අසංකිය ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම කතාව ජේතවනයේදී, තමාගේම අවධානයෙන් වෙළඳ වාහන පෙළක් සොරකම්වලින් බේරාගත් සැවැත්නුවරේ උපාසකයෙකු සම්බන්ධයෙන් වදාළ සේක. උන්වහන්සේ ඉනික්බිති එයින් නිතර පුනරුච්චාරණය කළ ධර්මයක් ලබාගත් සේක: තමාව ආරක්ෂා කිරීමෙන්, මිනිසෙකු අනුන්ව ආරක්ෂා කරයි, අනුන්ව ආරක්ෂා කිරීමෙන්, ඔහු තමාව ආරක්ෂා කරයි. පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක විවරණයේ, ජේ.අයි.332 ලෙස සංරක්ෂිත පුරාණ කතාව, ජීවිත ගණනාවකට පෙරාතුව මෙම එකම ධර්මය ක්‍රියාත්මක වූ බව පෙන්වයි.

බ්‍රහ්මදත්ත බරණැස පාලනය කරන දිනවල, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, මහත් තත්වයක ධනවත් බ්‍රාහ්මණ ගෘහයක උපන් සේක. ප්‍රමුතියට පැමිණි විට, ඔහු ලෞකික ආශාවේ අනතුරත් තරුණත්වයේ, ලස්සනේ හා දේපළවල අනියත ස්වභාවයත් පැහැදිලිව දුටුවේය. ඔහු හිමාලය පර්වතවලට ඇතුළුවීමට පෙරාතුව, තම මුළු උරුමය දුප්පතුන්ට දුන්නේය, තාපසයෙකුගේ දළ රෙද්ද ඇඳගෙන, මූල හා වනපළතුරුවලින් සරලව ජීවත් විය.

පර්වත ප්‍රදේශවල තනිව ගත කළ වසර ගණනාවකට පසු, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ ලුණු හා කුළුබඩු එකතු කිරීම සඳහා තැනිතලා වෙත බැස්සේය. බරණැස වටා වූ කාසි රාජ්‍යයේ මායිමේ, ඔහු, එහි සොරුන්ට ප්‍රසිද්ධ වනාන්තර දිගක් කරා ගැල් පන්සියයක් බරකරගෙන යමින් සිටි ධනවත් වෙළඳෙකු හමුවිය. තාපසයාගේ පෙනෙන ආත්මික දීප්තියට පහර ගැසූ වෙළඳා, දිනපතා ආහාර සඳහා ඔහුව වාහන පෙළ සමඟ ගමන් කරන ලෙස ඉඳුරු ඉල්ලා සිටියේය, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ එකඟ වූ සේක.

සන්ධ්‍යාවේදී ගැඹුරු වනයේ, වෙළඳෝ තම ගැල් ආරක්ෂිත රවුමකට සමුළුකරගත්, හැකි තරම් රාක්ෂකයින් සේවයට යෑවූ අතර, නින්දට සැකසුණහ. ඔවුන් නොදැනුවත්ව, සොරුන් පන්සියයක් දහවල් සිටම මෙම වාහන පෙළ ලුහුබඳිමින් එසැට, ගස් තුළින් දැන් කඳවුර වටකරගෙන සිටියහ. ඔවුහු රාත්‍රියේ තුන්වන යාමයට රැඳී සිටියහ, ඒ වනවිට රාක්ෂකයින් තද නින්දට යනු ඇති හෙයින්, හැම චාරිකාකරුවෙකුම අවසානයේ නින්දට ගොසින් ඇති බැවින්.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, එහෙත්, කිසි විටෙකත් නින්දට ගියේ නැත. ඔහු කඳවුර ළඟ පිරිසිදු මාර්ගයක් දිගේ චංකම භාවනාව කරමින්, තම ස්වභාවය ශාන්තව හා අවිරාමයෙන් තබාගෙන, මධ්‍යම රාත්‍රිය තුළින්, නින්දදිවෙහි තුන්වන යාමය තුළින්, පළමු ප්‍රභාතයේ එළියෙන් නැගෙනහිර අහස සුවිශුද්ධ වනතුරුම, ඉදිරියට පසුපසට ඇවිද ගියේය. ඔහු අවට සිටි නිදි ගිය හැම චාරිකාකරුවෙකු තුළම සොරුන් බලාපොරොත්තු වූ බියේ කිසි ලකුණක් එකක් වුවද කිසි විටෙකත් පෙන්වූයේ නැත.

උදෑසන කඳවුර අවදි කරමින්, සොරුන්ගේ නායකයා, විවෘත විස්මයෙන් තම එලන ලද දුන්න පහතට බාගෙන, ඔහු සොරෙකු ලෙස ගත කළ වසර ගණනාවේ කවදාවක්වත් එවන් ධෛර්යයක් නොදුටු බව තම මිනිසුන්ට පැවසීය. එකම මුදල් කැබැල්ලක් අහිමි කරගත හැකි මිනිසෙකු, දැනටමත් තම ම පලිහ පිටුපස සීතලවෙමින් සිටිනු ඇත, ඔහු පැවසීය, එහෙත් මෙම තාපසයාට ලෝකයේ අහිමිකරගැනීමට සරිලන කිසිවක් තිබුණේ නැත, එබැවින් ලෝකයේ බියට රැඳෙන්නට ඔහුට කිසිවක් ඉතිරි නොවීය.

මෙම ආචරණයට පහර ගැසූ, සොරුන් පන්සිය දෙනා, තම රැරඳී කඩු හා පහර්වි දමා, විවෘතව කඳවුරට ඇවිද ගියහ, තවම ඇවිද යන සෘෂිවරයා ඉදිරියේ වැඳ, ඔවුන්ට ධර්මය උගන්වන ලෙස ඉඳුරු ඉල්ලා සිටියහ. වෙළඳෝ අවදි වූ විට, තම මරණ නියමිත ඝාතකයෝ ශිෂ්‍යයන් බවට පත්ව ඇති බව දුටුවහ, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, පෙර සොරුන්ව ගිහි බෞද්ධයෙකුගේ මූලික සදාචාරාත්මක ප්‍රතිඥා වූ පඤ්ච සීලයේ ස්ථාපිත කරමින්, බිය ඇලී සිටින්නේ කෙනෙකුට තවම අහිමිකර ගැනීමට ඉතිරිව ඇති දෙය වෙත පමණක් බව සරලව පැහැදිලි කළේය.

බෝධිසත්වයන් වහන්සේ, රැයේ සිදුවීම්වලින් ඔහු දැන් ළඟින් අනුගමනය කරන මිනිසුන් හැරෙන්වට කිසිවක් වෙනස් නොවී, ඉනික්බිති තම තාපස ජීවිතය කරගෙනගියේය. තම දිනවල අවසානයේ, ඔහුව ආයුධ ගෙන සිටි මිනිසුන්ගෙන් වටවූ රැයක් පුරා ස්ථිරව, බිය නැතිව තබාගත් එම ම භාවනාමය ශාන්තභාවය වැඩීම ජීවිතයක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස, ඔහු බ්‍රහ්ම ලෝකයේ උපත ලැබීය.

සොරුන්ගේ නායකයාගේම අවබෝධය මෙම කතාවේ සම්පූර්ණ බර දරයි. ධනය හුදෙක් සොරුන් ආකර්ෂණය කරන්නේ නැත; එය, භීතියට පත් මිනිසෙකුව තවම රැකගැනීමට බලාපොරොත්තු වන දෙය මුදා හැරීමට තර්ජනය කළ හැකි නිසා, සොරෙකු තම වින්දිතයා පාලනය කිරීමට විශ්වාස කරන බියම ගොඩනංවයි. බෝධිසත්වයන් වහන්සේගේ දිළිඳුකම, සොරුන්ට උපයෝගී කරගත හැකි දුර්වලතාවක් නොවීය. එය, එසැණින් ඔවුන්ගේ බලපෑම ඉවතලූ එකම දෙයම විය, ඔහුට බියවීමට තමා තුළ කිසිවක් ඉතිරි නොවූ හෙයින් බියවීමට නොහැකි මිනිසෙකුව මුහුණට මුහුණ ලබාදෙමින්.