තිපල්ලත්ථ ජාතකය

කෝසම්බි අසල බදරිකා විහාරයේ, තරුණ හික්ෂූන් ගිහි උපාසකයන් සමඟ ධර්ම ශාලාවේ ඝෝෂාකාරීව නිදා සිටීමෙන් පසු නව රෙගුලාසියක් පනවන ලදී. නවක හික්ෂූන් සමඟ නවාතැන් ගන්නා ඕනෑම හික්ෂුවක් මෙතැන් සිට පාපදේශනා කළ යුතු වරදක් කරන්නෙක් වනු ඇත. හික්ෂූන් රාහුලයන්ට තමන්ටම වෙනම නවාතැනක් සෙවිය යුතු බව පැවසූ විට, ඔහු පියාණන් වහන්සේ වෙතත්, කිසියම් ජ්‍යෙෂ්ඨ ආචාර්‍යවරයෙකු වෙතත් සහන ඉල්ලා ගියේ නැත. ඔහු සරලව බුදුරජාණන් වහන්සේගේම වැසිකිළි ගෙයට ගොස්, මල් හා තෙල් පහන්වලින් සුවඳ සහිතව පවත්වාගෙන ගිය නිහතමානී ස්ථානයේ නිදා ගත්තේය, කිසිවෙකුට සුළුතම අපහසුවක් පවා ඇති නොකිරීමට.

අරුණෝදයට පෙර බුදුරජාණන් වහන්සේ ම තම පුත්‍රයා එම නිහතමානී ස්ථානයේ නිදා සිටිනු දුටු සේක. එහි හේතුව දැන ගත් සේක් භික්ෂූන් රැස් කරවා, තමන් වහන්සේගේම පුත්‍රයා පවා මෙතරම් දැඩිව සලකන්නේ කෙසේද යනු සරලව විමසූ සේක. නවක භික්ෂුවකට නැවත යෑමට පෙර කිහිප දිනක් ජ්‍යෙෂ්ඨ භික්ෂූන් සමඟ රැඳී සිටීමට ඉඩ දෙන පරිදි රෙගුලාසිය මෘදු කළ සේක. එමගින් කිසිවකුගේ පිහිටීම තවදුරටත් එලෙස නොදැන සිටින්නේ නැති බව සහතික කළ සේක. ඉන්පසු දුෂ්කරතා මැද මෙම නිශ්චල ඉවසීම රාහුලයන්ට අලුත් දෙයක් නොවන බව භික්ෂූන්ට වදාරා, ඒ බව පෙන්වීමට බොහෝ පෙර භවයකින් පාලි ත්‍රිපිටකයේ ජාතක අංක 16 වන තිපල්ලත්ථ ජාතකය වදාළ සේක.

ඒ පෙර යුගයේ බෝසතාණන් වහන්සේ මුවෙකු ලෙස උපත ලැබ, තම බෑනා වන තරුණ පැටියාට වනාන්තර විද්‍යාව ඉගැන්වූ සේක. තිපල්ලත්ථ මායා නමින් එක්ව හඳුන්වන ඉරියව් තුන සහ ඒවා සමඟ වූ වංචා ක්‍රම ඔහුට පුහුණු කළ සේක. මෙය මුවෙකුට දඩයක්කරුට තමා දැනටමත් මළ බව විශ්වාස කරවිය හැකි කලාවයි. තරුණ මුව පැටවා දිනපතා ගෞරවයෙන් හා අවධානයෙන් පැමිණියේය. ඔහු පැත්තක් ඔබා දැඩිව වැතිරීමත්, කුණුවීම නිසා ඉදිමුණු මෘත සිරුරක් මෙන් හුස්ම ගෙන බඩ ඉදිමීමත්, දූවිලි මත දිව ගලවා පෙණ සහිතව වැතිරීමත් ඉගෙන ගත්තේය. ඔහු ඇස් ඉහළට පෙරළා සුදු කොටස පමණක් පෙනෙන සේ කිරීමත්, එක් නාසයකින් පමණක් ශ්වාසය ගැනීමත් ඉගෙන ගත්තේය, කිසිදු නිරීක්ෂකයෙකුට එය හඳුනාගත නොහැකි තරම් මෘදුව.

ඉන් ටික කාලයකට පසු, සාමකාමීව තෘණ විඳින අතරතුර, තරුණ මුව පැටවා දඩයක්කරුවෙකු තබා තිබූ යකඩ උගුලකට තදින් හසු විය. ඔහු බියට පත්ව හෝ පොරබදමින් රැඳී සිටීම වෙනුවට, එය කම්බිය තවත් ගැඹුරට මස තුළට ඇතුල් කරවනු ඇත. ඔහු මාමාගේ ඉගැන්වූ සෑම පාඩමක්ම සිහිපත් කළේය. ඔහු එකෙණෙහිම මරණ ඉරියව්වට පිවිසි, අතපය තදින් දැඩි කර, බඩ පිම්බවා, ඇස් ඉහළට පෙරළා, දිව දූවිලි මත පතිත වීමට ඉඩ දුන්නේය. පැය ගණන් මළ සිරුරක් මෙන් මැස්සන් ඔහුගේ පැත්තේ රොක් වන තුරු ඔහු එසේම සිටියේය.

දඩයක්කරු පැමිණ මුවාගේ ඉදිමුණු බඩ තට්ටු කර, එම මළ සිරුර දැනටමත් දිරාගොස් ඇති නිසා එය එතැනම කපා කොටා ගැනීමට වටින්නේ නැති බව පිළිකුලින් ප්‍රකාශ කළේය. ඔහු සිරුර පහසුවෙන් ඇදගෙන යාම සඳහා උගුලේ වැල් ගසෙන් ලිහා, පසුව වැඩට අවශ්‍ය දඬු එකතු කිරීමට පිටුපස හැරුණේය. එම ආරක්ෂාවක් නැති එකම මොහොතේ තරුණ මුව පැටවා බලවත් සුළඟකට ගසාගෙන යන වලාකුළක් මෙන් නැගී සිටි, ඉන්පසු වනය හරහා ඔහු බලා සිටි මව වෙත දිව ගියේය.

තම පුත්‍රයාට එක් වරක් හෝ නොසිතා පිටුපා සිටි භික්ෂූන්ට කථාවේ චරිතයන් හඳුනා දෙමින් බුදුරජාණන් වහන්සේ එය අවසන් කළ සේක. දුරස්ථ උපතේ තරුණ මුව පැටවා රාහුල වූ බවත්, ඔහුගේ මව උප්පලවණ්ණා වූ බවත්, ඔහුගේ ජීවිතය බේරාගත් ඉරියව් තුන ඉගැන්වූ මාමා බුදුරජාණන් වහන්සේම වූ බවත් වදාළ සේක.

රාමුවේ කථාවත් එය නිරූපණය කරන පෙර ජීවිතයත් මතුපිට සමානකම්වලට වඩා බොහෝ දේ බෙදාගනී. දෙකෙහිම රාහුලයන්ට විරෝධයක්, ඉල්ලීමක් හෝ බියක් ප්‍රකාශ කිරීමට පහසුවෙන් හැකි තත්ත්වයක් හමුවේ — එක් ජීවිතයක තම කුටියෙන් ඉවත් කරනු ලැබීම, තවත් ජීවිතයක දඩයක්කරුගේ උගුලට හසුවීම. දෙකෙහිම ඔහු ඒ වෙනුවට තමාට උගන්වා ඇති දේම, කිසිදු පැමිණිල්ලක් නොමැතිව හා උඩඟු නව ක්‍රමයක් නිර්මාණය නොකර, තදින් අනුගමනය කළේය. ජාතකයේ ප්‍රශංසාව වෙන් වී ඇත්තේ එම මොහොතේම නිර්මාණය වූ දක්ෂකමට නොව, අර්බුදය සැබැවින්ම පැමිණෙන විට එය ස්වයංක්‍රීයව ක්‍රියාත්මක වන තරම් පෙර සිටම මනාව ප්‍රගුණ කළ විනයට ය.

ඉරියව් තුන ඔහු ඉගෙන ගත් සාමාන්‍ය දින අතරින් එකකවත් තරුණ මුව පැටවාට උදව් වූයේ නැත; ඒවායේ සම්පූර්ණ වටිනාකම ඔහුගේ කකුලට උගුල තදින් වැටුණු එම එක් මොහොතට සංකේන්ද්‍රණය විය. මෙම ජාතකය දීර්ඝ කාලයක් කිසිදු දෘශ්‍ය පරීක්ෂණයකින් තොරව ඉවසිය යුතු, ප්‍රතිඵලය එය අවශ්‍ය වන එකම අවස්ථාව පැමිණෙන තුරු නොපෙනෙන, එබඳු ඉවසීමෙන් යුත් සරල ඉගැන්වීම, ඉතා වටින දෙයක් ලෙස සලකයි. මාමාගේ පාඩම් අතරතුර කම්මැලි වූ බෑනා, දිගු කලක් පුරා, සම්පූර්ණයෙන් ප්‍රගුණ කළ කෙනෙකුගෙන් කිසිදු වෙනසක් නොපෙනේ. එක් ශිෂ්‍යයෙක් කුමන වර්ගයේ කෙනෙක් ද යන්න අවසානයේ හෙළි කළ හැක්කේ දඩයක්කරුගේ උගුලට පමණි.