග ප්‍රගුණ කළේය. ඔහු ලොව පුරා ප්‍රසිද්ධ ආචාර්යයෙකු බවට පත් වූයේ, පන්සීයක් තරුණ බ්‍රාහ්මණයෝ ඔහු යටතේ ඉගෙනුම ලබමින් සිටියහ.

මෙම ශිෂ්‍යයෝ කුකුළෙකු රැක ගත්හ. ඔහු නිසි වේලාවට හඬ දී, හැම උදෑසනකම ඔවුන්ගේ පාඩම් සඳහා ඔවුන් අවදි කළේය. එය කුඩා ගෘහ සම්මුතියක් විය, එහෙත් ශිෂ්‍යයෝ එය මත රඳා පැවතුණහ.

කල් යතම එම කුකුළා මිය ගියේය, තරුණ බ්‍රාහ්මණයෝ තවත් එකක් සොයා බැස්සහ. ඔවුන් අතරින් එකෙකු සොහොන් භූමියේ දර එකතු කරමින් සිටිය දී එහි කුකුළෙකු දුටුවේය. ඔහු එම පක්ෂියා නිවසට රැගෙන ගොස් කූඩුවක තබාගත්තේය. එම පක්ෂියා වැඩුණේ කොහේදැයි හෝ එයට කිසිවෙකු යමක් උගැන්වූවාදැයි කිසිවෙකු ඇසූවේ නැත.

මෙම නව කුකුළා සොහොන් භූමියේ හැදී වැඩුණේය, කතාව ඒ ප්‍රතිඵලය පෙන්වයි. ඔහුට කාල හා ඍතු පිළිබඳ කිසි දැනුමක් තිබුණේ නැත. ඔහුට හැඟුණු හැම විටම ඔහු හඬ දුන්නේය, මැදියම් රෑ වුවද ප්‍රභාතයේ වුවද සමානව.

මැදියම් රැයේ ඔහුගේ හඬ ඇසෙන විට ශිෂ්‍යයෝ නැගිට තම අධ්‍යයනය ඇරඹුවහ. උදෑසන වනවිට ඔවුහු වෙහෙසට ගියෝය, නින්ද හේතුවෙන් විෂයට අවධානය තබාගත නොහැකි විය. ඔහු දහවල් දී ආයෙත් හඬ දුන් විට, ඔවුන්ගේ පාඩම් නැවත කියවීමට නිශ්ශබ්ද අවස්ථාවක් ලැබෙන්නේ නැත.

මෙසේ, කුකුළාගේ හඬ, මැදියමේත් දහවලේත් දෙකෙහිම, ඔවුන්ගේ අධ්‍යයනය නැවැත්වීමට හේතු විය. පන්සීය දෙනා ආචාර්යවරයා වෙත පැමිණි ඉගෙනුම් වසර, රැයින් රැයට ක්ෂය වෙමින් තිබුණේය. ඔවුන්ගේ ඉවසීම ඉකුත් විය.

කුකුළාව ඉවත් කළ යුතු බව ශිෂ්‍යයෝ තීරණය කළහ. ඔවුන් එහි ගෙල මුල්බැද්දා. විස්තරය කෙටි වන අතර, එම ක්‍රියාව මත දිගින් දිගටම රැඳෙන්නේ නැත. ඉනික්බිති ඔවුහු තම ආචාර්යවරයා වෙත ගොස්, සම හා විසම වේලාවට හඬ දුන් කුකුළාගේ අවසානය ඇති කළ බව පැවසූහ.

ඔවුහු ඊට පෙර ඔහුගෙන් අවසර නොසෙවූහ. ඔවුහු තම කළ දේ හා ඊට හේතුව පමණක් වාර්තා කළහ. ආචාර්යවරයාගේ පිළිතුර මෙම කතාවේ හදවතයි.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, එම පක්ෂියා මෙම අවසානයට පමුණුවා ඇත්තේ ඔහුගේ නරක පෝෂණය බව වදාළ සේක. තම ශිෂ්‍යයන්ගේ උපදෙස් සඳහා උන්වහන්සේ කුඩා ගාථාවක් වදාළ සේක. එහි අදහස වූයේ, කිසි දෙමාපියෙකු මෙම පක්ෂියා පුහුණු නොකළ බවත්, කිසි ගුරුවරයෙකු ඔහුට ඉගැන්වූයේ නැති බවත්, එබැවින් ඔහු සම හා විසම වේලාවට යන දෙකෙහිම ඇසුණු බවත්ය.

ධර්මය පැහැදිලියි. කිසි දිනක පුහුණු නොකළ සත්වයෙකුට කතා කළ යුතු විටත් නිහඬ විය යුතු විටත් හඳුනාගැනීමක් නැත. එම පක්ෂියා දුෂ්ටයෙකු නොවීය. ඔහු හුදෙක් නොඉගැන්වූ ලෙස හැර දමා තිබිණි, නොඉගැන්වූ ශබ්දය අවට සියල්ලන්ට හානියක් සිදු කරයි.

ජාතක අටුවාව තවදුරටත් කියයි, එම කාරණය පිළිබඳ බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ ධර්මදේශනාව එයම විය. උන්වහන්සේ තම මිහිමත ජීවිත කාලය සම්පූර්ණ කරගත් පසු, තම කර්මයට අනුව ගමන් කරන්නට පරලොව ගියෝය. ශිෂ්‍යයන් හෝ ඔවුන්ගේ ඉදිරි ජීවිත ගැන ග්‍රන්ථය තවදුරටත් විස්තර නොදෙයි. කතාව ඒ එකම අරමුණ ප්‍රකාශිත තැනම අවසන් වේ.

තම ධර්මදේශනය අවසන් කරගත් විට බුදුරජාණන් වහන්සේ ඉපදීම හෙළිදරව් කළ සේක. වර්තමානයේ ශබ්ද කරන භික්ෂුව, කවදා හඬ නොදිය යුතුදැයි නොදත්, එකල කුකුළා විය. බුදුරජාණන් වහන්සේගේ ම ශ්‍රාවකයෝ එම කතාවේ තරුණ බ්‍රාහ්මණයෝ වූහ, බුදුරජාණන් වහන්සේ තමන්ම ඔවුන්ගේ ආචාර්යවරයා විය.

ජාතක අංක 119 කාලය හා පුහුණුව පිළිබඳ කුඩා කතාවකි. බුදුරජාණන් වහන්සේ එය, තම හඬට කිසි ඍතුවක් නොමැති බවට සැලකූ භික්ෂුවකට යොදාගත් සේක. එකම ශාලාව බෙදාගත් භික්ෂු සමාජයක, එක් කෙනෙකුගේ මැදියම් රෑ ශබ්දය සියල්ලන්ගේම නිදි හීනකම හා අවධානය නැතිකම බවට පෙරළුණි.

මෙම කතාව එම භික්ෂුව කෲර හෝ දූෂිත බව නොකියයි. ඔහු තම යතුකම් නොසලකා හැරියා බවත්, ධර්ම අධ්‍යාපනයට පහත් බවක් ගත්තා බවත්, කුකුළා එහි ප්‍රතිඵලය කොතනදැයි පෙන්වන බවත් එය කියයි: මඟපෙන්වීමක් නැති ජීවිතයක් වනාහි, වටහාගෙනවත් නැතිව අනුන්ට කරදරයක් ඇති කරයි.