Bharat Devotion
Embroidered artwork for ശ്രീ ശിവ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

ശ്രീ ശിവ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം

മഹാഭാരതത്തിലെ അനുശാസന പർവ്വത്തിൽ നിന്നുള്ള ശിവന്റെ സഹസ്രനാമ സ്തോത്രം; ഉപമന്യു മഹർഷി ശ്രീകൃഷ്ണനെ പഠിപ്പിക്കുകയും അദ്ദേഹം യുധിഷ്ഠിരന് ചൊല്ലിക്കൊടുക്കുകയും ചെയ്തത്.

ശ്ലോകങ്ങൾ

സ്ഥിരഃ സ്ഥാണുഃ പ്രഭുര്ഭീമഃ പ്രവരോ വരദോ വരഃ സര്വാത്മാ സര്വവിഖ്യാതഃ സര്വഃ സര്വകരോ ഭവഃ

ശ്ലോകം 1

ജടീ ചര്മീ ശിഖീ ഖഡ്ഗീ സര്വാങ്ഗഃ സര്വഭാവനഃ ഹരശ്ച ഹരിണാക്ഷശ്ച സര്വഭൂതഹരഃ പ്രഭുഃ

ശ്ലോകം 2

പ്രവൃത്തിശ്ച നിവൃത്തിശ്ച നിയതഃ ശാശ്വതോ ധ്രുവഃ ശ്മശാനവാസീ ഭഗവാന്ഖചരോ ഗോചരോഽര്ദനഃ

ശ്ലോകം 3

അഭിവാദ്യോ മഹാകര്മാ തപസ്വീ ഭൂതഭാവനഃ ഉന്മത്തവേഷപ്രച്ഛന്നഃ സര്വലോകപ്രജാപതിഃ

ശ്ലോകം 4

മഹാരൂപോ മഹാകായോ വൃഷരൂപോ മഹായശാഃ മഹാത്മാ സര്വഭൂതാത്മാ വിശ്വരൂപോ മഹാഹനുഃ

ശ്ലോകം 5

ലോകപാലോഽന്തര്ഹിതാത്മാ പ്രസാദോ ഹയഗര്ദഭിഃ പവിത്രം ച മഹാംശ്ചൈവ നിയമോ നിയമാശ്രിതഃ

ശ്ലോകം 6

സര്വകര്മാ സ്വയമ്ഭൂത ആദിരാദികരോ നിധിഃ സഹസ്രാക്ഷോ വിശാലാക്ഷഃ സോമോ നക്ഷത്രസാധകഃ

ശ്ലോകം 7

ചന്ദ്രഃ സൂര്യഃ ശനിഃ കേതുര്ഗ്രഹോ ഗ്രഹപതിര്വരഃ അത്രിരത്ര്യാനമസ്കര്താ മൃഗബാണാര്പണോഽനഘഃ

ശ്ലോകം 8

മഹാതപാ ഘോരതപാ അദീനോ ദീനസാധകഃ സംവത്സരകരോ മന്ത്രഃ പ്രമാണം പരമം തപഃ

ശ്ലോകം 9

യോഗീ യോജ്യോ മഹാബീജോ മഹാരേതാ മഹാബലഃ സുവര്ണരേതാഃ സര്വജ്ഞഃ സുബീജോ ബീജവാഹനഃ

ശ്ലോകം 10

ദശബാഹുസ്ത്വനിമിഷോ നീലകണ്ഠ ഉമാപതിഃ വിശ്വരൂപഃ സ്വയംശ്രേഷ്ഠോ ബലവീരോ ബലോ ഗണഃ

ശ്ലോകം 11

ഗണകര്താ ഗണപതിര്ദിഗ്വാസാഃ കാമ ഏവ ച മന്ത്രവിത്പരമോ മന്ത്രഃ സര്വഭാവകരോ ഹരഃ

ശ്ലോകം 12

കമണ്ഡലുധരോ ധന്വീ ബാണഹസ്തഃ കപാലവാന് അശനീ ശതഘ്നീ ഖഡ്ഗീ പട്ടിശീ ചായുധീ മഹാന്

ശ്ലോകം 13

സ്രുവഹസ്തഃ സുരൂപശ്ച തേജസ്തേജസ്കരോ നിധിഃ ഉഷ്ണീഷീ ച സുവക്ത്രശ്ച ഉദഗ്രോ വിനതസ്തഥാ

ശ്ലോകം 14

ദീര്ഘശ്ച ഹരികേശശ്ച സുതീര്ഥഃ കൃഷ്ണ ഏവ ച ശ‍ൃഗാലരൂപഃ സിദ്ധാര്ഥോ മുണ്ഡഃ സര്വശുഭങ്കരഃ

ശ്ലോകം 15

അജശ്ച ബഹുരൂപശ്ച ഗന്ധധാരീ കപര്ദ്യപി ഊര്ധ്വരേതാ ഊര്ധ്വലിങ്ഗ ഊര്ധ്വശായീ നഭഃസ്ഥലഃ

ശ്ലോകം 16

ത്രിജടീ ചീരവാസാശ്ച രുദ്രഃ സേനാപതിര്വിഭുഃ അഹശ്ചരോ നക്തഞ്ചരസ്തിഗ്മമന്യുഃ സുവര്ചസഃ

ശ്ലോകം 17

ഗജഹാ ദൈത്യഹാ കാലോ ലോകധാതാ ഗുണാകരഃ സിംഹശാര്ദൂലരൂപശ്ച ആര്ദ്രചര്മാമ്ബരാവൃതഃ

ശ്ലോകം 18

കാലയോഗീ മഹാനാദഃ സര്വകാമശ്ചതുഷ്പഥഃ നിശാചരഃ പ്രേതചാരീ ഭൂതചാരീ മഹേശ്വരഃ

ശ്ലോകം 19

ബഹുഭൂതോ ബഹുധരഃ സ്വര്ഭാനുരമിതോ ഗതിഃ നൃത്യപ്രിയോ നിത്യനര്തോ നര്തകഃ സര്വലാലസഃ

ശ്ലോകം 20

ഘോരോ മഹാതപാഃ പാശോ നിത്യോ ഗിരിരുഹോ നഭഃ സഹസ്രഹസ്തോ വിജയോ വ്യവസായോ ഹ്യതന്ദ്രിതഃ

ശ്ലോകം 21

അധര്ഷണോ ധര്ഷണാത്മാ യജ്ഞഹാ കാമനാശകഃ ദക്ഷയാഗാപഹാരീ ച സുസഹോ മധ്യമസ്തഥാ

ശ്ലോകം 22

തേജോപഹാരീ ബലഹാ മുദിതോഽര്ഥോഽജിതോഽവരഃ ഗമ്ഭീരഘോഷാ ഗമ്ഭീരോ ഗമ്ഭീരബലവാഹനഃ

ശ്ലോകം 23

ന്യഗ്രോധരൂപോ ന്യഗ്രോധോ വൃക്ഷപര്ണസ്ഥിതിര്വിഭുഃ സുതീക്ഷ്ണദശനശ്ചൈവ മഹാകായോ മഹാനനഃ

ശ്ലോകം 24

വിഷ്വക്സേനോ ഹരിര്യജ്ഞഃ സംയുഗാപീഡവാഹനഃ തീക്ഷ്ണതാപശ്ച ഹര്യശ്വഃ സഹായഃ കര്മകാലവിത്

ശ്ലോകം 25

വിഷ്ണുപ്രസാദിതോ യജ്ഞഃ സമുദ്രോ വഡവാമുഖഃ ഹുതാശനസഹായശ്ച പ്രശാന്താത്മാ ഹുതാശനഃ

ശ്ലോകം 26

ഉഗ്രതേജാ മഹാതേജാ ജന്യോ വിജയകാലവിത് ജ്യോതിഷാമയനം സിദ്ധിഃ സര്വവിഗ്രഹ ഏവ ച

ശ്ലോകം 27

ശിഖീ മുണ്ഡീ ജടീ ജ്വാലീ മൂര്തിജോ മൂര്ധഗോ ബലീ വേണവീ പണവീ താലീ ഖലീ കാലകടങ്കടഃ

ശ്ലോകം 28

നക്ഷത്രവിഗ്രഹമതിര്ഗുണബുദ്ധിര്ലയോ ഗമഃ പ്രജാപതിര്വിശ്വബാഹുര്വിഭാഗഃ സര്വഗോമുഖഃ

ശ്ലോകം 29

വിമോചനഃ സുസരണോ ഹിരണ്യകവചോദ്ഭവഃ മേഢ്രജോ ബലചാരീ ച മഹീചാരീ സ്രുതസ്തഥാ

ശ്ലോകം 30

സര്വതൂര്യനിനാദീ ച സര്വാതോദ്യപരിഗ്രഹഃ വ്യാലരൂപോ ഗുഹാവാസീ ഗുഹോ മാലീ തരങ്ഗവിത്

ശ്ലോകം 31

ത്രിദശസ്ത്രികാലധൃക്കര്മസര്വബന്ധവിമോചനഃ ബന്ധനസ്ത്വസുരേന്ദ്രാണാം യുധി ശത്രുവിനാശനഃ

ശ്ലോകം 32

സാങ്ഖ്യപ്രസാദോ ദുര്വാസാഃ സര്വസാധുനിഷേവിതഃ പ്രസ്കന്ദനോ വിഭാഗജ്ഞോ അതുല്യോ യജ്ഞഭാഗവിത്

ശ്ലോകം 33

സര്വവാസഃ സര്വചാരീ ദുര്വാസാ വാസവോഽമരഃ ഹൈമോ ഹേമകരോ യജ്ഞഃ സര്വധാരീ ധരോത്തമഃ

ശ്ലോകം 34

ലോഹിതാക്ഷോ മഹാക്ഷശ്ച വിജയാക്ഷോ വിശാരദഃ സങ്ഗ്രഹോ നിഗ്രഹഃ കര്താ സര്പചീരനിവാസനഃ

ശ്ലോകം 35

മുഖ്യോഽമുഖ്യശ്ച ദേഹശ്ച കാഹലിഃ സര്വകാമദഃ സര്വകാസപ്രസാദശ്ച സുബലോ ബലരൂപധൃത്

ശ്ലോകം 36

സര്വകാമവരശ്ചൈവ സര്വദഃ സര്വതോമുഖഃ ആകാശനിര്വിരൂപശ്ച നിപാതീ ഹ്യവശഃ ഖഗഃ

ശ്ലോകം 37

രൌദ്രരൂപോംഽശുരാദിത്യോ ബഹുരശ്മിഃ സുവര്ചസീ വസുവേഗോ മഹാവേഗോ മനോവേഗോ നിശാചരഃ

ശ്ലോകം 38

സര്വവാസീ ശ്രിയാവാസീ ഉപദേശകരോഽകരഃ മുനിരാത്മനിരാലോകഃ സമ്ഭഗ്നശ്ച സഹസ്രദഃ

ശ്ലോകം 39

പക്ഷീ ച പക്ഷരൂപശ്ച അതിദീപ്തോ വിശാമ്പതിഃ ഉന്മാദോ മദനഃ കാമോ ഹ്യശ്വത്ഥോഽര്ഥകരോ യശഃ

ശ്ലോകം 40

വാമദേവശ്ച വാമശ്ച പ്രാഗ്ദക്ഷിണശ്ച വാമനഃ സിദ്ധയോഗീ മഹര്ഷിശ്ച സിദ്ധാര്ഥഃ സിദ്ധസാധകഃ

ശ്ലോകം 41

ഭിക്ഷുശ്ച ഭിക്ഷുരൂപശ്ച വിപണോ മൃദുരവ്യയഃ മഹാസേനോ വിശാഖശ്ച ഷഷ്ടിഭാഗോ ഗവാമ്പതിഃ

ശ്ലോകം 42

വജ്രഹസ്തശ്ച വിഷ്കമ്ഭീ ചമൂസ്തമ്ഭന ഏവ ച വൃത്താവൃത്തകരസ്താലോ മധുര്മധുകലോചനഃ

ശ്ലോകം 43

വാചസ്പത്യോ വാജസനോ നിത്യമാശ്രമപൂജിതഃ ബ്രഹ്മചാരീ ലോകചാരീ സര്വചാരീ വിചാരവിത്

ശ്ലോകം 44

ഈശാന ഈശ്വരഃ കാലോ നിശാചാരീ പിനാകവാന് നിമിത്തസ്ഥോ നിമിത്തം ച നന്ദിര്നന്ദികരോ ഹരിഃ

ശ്ലോകം 45

നന്ദീശ്വരശ്ച നന്ദീ ച നന്ദനോ നന്ദിവര്ധനഃ ഭഗഹാരീ നിഹന്താ ച കാലോ ബ്രഹ്മാ പിതാമഹഃ

ശ്ലോകം 46

ചതുര്മുഖോ മഹാലിങ്ഗശ്ചാരുലിങ്ഗസ്തഥൈവ ച ലിങ്ഗാധ്യക്ഷഃ സുരാധ്യക്ഷോ യോഗാധ്യക്ഷോ യുഗാവഹഃ

ശ്ലോകം 47

ബീജാധ്യക്ഷോ ബീജകര്താ അവ്യാത്മാഽനുഗതോ ബലഃ ഇതിഹാസഃ സകല്പശ്ച ഗൌതമോഽഥ നിശാകരഃ

ശ്ലോകം 48

ദമ്ഭോ ഹ്യദമ്ഭോ വൈദമ്ഭോ വശ്യോ വശകരഃ കലിഃ ലോകകര്താ പശുപതിര്മഹാകര്താ ഹ്യനൌഷധഃ

ശ്ലോകം 49

അക്ഷരം പരമം ബ്രഹ്മ ബലവച്ഛക്ര ഏവ ച നീതിര്ഹ്യനീതിഃ ശുദ്ധാത്മാ ശുദ്ധോ മാന്യോ ഗതാഗതഃ

ശ്ലോകം 50

ബഹുപ്രസാദഃ സുസ്വപ്നോ ദര്പണോഽഥ ത്വമിത്രജിത് വേദകാരോ മന്ത്രകാരോ വിദ്വാന്സമരമര്ദനഃ

ശ്ലോകം 51

മഹാമേഘനിവാസീ ച മഹാഘോരോ വശീകരഃ അഗ്നിര്ജ്വാലോ മഹാജ്വാലോ അതിധൂമ്രോ ഹുതോ ഹവിഃ

ശ്ലോകം 52

വൃഷണഃ ശങ്കരോ നിത്യം വര്ചസ്വീ ധൂമകേതനഃ നീലസ്തഥാങ്ഗലുബ്ധശ്ച ശോഭനോ നിരവഗ്രഹഃ

ശ്ലോകം 53

സ്വസ്തിദഃ സ്വസ്തിഭാവശ്ച ഭാഗീ ഭാഗകരോ ലഘുഃ ഉത്സങ്ഗശ്ച മഹാങ്ഗശ്ച മഹാഗര്ഭപരായണഃ

ശ്ലോകം 54

കൃഷ്ണവര്ണഃ സുവര്ണശ്ച ഇന്ദ്രിയം സര്വദേഹിനാമ് മഹാപാദോ മഹാഹസ്തോ മഹാകായോ മഹായശാഃ

ശ്ലോകം 55

മഹാമൂര്ധാ മഹാമാത്രോ മഹാനേത്രോ നിശാലയഃ മഹാന്തകോ മഹാകര്ണോ മഹോഷ്ഠശ്ച മഹാഹനുഃ

ശ്ലോകം 56

മഹാനാസോ മഹാകമ്ബുര്മഹാഗ്രീവഃ ശ്മശാനഭാക് മഹാവക്ഷാ മഹോരസ്കോ ഹ്യന്തരാത്മാ മൃഗാലയഃ

ശ്ലോകം 57

ലമ്ബനോ ലമ്ബിതോഷ്ഠശ്ച മഹാമായഃ പയോനിധിഃ മഹാദന്തോ മഹാദംഷ്ട്രോ മഹാജിഹ്വോ മഹാമുഖഃ

ശ്ലോകം 58

മഹാനഖോ മഹാരോമാ മഹാകേശോ മഹാജടഃ പ്രസന്നശ്ച പ്രസാദശ്ച പ്രത്യയോ ഗിരിസാധനഃ

ശ്ലോകം 59

സ്നേഹനോഽസ്നേഹനശ്ചൈവ അജിതശ്ച മഹാമുനിഃ വൃക്ഷാകാരോ വൃക്ഷകേതുരനലോ വായുവാഹനഃ

ശ്ലോകം 60

ഗണ്ഡലീ മേരുധാമാ ച ദേവാധിപതിരേവ ച അഥര്വശീര്ഷഃ സാമാസ്യ ഋക്സഹസ്രാമിതേക്ഷണഃ

ശ്ലോകം 61

യജുഃപാദഭുജോ ഗുഹ്യഃ പ്രകാശോ ജങ്ഗമസ്തഥാ അമോഘാര്ഥഃ പ്രസാദശ്ച അഭിഗമ്യഃ സുദര്ശനഃ

ശ്ലോകം 62

ഉപകാരഃ പ്രിയഃ സര്വഃ കനകഃ കാഞ്ചനച്ഛവിഃ നാഭിര്നന്ദികരോ ഭാവഃ പുഷ്കരസ്ഥപതിഃ സ്ഥിരഃ

ശ്ലോകം 63

ദ്വാദശസ്ത്രാസനശ്ചാദ്യോ യജ്ഞോ യജ്ഞസമാഹിതഃ നക്തം കലിശ്ച കാലശ്ച മകരഃ കാലപൂജിതഃ

ശ്ലോകം 64

സഗണോ ഗണകാരശ്ച ഭൂതവാഹനസാരഥിഃ ഭസ്മശയോ ഭസ്മഗോപ്താ ഭസ്മഭൂതസ്തരുര്ഗണഃ

ശ്ലോകം 65

ലോകപാലസ്തഥാ ലോകോ മഹാത്മാ സര്വപൂജിതഃ ശുക്ലസ്ത്രിശുക്ലഃ സമ്പന്നഃ ശുചിര്ഭൂതനിഷേവിതഃ

ശ്ലോകം 66

ആശ്രമസ്ഥഃ ക്രിയാവസ്ഥോ വിശ്വകര്മമതിര്വരഃ വിശാലശാഖസ്താമ്രോഷ്ഠോ ഹ്യമ്ബുജാലഃ സുനിശ്ചലഃ

ശ്ലോകം 67

കപിലഃ കപിശഃ ശുക്ല ആയുശ്ചൈവി പരോഽപരഃ ഗന്ധര്വോ ഹ്യദിതിസ്താര്ക്ഷ്യഃ സുവിജ്ഞേയഃ സുശാരദഃ

ശ്ലോകം 68

പരശ്വധായുധോ ദേവ അനുകാരീ സുബാന്ധവഃ തുമ്ബവീണോ മഹാക്രോധ ഊര്ധ്വരേതാ ജലേശയഃ

ശ്ലോകം 69

ഉഗ്രോ വംശകരോ വംശോ വംശനാദോ ഹ്യനിന്ദിതഃ സര്വാങ്ഗരൂപോ മായാവീ സുഹൃദോ ഹ്യനിലോഽനലഃ

ശ്ലോകം 70

ബന്ധനോ ബന്ധകര്താ ച സുബന്ധനവിമോചനഃ സ യജ്ഞാരിഃ സ കാമാരിര്മഹാദംഷ്ട്രോ മഹായുധഃ

ശ്ലോകം 71

ബഹുധാനിന്ദിതഃ ശര്വഃ ശങ്കരഃ ശങ്കരോഽധനഃ അമരേശോ മഹാദേവോ വിശ്വദേവഃ സുരാരിഹാ

ശ്ലോകം 72

അഹിര്ബുധ്ന്യോഽനിലാഭശ്ച ചേകിതാനോ ഹവിസ്തഥാ അജൈകപാച്ച കാപാലീ ത്രിശങ്കുരജിതഃ ശിവഃ

ശ്ലോകം 73

ധന്വന്തരിര്ധൂമകേതുഃ സ്കന്ദോ വൈശ്രവണസ്തഥാ ധാതാ ശക്രശ്ച വിഷ്ണുശ്ച മിത്രസ്ത്വഷ്ടാ ധ്രുവോ ധരഃ

ശ്ലോകം 74

പ്രഭാവഃ സര്വഗോ വായുരര്യമാ സവിതാ രവിഃ ഉഷങ്ഗുശ്ച വിധാതാ ച മാന്ധാതാ ഭൂതഭാവനഃ

ശ്ലോകം 75

വിഭുര്വര്ണവിഭാവീ ച സര്വകാമഗുണാവഹഃ പദ്മനാഭോ മഹാഗര്ഭശ്ചന്ദ്രവക്ത്രോഽനിലോഽനലഃ

ശ്ലോകം 76

ബലവാംശ്ചോപശാന്തശ്ച പുരാണഃ പുണ്യചഞ്ചുരീ കുരുകര്താ കുരുവാസീ കുരുഭൂതോ ഗുണൌഷധഃ

ശ്ലോകം 77

സര്വാശയോ ദര്ഭചാരീ സര്വേഷാം പ്രാണിനാം പതിഃ ദേവദേവഃ സുഖാസക്തഃ സദസത്സര്വരത്നവിത്

ശ്ലോകം 78

കൈലാസഗിരിവാസീ ച ഹിമവദ്ഗിരിസംശ്രയഃ കൂലഹാരീ കൂലകര്താ ബഹുവിദ്യോ ബഹുപ്രദഃ

ശ്ലോകം 79

വണിജോ വര്ധകീ വൃക്ഷോ ബകുലശ്ചന്ദനശ്ഛദഃ സാരഗ്രീവോ മഹാജത്രുരലോലശ്ച മഹൌഷധഃ

ശ്ലോകം 80

സിദ്ധാര്ഥകാരീ സിദ്ധാര്ഥശ്ഛന്ദോവ്യാകരണോത്തരഃ സിംഹനാദഃ സിംഹദംഷ്ട്രഃ സിംഹഗഃ സിംഹവാഹനഃ

ശ്ലോകം 81

പ്രഭാവാത്മാ ജഗത്കാലസ്ഥാലോ ലോകഹിതസ്തരുഃ സാരങ്ഗോ നവചക്രാങ്ഗഃ കേതുമാലീ സഭാവനഃ

ശ്ലോകം 82

ഭൂതാലയോ ഭൂതപതിരഹോരാത്രമനിന്ദിതഃ

ശ്ലോകം 83

വാഹിതാ സര്വഭൂതാനാം നിലയശ്ച വിഭുര്ഭവഃ അമോഘഃ സംയതോ ഹ്യശ്വോ ഭോജനഃ പ്രാണധാരണഃ

ശ്ലോകം 84

ഹിരണ്യബാഹുശ്ച തഥാ ഗുഹാപാലഃ പ്രവേശിനാമ് പ്രകൃഷ്ടാരിര്മഹാഹര്ഷോ ജിതകാമോ ജിതേന്ദ്രിയഃ

ശ്ലോകം 85

ഗാന്ധാരശ്ച സുവാസശ്ച തപഃസക്തോ രതിര്നരഃ മഹാഗീതോ മഹാനൃത്യോ ഹ്യപ്സരോഗണസേവിതഃ

ശ്ലോകം 86

മഹാകേതുര്മഹാധാതുര്നൈകസാനുചരശ്ചലഃ ആവേദനീയ ആദേശഃ സര്വഗന്ധസുഖാവഹഃ

ശ്ലോകം 87

തോരണസ്താരണോ വാതഃ പരിധീ പതിഖേചരഃ സംയോഗോ വര്ധനോ വൃദ്ധോ അതിവൃദ്ധോ ഗുണാധികഃ

ശ്ലോകം 88

നിത്യ ആത്മസഹായശ്ച ദേവാസുരപതിഃ പതിഃ യുക്തശ്ച യുക്തബാഹുശ്ച ദേവോ ദിവി സുപര്വണഃ

ശ്ലോകം 89

ആഷാഢശ്ച സുഷാണ്ഢശ്ച ധ്രുവോഽഥ ഹരിണോ ഹരഃ വപുരാവര്തമാനേഭ്യോ വസുശ്രേഷ്ഠോ മഹാപഥഃ

ശ്ലോകം 90

ശിരോഹാരീ വിമര്ശശ്ച സര്വലക്ഷണലക്ഷിതഃ അക്ഷശ്ച രഥയോഗീ ച സര്വയോഗീ മഹാബലഃ

ശ്ലോകം 91

സമാമ്നായോഽസമാമ്നായസ്തീര്ഥദേവോ മഹാരഥഃ നിര്ജീവോ ജീവനോ മന്ത്രഃ ശുഭാക്ഷോ ബഹുകര്കശഃ

ശ്ലോകം 92

രത്നപ്രഭൂതോ രത്നാങ്ഗോ മഹാര്ണവനിപാനവിത് മൂലം വിശാലോ ഹ്യമൃതോ വ്യക്താവ്യക്തസ്തപോനിധിഃ

ശ്ലോകം 93

ആരോഹണോഽധിരോഹശ്ച ശീലധാരീ മഹായശാഃ സേനാകല്പോ മഹാകല്പോ യോഗോ യുഗകരോ ഹരിഃ

ശ്ലോകം 94

യുഗരൂപോ മഹാരൂപോ മഹാനാഗഹനോ വധഃ ന്യായനിര്വപണഃ പാദഃ പണ്ഡിതോ ഹ്യചലോപമഃ

ശ്ലോകം 95

ബഹുമാലോ മഹാമാലഃ ശശീ ഹരസുലോചനഃ വിസ്താരോ ലവണഃ കൂപസ്ത്രിയുഗഃ സഫലോദയഃ

ശ്ലോകം 96

ത്രിലോചനോ വിഷണ്ണാങ്ഗോ മണിവിദ്ധോ ജടാധരഃ ബിന്ദുര്വിസര്ഗഃ സുമുഖഃ ശരഃ സര്വായുധഃ സഹഃ

ശ്ലോകം 97

നിവേദനഃ സുഖാജാതഃ സുഗന്ധാരോ മഹാധനുഃ ഗന്ധപാലീ ച ഭഗവാനുത്ഥാനഃ സര്വകര്മണാമ്

ശ്ലോകം 98

മന്ഥാനോ ബഹുലോ വായുഃ സകലഃ സര്വലോചനഃ തലസ്താലഃ കരസ്ഥാലീ ഊര്ധ്വസംഹനനോ മഹാന്

ശ്ലോകം 99

ഹര്യക്ഷഃ കകുഭോ വജ്രോ ശതജിഹ്വഃ സഹസ്രപാത് സഹസ്രമൂര്ധാ ദേവേന്ദ്രഃ സര്വദേവമയോ ഗുരുഃ

ശ്ലോകം 100

ബ്രഹ്മദണ്ഡവിനിര്മാതാ ശതഘ്നീപാശശക്തിമാന് പദ്മഗര്ഭോ മഹാഗര്ഭോ ബ്രഹ്മഗര്ഭോ ജലോദ്ഭവഃ

ശ്ലോകം 101

ഗഭസ്തിര്ബ്രഹ്മകൃദ്ബ്രഹ്മീ ബ്രഹ്മവിദ്ബ്രാഹ്മണോ ഗതിഃ അനന്തരൂപോ നൈകാത്മാ തിഗ്മതേജാഃ സ്വയമ്ഭുവഃ

ശ്ലോകം 102

ഊര്ധ്വഗാത്മാ പശുപതിര്വാതരംഹാ മനോജവഃ ചന്ദനീ പദ്മനാലാഗ്രഃ സുരഭ്യുത്തരണോ നരഃ

ശ്ലോകം 103

കര്ണികാരമഹാസ്രഗ്വീ നീലമൌലിഃ പിനാകധൃത് ഉമാപതിരുമാകാന്തോ ജാഹ്നവീധൃഗുമാധവഃ

ശ്ലോകം 104

വരോ വരാഹോ വരദോ വരേണ്യഃ സുമഹാസ്വനഃ മഹാപ്രസാദോ ദമനഃ ശത്രുഹാ ശ്വേതപിങ്ഗലഃ

ശ്ലോകം 105

പീതാത്മാ പരമാത്മാ ച പ്രയതാത്മാ പ്രധാനധൃത് സര്വപാര്ശ്വമുഖസ്ത്ര്യക്ഷോ ധര്മസാധാരണോ വരഃ

ശ്ലോകം 106

വ്യാസഃ സര്ഗഃ സുസങ്ക്ഷേപോ വിസ്തരഃ പര്യയോ നരഃ ഋതു സംവത്സരോ മാസഃ പക്ഷഃ സങ്ഖ്യാസമാപനഃ

ശ്ലോകം 107

കലാ കാഷ്ഠാ ലവാ മാത്രാ മുഹൂര്താഹഃക്ഷപാഃ ക്ഷണാഃ വിശ്വക്ഷേത്രം പ്രജാബീജം ലിങ്ഗമാദ്യസ്തു നിര്ഗമഃ

ശ്ലോകം 108

സദസദ്വ്യക്തമവ്യക്തം പിതാ മാതാ പിതാമഹഃ സ്വര്ഗദ്വാരം പ്രജാദ്വാരം മോക്ഷദ്വാരം ത്രിവിഷ്ടപമ്

ശ്ലോകം 109

നിര്വാണം ഹ്ലാദനശ്ചൈവ ബ്രഹ്മലോകഃ പരാ ഗതിഃ ദേവാസുരവിനിര്മാതാ ദേവാസുരപരായണഃ

ശ്ലോകം 110

ദേവാസുരഗുരുര്ദേവോ ദേവാസുരനമസ്കൃതഃ ദേവാസുരമഹാമാത്രോ ദേവാസുരഗണാശ്രയഃ

ശ്ലോകം 111

ദേവാസുരഗണാധ്യക്ഷോ ദേവാസുരഗണാഗ്രണീഃ ദേവാതിദേവോ ദേവര്ഷിര്ദേവാസുരവരപ്രദഃ

ശ്ലോകം 112

ദേവാസുരേശ്വരോ വിശ്വോ ദേവാസുരമഹേശ്വരഃ സര്വദേവമയോഽചിന്ത്യോ ദേവതാത്മാഽഽത്മസമ്ഭവഃ

ശ്ലോകം 113

ഈഡ്യോ ഹസ്തീശ്വരോ വ്യാഘ്രോ ദേവസിംഹോ നരര്ഷഭഃ

ശ്ലോകം 114

വിബുധോഽഗ്രവരഃ സൂക്ഷ്മഃ സര്വദേവസ്തപോമയഃ സുയുക്തഃ ശോഭനോ വജ്രീ പ്രാസാനാം പ്രഭവോഽവ്യയഃ

ശ്ലോകം 115

ഗുഹഃ കാന്തോ നിജഃ സര്ഗഃ പവിത്രം സര്വപാവനഃ ശ‍ൃങ്ഗീ ശ‍ൃങ്ഗപ്രിയോ ബഭ്രൂ രാജരാജോ നിരാമയഃ

ശ്ലോകം 116

അഭിരാമഃ സുരഗണോ വിരാമഃ സര്വസാധനഃ ലലാടാക്ഷോ വിശ്വദേവോ ഹരിണോ ബ്രഹ്മവര്ചസഃ

ശ്ലോകം 117

സ്ഥാവരാണാം പതിശ്ചൈവ നിയമേന്ദ്രിയവര്ധനഃ സിദ്ധാര്ഥഃ സിദ്ധഭൂതാര്ഥോഽചിന്ത്യഃ സത്യവ്രതഃ ശുചിഃ

ശ്ലോകം 118

വ്രതാധിപഃ പരം ബ്രഹ്മ ഭക്താനാം പരമാ ഗതിഃ വിമുക്തോ മുക്തതേജാശ്ച ശ്രീമാന്ശ്രീവര്ധനോ ജഗത്

ശ്ലോകം 119

പൂജാ മാർഗ്ഗനിർദ്ദേശങ്ങളും പാരായണ ഫലങ്ങളും (ഫലശ്രുതി)

Phalashruti
ശുഭ ദിനം

Monday (Somwar) & Pradosham

ഉത്തമ സമയം (മുഹൂർത്തം)

Early Morning (Brahma Muhurta) or Evening Twilight (Sandhya)

പവിത്ര നിവേദ്യങ്ങൾ

Bilva leaves, Ganga water, Bhasma (sacred ash), Dhatura & White flowers

ആത്മീയ ഫലങ്ങൾ (ഫലശ്രുതി)Phalashruti
  • Inner stillness, destruction of negative karma, and freedom from fear of death (Mrityunjaya)

പശ്ചാത്തലം

പ്രകാശന പശ്ചാത്തലം: മഹാഭാരതത്തിലെ അനുശാസന പർവ്വത്തിൽ ധർമ്മരാജാവായ യുധിഷ്ഠിരൻ മഹാദേവന്റെ (രുദ്രന്റെ) മഹിമയെയും നാമങ്ങളെയും കുറിച്ച് ശ്രീകൃഷ്ണനോട് ചോദിക്കുന്നു. ഗാംഗുലി/റോയ് വിഭജനത്തിൽ ഈ സ്തോത്രം അനുശാസന പർവ്വത്തിലെ ൧൭-ാം ഖണ്ഡമാണ്; ഇവിടെ ഉപയോഗിച്ചിട്ടുള്ള സംസ്കൃത ഡോക്യുമെന്റ്സ് പാഠത്തിൽ (ശ്ലോകങ്ങൾ ൩൧–൧൫൩) ദാനധർമ്മപർവ്വത്തിലെ ൪൮-ാം അധ്യായം എന്ന പുഷ്പിക ഉണ്ട്. ഹിമാലയത്തിൽ ഒരു പുത്രനുവേണ്ടി തപസ്സു ചെയ്യുമ്പോൾ ഉപമന്യു മഹർഷിയുടെ ആശ്രമത്തിൽ ചെന്നതും അവിടെ അദ്ദേഹം ഈ നാമങ്ങൾ ഉപദേശിച്ചതും കൃഷ്ണൻ സ്മരിക്കുന്നു; ഉപമന്യു ഇവയെ ൧,൦൦൮ നാമങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ഒരിക്കൽ ഉച്ചരിച്ച പതിനായിരം നാമങ്ങളുടെ സാരമാണ് ഇവയെന്നും, ഈ സ്തവം ബ്രഹ്മലോകത്തുനിന്ന് ദേവലോകത്തെത്തി, താണ്ഡി അത് സ്വീകരിച്ച് ഭൂമിയിലേക്ക് ഇറക്കി, അതിനാൽ ഇതിനെ താണ്ഡികൃത സ്തവം എന്നും വിളിക്കുന്നു എന്നും അദ്ദേഹം പറയുന്നു. തുടർന്ന് ശ്രീകൃഷ്ണൻ ഇത് യുധിഷ്ഠിരനോട് ചൊല്ലുന്നു; സകല ഹൃദയങ്ങളിലും വസിക്കുന്ന പരമാത്മാവാണ് ശിവനെന്നും ശരണാഗതർക്ക് കരുണാമയനായ ഉദ്ധാരകനാണ് അവനെന്നും അദ്ദേഹം സ്ഥിരീകരിക്കുന്നു.

ഈ പാഠത്തെക്കുറിച്ച്

രചയിതാവ്: Maharishi Vedavyasa · Ancient Vedic Rishi · Traditional antiquity

Traditionally credited as the compiler of the four Vedas and the author of the Mahabharata (within which the Bhagavad Gita appears) and the Puranas — making him one of the most cited authorial figures in the entire Hindu canon, spanning philosophy, epic narrative, and devotional literature.

നിങ്ങൾക്കറിയാമോ?

ശ്രീകൃഷ്ണൻ തന്നെ ചൊല്ലിയത്

മഹാഭാരതത്തിൽ, ഈ സഹസ്രനാമത്താൽ മഹാദേവനെ സ്തുതിക്കുന്നത് ഭഗവാൻ ശ്രീകൃഷ്ണനാണ്; ഹരി (വിഷ്ണു), ഹര (ശിവൻ) എന്നിവർ തമ്മിലുള്ള അഗാധമായ ദാർശനിക ഐക്യത്തിന് ഇത് ഊന്നൽ നൽകുന്നു.

താണ്ഡി മുനിയുടെ പരമ്പര

ഉപമന്യു പറയുന്നതനുസരിച്ച് ഈ സ്തോത്രം ബ്രഹ്മലോകത്തുനിന്ന് ദേവലോകത്തെത്തി; താണ്ഡി ഇത് സ്വീകരിച്ച് ഭൂമിയിലേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു, അതിനാൽ ഇതിനെ താണ്ഡി രചിച്ച സ്തവം എന്നും വിളിക്കുന്നു. ബ്രഹ്മാവ് ഉച്ചരിച്ച പതിനായിരം നാമങ്ങളിൽ നിന്ന് വാറ്റിയെടുത്തതാണ് ഈ നാമങ്ങൾ.

സ്ഥിര, സ്ഥാണു എന്നീ മഹാനാമങ്ങൾ

സ്ഥിര (അചഞ്ചല സത്യം), സ്ഥാണു (ശാശ്വത ബോധത്തിന്റെ സ്തംഭം) എന്നിവയോടെയാണ് സ്തോത്രം ആരംഭിക്കുന്നത്; ശിവനെ കേവലം സംഹാരകനായല്ല, പ്രപഞ്ചം ചലിക്കുന്ന മാറ്റമില്ലാത്ത അടിത്തറയായാണ് ഇത് ചിത്രീകരിക്കുന്നത്.

പ്രകൃതിയുടെയും ആത്മാവിന്റെയും പ്രപഞ്ചിക സമന്വയം

ശിവനെ പ്രവൃത്തി (പ്രപഞ്ചവുമായുള്ള സൃഷ്ടിപരമായ സജീവ ഇടപെടൽ), നിവൃത്തി (കൈവല്യമോക്ഷത്തിലേക്ക് നയിക്കുന്ന അന്തർമുഖ ധ്യാനപരമായ വിരക്തി) എന്നിവയായി ഒരേസമയം സ്തുതിക്കുന്നു.

അനുശാസന പർവത്തിൽ നിന്നുള്ള സ്തുതി

വിഷ്ണു സഹസ്രനാമത്തോടൊപ്പം, ഈ സ്തോത്രം മഹാഭാരതത്തിലെ അനുശാസന പർവത്തിൽ സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന ഭക്തിസ്തുതികളുടെ ഇരട്ട കിരീടമാണ്.

വിഷയം അനുസരിച്ച് ബ്രൗസ് ചെയ്യുക

Shiva സമ്പൂർണ്ണ സ്തോത്രങ്ങളും പ്രാർത്ഥനകളും

Shiva

Shiva എല്ലാം കാണുക →

ഹിന്ദു മതം ൽ നിന്ന് കൂടുതൽ

എല്ലാം കാണുക