නාමසිද්ධි ජාතකය

බුදුරජාණන් වහන්සේ, "පාපකය" යයි අර්ථ දෙන පැවිදි නමින් අසතුට වී, වඩා හොඳ නමක් ලබාගැනීමට ආශා කළ පාපක නම් භික්ෂුවක් ගැන, පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 97 (බුදුරජාණන් වහන්සේගේ අතීත ජීවිත ගැන සම්ප්‍රදායික උපත් කථාවක්) වදාළහ. නමක් එය දරන්නාගේ ගුණාත්මකත්වය කිසි විටෙකත් නියම කර නැති බව ඔහුට පෙන්වීම සඳහා, එම ම නමත් එම ම අසතුටත් වරක් දරූ ශිෂ්‍යයෙකුගේ පැරණි කථාවක් බුදුරජාණන් වහන්සේ සිහිපත් කළහ.

එම පෙර ජීවිතයේ, බෝධිසත්වයෝ තක්ෂිලා විශ්වවිද්‍යාලයේ ප්‍රසිද්ධ ගුරුවරයා වී, රටපුරා රාජ මණ්ඩල සහ වෙළෙඳ පවුල් වලින් ශිෂ්‍යයන් ඇද ගෙනාහ. ඔහුගේ ශිෂ්‍යයන් අතර, "පාපකය" යයි අර්ථ දෙන නමක් සරල ග්‍රාමීය සිරිතකට අනුව තම දෙමාපියන් විසින් දෙන ලද දක්ෂ හා වැඩවාරික තරුණයෙකු විය.

පාපකගේ ශිෂ්‍ය සගයෝ ඔහුගේ අවාසනාවන්ත නම සෑම අවස්ථාවකම ගනිමින්, ශාලා පුරා ගමන් කරන විට ඔහුව "දුෂ්ටයෝ" හෝ "අයහපත්" වශයෙන් කෑගසා අමතා ගත්හ. කල් යත්ම, තරුණයා විශ්වාස කරගත්තේ, මේ උරුම වූ එකම වදන, ඔහුට වෙනත් ලෙස උපයාගත හැකි ඕනෑම අනාගත සතුටක් හෝ ගරුත්වයක් අතර ස්ථිර බාධකයක් ලෙස පැවතුනි.

පාපක බෝධිසත්වයන් වෙත පැමිණ, ඔහුට උපත සිට ම දරා ඇති නම වෙනුවට ගුරුවරයා විසින් සම්ප්‍රදායිකව පිරිනමිය හැකි තරම් උසස් නමක් සොයා ගනිමින් සංචාරය කිරීමට අවසර ඉල්ලීය. බෝධිසත්වයෝ විරෝධයකින් තොරව එකඟ විය, ඔහුට නිදහසේ ගමන් කිරීමටත්, සාමාන්‍ය ජනයාගේ ජීවන ක්‍රම නිරීක්ෂණය කිරීමටත්, ගමන අතරතුරදී ඔහුට කැමති ඕනෑම නමක් තෝරාගැනීමටත් පමණක් පැවසීය.

ඔහුගේ ගමන අතරතුරදී, පාපක මායිම් නගරයක මළගම් පෙළපාලියක් දුටුවේය, මියගිය තැනැත්තා "ජීවකය" යයි, "ජීවත් වන්නා" යන අර්ථ සහිත නමක් දරූ බව දැන ගත්තේය. ජීවත් වන්නා යයි නම් ලද මිනිසෙක් කෙසේ මිය ගියේදැයි ඔහු විමතියෙන් ඇසූ විට, ශෝකකරුවෙකු ඔහුට සරලවම පැහැදිලි කළේය. මරණය ජීවක සහ වෙනත් ඕනෑම අයෙකුට සමානව එයි, මක්නිසාද නමක් හුදු පහසු ලේබලයක් පමණක් වන අතර, මරණයේ අත රැකගැනීමට කිසි බලයක් එහි නැත.

වෙළෙඳ කොට්ඨාසය තුළට ඉදිරියට ගමන් කරමින්, පාපක, කුඩා ණයක් ගෙවීමට අසමත් වූ සේවිකාවකට පහර දෙන ධනික මිනිසෙකු දුටුවේය, ඇගේ නම "ධනපාලි," "ධනයේ ආරක්ෂකයා" යන අර්ථය සහිත බව දැන ගත්තේය. මෙතරම් ධනික නමක් කුඩා මුදලක් වෙනුවෙන් පහර දීමට ලක් වූ අයෙකුට අයිති විය හැකි බවට පුදුම වී, නමකින් ධාන්‍ය මිලදී ගත නොහැකි බවත්, හුදු ශබ්දයකට කිසි විටෙකත් නොහැකි ධනය ගුණධර්මයත් අවංක වැඩවාරිකමත් ජනනය කරන බවත් ඔහුට රළු ලෙස පැවසුනි.

වනාන්තරය තුළ තව ගැඹුරට, පාපක අවුල්වී හඬන ගමන්කරුවෙකු හමු විය, මේ මග අතරමංවූ මිනිසාගේ නම "පන්ථකය," "මාර්ග සොයන්නා" යන අර්ථය සහිත බව දැන ගත්තේය. මාර්ග සොයාගැනීමේ දක්ෂතාව සඳහාම නම් ලද මිනිසෙකු පවා, වෙනත් ඕනෑම අයෙකුට මෙන්ම පහසුවෙන් තම ම මාර්ගය නැති කරගත හැකි බව පාපකට හදිසි පැහැදිලිකමකින් වටහාගැණී.

තව සෙවීම අවශ්‍ය නැතිව, පාපක තක්ෂිලාව දෙසට ආපසු හැරී, බෝධිසත්වයන් ඉදිරියේ වැටී, දුටු සෑම දෙයක්ම පාපොච්චාරණය කළේය: ජීවත් වන්නෙකු මියගිය, ධනයේ ආරක්ෂකයෙකු සේවාභාවයට පහත් කරන ලද, හා මාර්ග සොයන්නෙකු කුඩා වනාන්තරයක අවුල්ව. නමක් හුදු දෛනික කථාවක සම්ප්‍රදායක් පමණක් බවත්, ගුණධර්මයත් හැසිරීමත් පමණක් කිසි පුද්ගලයෙකුගේ සැබෑ වටිනාකම නියම කරන බවත් ඔහු වටහාගත්තේය.

කථාවේ අවසානයේ, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහු ඉදිරියේ අසතුටින් සිටි භික්ෂුවව, පැරණි කථාවේ එම ම ශිෂ්‍යයා සමඟ හඳුන්වා දුන්හ. පාපක දෙදෙනාම එකම පාඩමක් දෙවරක් කියූ එකක් විය: උපතේදී දෙනු ලබන නමක් ඉන් පසු එන ජීවිතය ගැන කිසිවක් තීරණය කරන්නේ නැත. භික්ෂුවගේ ම තම නම ගැන අසතුට, වරක් රටේ දිග පුරාම ගමන් කර, නිවසේ රැඳී සිටියෙහි ඉතා පහසුවෙන් ඉගෙනගත හැකි ව සත්‍යයක් සොයා ගත් ශිෂ්‍යයෙකුට බෝධිසත්වයෝ වරක් දුන් එකම පිළිතුරම ලබාගැනීමට සුදුසු විය.

ජීවක, ධනපාලි, හා පන්ථක, තම ම තරාතිරම දෙමාපියන් වරක් නම් කළ වාසනාවට විරුද්ධව ශිෂ්‍යයෙකු මැනුවා බව කිසි විටෙකත් දැන ගත්තේ නැත. එහෙත් එක් එක් අය, ඔවුන්ගේ දෙමාපියන් වරක් ඔවුන්ව ඇමතූ දේ විසින් ස්පර්ශ නොකළ සාමාන්‍ය ජීවිතයක් ගත කරමින්, කිසි නවනාම කර්මයකට පවා කළ නොහැකි තරම් සම්පූර්ණයෙන් පාපකට ඉගැන්වූහ. ඔහුගේ ගමනින් පසුව, නමක් ඉතිරි වූයේ ඇහැම එය සැම විටම පැවතුනු දෙයම ලෙසයි: රැත්රියකට කෙනෙකුව ඇමතීමේ පහසුකමක්, ඊට වඩා වැදගත් කිසිවක් නැත.