इंद्रिय
शब्दशः अर्थ
ज्ञान व कर्म इंद्रिये
व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ
वैदिक विश्वविज्ञानात इंद्रियांचा स्वामी इंद्राच्या नावावरून; अनुभूती व कर्माच्या दहा क्षमता — पाच ज्ञानेंद्रिये (इंद्रिये: दृष्टी, श्रवण, गंध, चव, स्पर्श) आणि पाच कर्मेंद्रिये (कर्माचे अवयव: वाणी, हात, पाय, उत्सर्जन, प्रजनन).
आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ
योगिक व तपस्वी शिस्त विशेषतः इंद्रियांना लक्ष्य करतात कारण ती दारे आहेत ज्यांमधून बाह्य जग आत वाहून अंतर्गत स्थिरता अस्थिर करते.