ਹੰਸ
(हंस)ਸ਼ਬਦਾਰਥ
ਹੰਸ; ਆਤਮਾ
ਵਿਉਤਪਤੀ ਅਤੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਮੂਲ
ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਵਿੱਚ 'ਹੰਸ', ਰਵਾਇਤੀ ਤੌਰ 'ਤੇ ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰ ਸਕਣ ਵਾਲਾ ਮੰਨਿਆ ਜਾਣ ਵਾਲਾ ਪੰਛੀ; ਸਰੀਰ ਦੇ ਪਿੰਜਰੇ ਵਿੱਚ ਫਸੀ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਘਰ ਵਾਪਸ ਉੱਡਣ ਦੀ ਤਾਂਘ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਸਿਆਣੀ ਆਤਮਾ ਲਈ ਕਬੀਰ ਦੁਆਰਾ ਵਰਤਿਆ ਸੰਤ ਪਰੰਪਰਾ ਦਾ ਆਮ ਰੂਪਕ।
ਆਤਮਿਕ ਭਾਵ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਗ
ਦੁੱਧ ਨੂੰ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨ ਦੀ ਹੰਸ ਦੀ ਮਿਥਿਹਾਸਕ ਯੋਗਤਾ, ਕਬੀਰ ਦੇ ਹੱਥਾਂ ਵਿੱਚ, ਆਤਮਿਕ ਸੂਝ ਦਾ ਰੂਪਕ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਸਿਖਲਾਈ ਪ੍ਰਾਪਤ ਆਤਮਾ ਸੱਚ ਨੂੰ ਭਰਮ ਤੋਂ ਵੱਖ ਕਰਨਾ ਸਿੱਖਦੀ ਹੈ।