જીવ-અજીવ
(जीव-अजीव)શબ્દાર્થ
સજીવ અને નિર્જીવ
વ્યુત્પત્તિ અને સંસ્કૃત મૂળ
'જીવ' (ચેતન આત્મા) અને 'અજીવ' (અચેતન દ્રવ્ય) પરથી; જૈન તત્વમીમાંસાનું મૂળ દ્વૈત, જે અસ્તિત્વ ધરાવતી દરેક વસ્તુને આ બે શ્રેણીમાં વહેંચે છે.
આધ્યાત્મિક ભાવાર્થ અને સંદર્ભ
આ ભેદ સમજવો એ મોક્ષની શરૂઆત છે — શુદ્ધ ચેતન જીવને જડ અજીવ દ્રવ્યથી ઓળખવો, જેમાં કર્મ પણ સૂક્ષ્મ પદાર્થ તરીકે સમાવેશ થાય છે.