हंस
शब्दशः अर्थ
हंस; आत्मा
व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ
संस्कृतमध्ये 'हंस', पारंपरिकरित्या दूध पाण्यापासून वेगळे करू शकतो असे मानले जाणारे पक्षी; शरीराच्या पिंजऱ्यात अडकलेल्या, आपल्या खऱ्या घरी परत उडण्यासाठी आसुसलेल्या विवेकी आत्म्यासाठी कबीर वापरतात संत परंपरेचे सामान्य रूपक.
आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ
दूध पाण्यापासून वेगळे करण्याची हंसाची पौराणिक क्षमता, कबीरांच्या हातात, आध्यात्मिक विवेकाचे रूपक बनते — प्रशिक्षित आत्मा सत्याला भ्रमापासून वेगळे करायला शिकतो.