චුල්ලනන්දිය ජාතකය

වේළුවනාරාමයේදී බුදුරජාණන් වහන්සේගේ භික්ෂූහු දේවදත්තගේ ක්‍රෑරකම ගැන කථා කළහ. එවිට බුදුරජාණන් වහන්සේ, මෙවැනි ක්‍රෑරත්වය මෙය පළමු වතාව නොවන බව වදාළ සේක. ඉතා පුරාණ අතීත ජීවිතයක කථාවක් වදාළ සේක. එම ජීවිතයේ ම එකම හදවත් කඩෝරකම දෙපුතුන්ගෙන් ඔවුන්ගේ මව උදුරා ගෙන තිබිණි.

ඒ පුරාණ යුගයේ, හිමාල වනාන්තරයේ, බෝධිසත්වයන් වහන්සේ මහානන්දිය නම් වඳුරු සහෝදරයන් දෙදෙනාගෙන් වැඩිමහල් තැනැත්තා ලෙස උපත ලැබූ සේක. ඔවුන් දෙදෙනා එකට වඳුරු ගණ අසූ දහසකට නායකත්වය දැරූහ. බාල සහෝදරයාගේ නම චුල්ලනන්දිය ය. ඔවුන්ගේ මව අන්ධ හා දුර්වල වී, තවදුරටත් ගස් මුදුනට නැග තමාටම ආහාර සෙවිය නොහැකි විය. ඇය කෙරෙහි භක්තියෙන් පිරුණු සහෝදරයන් දෙදෙනා, ගණයේ නායකත්වය අන් අයගේ භාරයට පවරා, විශාල නුග ගසක කුහරයේ ඇයට මෘදු විවේක ස්ථානයක් සකස් කළහ. සෑම දිනකම ඔවුහු තමන්ගේම දෑතින් ඇයට මිහිරි පලතුරු සහ මී පැණි රැස් කර ගෙන ආහ.

ඒ ප්‍රදේශයේ බමුණු තරුණයෙක් තක්සලාවේ ප්‍රසිද්ධ ආචාර්යවරයෙකු යටතේ ඉගෙන ගත්තේය. මෙම ආචාර්යවරයා චරිතය හඳුනා ගැනීමේ දිව්‍යමය දැක්මක් ඇති තැනැත්තෙකි. තරුණයා තම පුහුණුව අවසන් කර පිටත්ව යාමට පෙර, ආචාර්යවරයා ඔහුට පැහැදිලිව අනතුරු ඇඟවුවේ, ඔහු තුළ ඒ ක්‍රෑරත්වය සහ නිර්දයභාවය ඇති බවත්, එය ජය ගත්තේ නැත්නම් ඔහුට සමෘද්ධියක් නොලැබෙන බවත්ය. තරුණයා එම අනතුරු ඇඟවීමට කිසිදු සැලකිල්ලක් නොදැක්වීය. ඔහු ගෙදර ගොස්, ඉගෙනීම මගින් ලැබිය යුතු සංයමය අත්හැර, දඩයම් කිරීම තම වෘත්තිය ලෙස ගත්තේය.

එක් දිනක්, වනාන්තරයේ කිසිදු සතෙකු ලබා නොගෙන ඇවිද ගිය දඩයක්කාරයා, සහෝදරයන් තම මව තබා සිටි විශාල නුග ගසට යටින් ගමන් කළේය. එහිදී ඔහු, දරුවන් ආසන්නයේ ආහාර සොයමින් සිටියදී, පහළ අත්තක් මත තනිව හා නිසලව වාඩි වී සිටින ඇයව දුටුවේය. පහසුවෙන් ඉලක්ක කළ හැකි, ආරක්ෂාවක් නැති ඉලක්කයක් දැක, ඔහු දෙවන වරක් නොසිතා ඇය වෙත දුන්න ඔසවන ලදී.

මහානන්දිය, දඩයක්කාරයා තම මව වෙත ඉලක්ක තබන බව දුටු විට, ප්‍රමාද නොවීය. ඔහු ඊතලය සහ ඇගේ ශරීරය අතර තමාව කෙලින්ම තබා, ඒ වෙනුවට තම ජීවිතය ගන්නා ලෙස දඩයක්කාරයාගෙන් ආයාචනා කළේය. මන්ද, ලෝකයේ ඇය රැකබලා ගන්නා වෙනත් කෙනෙක් නොසිටි බැවිනි. දඩයක්කාරයා කරුණාවක් නොදැක්වූ අතර ඊතලය මුදා හැරියේය. මහානන්දිය වැටුණේය.

තම වැඩිමහල් සහෝදරයා වැටුණු බව දුටු චුල්ලනන්දිය ඉදිරියට පැමිණ, එම ආයාචනාවම කළේය. ඔහු තම මවගේ ජීවිතය පමණක් බේරා ගැනීම සඳහා තමාගේම ජීවිතය පිරිනැමුවේය. දඩයක්කාරයා දෙවන ආයාචනයට ද පළමු ආයාචනයට දුන් ම පිළිතුර ම දුන්නේය. චුල්ලනන්දිය තම සහෝදරයා අසල වැටුණේය.

තම මවගේ ජීවිතය පමණක් ඉල්ලූ දරුවන් දෙදෙනා මරා දැමීමෙන් පසු, දඩයක්කාරයා තම දුන්න ඇය වෙත ද ඉලක්ක කළේය. එමගින් ඔහුගේම ආචාර්යවරයා ඔහුව වළක්වන්නට එක් වරක් උත්සාහ කළ ක්‍රියාව සම්පූර්ණ කළේය. ඔහු තිදෙනාම එකතු කර, කළ දෙය ගැන නොසලකා, නිවස වෙත රැගෙන ගියේය. ඔවුන්ගේ එකිනෙකා කෙරෙහි වූ භක්තිය, එය හඳුනා ගැනීමට කිසි විටෙකත් නොනැවතුණු ක්‍රෑරත්වයක් මගින් අවසන් විය.

දඩයක්කාරයා තම නිවසට පැමිණි විට, එය විනාශ වී ඇති බවත්, ඔහු මෑතකදී ගෙනාවා වූ පවුලේම ඔහුගේ භාර්යාව හා දරුවන් එම මොහොතේම මියගොස් ඇති බවත් දුටුවේය. ඔහුට ඉදිරියේ ඇති දේ දැකීමෙන් ඇති වූ ශෝකයේ හා භීතියේදී, ඔහුගේම නිවසේ නටබුන් ඔහු මත ඇද වැටුණි. ඔහුව ලබා ගැනීම සඳහා පොළොවම විවර වූ බව කියනු ලැබේ. ඔහු අන් අයට ඇති කළ දුක් වේදනාව වෙතම, එය ඇති කිරීමට නොසැලී සිටි ඒ දුක් වෙතම, ඔහුව ගෙන ගියේය.

කථාවේ චරිත නම් කරමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ මෙම කථාව අවසන් කළ සේක. දඩයක්කාරයා දේවදත්ත බව, ඔහුව වළක්වන්නට උත්සාහ කළ ප්‍රඥාවන්ත ආචාර්යවරයා සාරිපුත්ත බව වදාළ සේක. ඔහුගේ බාල සහෝදරයා චුල්ලනන්දිය ආනන්ද බව, ඔවුන්ගේ මව මහාපජාපති ගෞතමී බව වදාළ සේක. බුදුරජාණන් වහන්සේම මහානන්දිය වූ බව, එනම් පළමුව තම ජීවිතය පිරිනැමූ වැඩිමහල් සහෝදරයා බව වදාළ සේක. පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 222 මෙම කථාව මෙම ආකාරයෙන් වාර්තා කරයි.

දඩයක්කාරයාට ආචාර්යවරයා ලබා දුන් අනතුරු ඇඟවීම, ඔහු වානර පවුල කෙරෙහි දුන්න ඔසවීමට බොහෝ කලකට පෙර ලබා දුන් එකකි; එය කථාවට වෙනත් ආකාරයකින් නොතිබිය හැකි ආකෘතියක් ලබා දෙයි. මෙය ඔහුගේම ස්වභාවය පිළිබඳ නොදැනුවත්කමෙන් ක්‍රෑරත්වයට වැටුණු මිනිසෙක් නොවීය. ඔහු තුළ ඇති දේ, සහ එය මෙහෙයවීමෙන් තොර නම් එය යොමු වන ස්ථානය, එය පැහැදිලිව දැකීමේ දැක්ම ඇති අයෙකු මගින් ඔහුට සරලව කියා දී තිබිණි. කථාව ඔහුගේ අවසාන විනාශය බාහිර දඬුවමක් ලෙස ඉදිරිපත් නොකරයි. ඒ වෙනුවට, ආචාර්යවරයා නම් කළ ඒ ම ක්‍රෑරත්වය වැඩී, භක්තිමත් දෙපුතුන්ගේ පවුල මෙන්ම ඔහුගේම පවුලත් විනාශ කිරීමට සමත් වන තරම් විශාල වූ, අනතුරු ඇඟවූ ප්‍රතිඵලය නියමිත වේලාවට පැමිණීම ලෙස එය කියවේ.

මහානන්දිය සහ චුල්ලනන්දිය එක් සංයුක්ත ආයාචනයක් සැලසුම් කළේ නැත; සහෝදරයන් එක් එක් තම තමන්ගේ මොහොතේ, එකිනෙකා සමග සාකච්ඡා කිරීමට අවශ්‍යතාවක් නොමැතිව, තම මවගේ ජීවිතය වෙනුවට තමාගේම ජීවිතය යන හරියටම එම හුවමාරුව ඉදිරිපත් කළහ. එම පුනරාවර්තනය කථා කීමේ දෝෂයක් නොව, එය කථාවේ මූලික අරමුණයි. කිසිදු සහෝදරයෙකුට භක්තිය තමාගෙන් ඉල්ලන්නේ කුමක්දැයි දැන ගැනීමට අනෙකා පළමුව ක්‍රියා කරන බව දැකීමට අවශ්‍ය නොවීය. පළමු ආයාචනය දඩයක්කාරයා ඉදිරියේ අසාර්ථක වූ පසුවත් දෙවන ආයාචනය පැමිණියේය; එය, ක්‍රියා කිරීමට පෙර තම අවස්ථා ගණනය නොකරන විශ්වාසවන්තභාවයක් පෙන්වයි.