භේරිවාද ජාතකය

පාලි පිටකයේ ජාතක අංක 59 මෙම කථාව ආරක්ෂා කරයි. එය බරණැස උපත ලද බෝසතාණන් වහන්සේ ගැන වේ. බෝසතාණන් වහන්සේ බෙර වාදකයන්ගේ පවුලක උපන් අතර, සෑම සම්ප්‍රදායික තාලයක්ම නිපුණ ලෙස වාදනය කිරීම නිසා රට පුරා ප්‍රසිද්ධ විය. නගරයේ මහා මහජන උත්සවයක් පැවැත්වෙන බව දැනගත් විට, ඔහු පුතා සමඟ එහි ගියහ. දෙදෙනා රදළයන් හා සාමාන්‍ය ජනයා ඉදිරියේ විශාල ප්‍රශංසාවට ලක්වන සේ වාදනය කළහ. ඉන් පසු ඔවුහු තම ජන්ම ගමට යාමට පිටත් වූහ; ඔවුන්ගේ සාර්ථකත්වය සනාථ කරමින් රන් කහවනු බරින් පිරුණු බෑගයක් සහ උසස් වස්ත්‍ර ඔවුන් රැගෙන ගියහ.

ඔවුන්ගේ ගෙදර යන මාර්ගය, දිගු කලක් තනි ගමන්කරුවන්ට පහර දුන් මංකොල්ලකරුවන් වසින, විශාල සෙවණැලි සහිත වනයක් හරහා ගියේය. පියා සහ පුතා ගස් රේඛාව වෙත ළඟා වූ විට, බෝසතාණන් වහන්සේ පිත්තල ආවරණ සහිත බර බෙරය පුතාට භාර දී, ඉදිරි ගමන සඳහා පරිස්සම් සහගත උපදෙස් ලබා දුන්හ.

බෙරය හඬ නඟන්නේ මන්දගාමීව, සලකා බලා ගත් විරාමවලින් විය යුතු බව පියා ඔහුට කීය: එක් වරක් ගසන්න, පසුව විරාමයක්, ඉන් පසු නැවත ගසන්න. සෑම පහරක්ම ගැඹුරින් හා ගෞරවනීයව ගසන්න, රජුගේ හේරල්ලු අනතුරු සහිත ප්‍රදේශයක් හරහා මහා ස්වාමියෙකු රැගෙන යන විට බෙරය ගසන සේ. ගස්වල ගැඹුරින් ලැබෙන මෙවැනි මැනුම් කළ, නොසැලෙන පහරවල් අසන ඕනෑම මංකොල්ලකරුවෙකු, ඒ ආසන්නයේ සන්නද්ධ ආරක්ෂකයන් සමඟ ඇමතිවරයෙක් ගමන් කරන බව උපකල්පනය කර, තමා ජයග්‍රහණය කළ නොහැකි සටනකට අවදානම් කරනවා වෙනුවට සැඟවී සිටින්නේය.

පුත්‍රයා, උත්සව සමූහයේ අත්පොළසන්වලින් තවමත් උද්දාමයට පත්ව, තම කුසලතාවයට කිහිපයක් වූ මන්දගාමී, නින්දාලු පහරවලට වඩා වටිනාකමක් ඇතැයි විශ්වාස කරමින්, පියාගේ පරිස්සම පැරණි ආකාරයේ බියක් බව තීරණය කළේය. උපදෙස් අනුගමනය කරනවා වෙනුවට, කිහිප දිනකට පෙර ඔහුට එතරම් ප්‍රශංසාව ලබාදුන් ගිනි ගන්නා වේගය හා දක්ෂතාවය ම ප්‍රදර්ශනය කිරීමට ඔහු තීරණය කළේය.

පුත්‍රයා බෙරය විවිධ, නොකැඩෙන ශබ්ද ධාරාවකින් ගසන්නට විය; විරාමයක් නැත, මැනුම් කළ තාලයක් ද නැත. පඳුරු අතරේ, මංකොල්ලකරු ප්‍රධානියා පළමුවරට බෙර හඬ අසා තම මිනිසුන් වළක්වා තැබුවේය; කුමක් ළඟා වෙමින් ඇත්දැයි නොදනිමින්. නමුත් රථ රෝද හඬක් හෝ සෙබළුන්ගේ පා හඬක් නොමැතිව ඉක්මන් වූ පහරවල් දිගටම ඇසීමෙන්, ඔහු ඉක්මනින්ම සත්‍යය තේරුම් ගත්තේය. මෙහි කිසිදු රාජකීය පෙරහැරක් නොවීය; කිසිවෙකුට නොව තමා වෙනුවෙන් පමණක් ප්‍රදර්ශනය කරන උද්දාමයට පත් තරුණ බෙර වාදකයෙක් පමණි.

මංකොල්ලකරුවෝ එකවරම පඳුරුවලින් පැන නැඟී, පියා සහ පුතා දෙදෙනාම ලී දඬුවලින් පහර දී, උත්සවයෙන් උපයාගත් සෑම කහවනුවක්ම සෑම උසස් වස්ත්‍රයක්ම පැහැර ගෙන, වනය තුළට නැවත අතුරුදහන් වූහ. වනාන්තර මාර්ගයේ තුවාල ලබා හිස් අතින් ඉතිරි වූ බෝසතාණන් වහන්සේ, ස්ථාවර හා මැනුම් කළ තාලයක් ධනය හා ආරක්ෂාව ගෙන දෙන බව ද, සීමාව නොදත් අතිරේකය, එය ඇති විය නොහැකි යයි සිතූ ඒ විනාශයටම ම මග පාදන බව ද සිතා බැලූහ.

පුත්‍රයාගේ වැරැද්ද කිසි විටෙකත් කුසලතාවේ අඩුවක් නොවීය, මන්ද ඔහු වේගයෙන් හා ප්‍රදර්ශනයෙන් තම පියාට වඩා බොහෝ ඉදිරියෙන් වාදනය කළ හැකි විය. ඔහුගේ වැරැද්ද වූයේ, පියා ඉල්ලූ මැනුම් කළ තාලය කිසි විටෙකත් සංගීතය ගැන නොවූ බව තේරුම් නොගැනීමයි. එය ගස් මැද සැඟවී සිටි මිනිසුන්ගේ කන්වල ඇති කිරීමට අදහස් කළ නිශ්චිත, සලකා බැලූ බලපෑම ගැන විය; ඔවුන් කලා නිපුණතාව නොව සන්නද්ධ බලයේ සං‍ඥා පමණක් සොයමින් සිටියහ. ප්‍රේක්ෂකයෙකු මවිත කිරීමට වාදනය කරන බෙරය සහ මංකොල්ලකරුවෙකු රවටීමට වාදනය කරන බෙරය දෙවර්ගයේ පූර්ණ වෙනස් දක්ෂතා ඉල්ලයි; පුත්‍රයා, ඔහුගේ සියලු කුසලතාව සහිතව, පළමු වර්ගයම ඉගෙන තිබුණි.

බෝසතාණන් වහන්සේ එම වන මාර්ගයේ අහිමි වූයේ සැබෑ හා සැලකිය යුතු දෙයකි: එක් උත්සවයක සම්පූර්ණ ආදායම එක් දහවලකින් නැති විය. එහෙත් කථාව, ඒ අලාභයට වඩා, එය පසුපස තබා ගිය පැහැදිලි බුද්ධිය ප්‍රධාන වැදගත්කමක් ලෙස සලකයි. ජීවිත කාලයක් වෙහෙසී, සංයමය දක්ෂතාවට වඩා වැදගත් වන්නේ කවදාද යන්න ඉගෙන ගත් පියෙකු, තම පුතා එම එක ම පාඩම, දෙදෙනාම රැගෙන ගිය සෑම කහවනුවක් වියදමෙන්, අමාරුවෙන් ඉගෙන ගනිනු දුටුවේය. ඔහු තම ධනය නැති වූ බව දැනගෙන ගෙදර ගමන ඉතිරිය යන විට ගියේය; නමුත් ඔහුට ධනය උපයා ගැනීමට හැකි කළ ඒ ප්‍රඥාව නැවතත් ඔහුගේ හැකියාවේ තිබුණි.