Bharat Devotion

फाल्गुन

शब्दशः अर्थ

एक चांद्र महिना, सुमारे फेब्रुवारी ते मार्च

व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ

एका चांद्र महिन्याचे संस्कृत नाव, त्याच्या पौर्णिमेजवळच्या नक्षत्रावरून (तारा): उत्तरा फाल्गुनी.

आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ

फाल्गुन सौर दिनदर्शिकेनुसार सुमारे फेब्रुवारी ते मार्च या काळात येतो आणि त्याच्या पौर्णिमेला होळी असते. हिंदू दिनदर्शिका चंद्रावर आधारित असल्याने नेमक्या तारखा दरवर्षी थोड्या बदलतात.

फाल्गुन चा उल्लेख कुठे येतो

महाशिवरात्री ही माघ महिन्यातील कृष्ण चतुर्दशीची रात्र असून ती उपवास आणि जागरणाने पाळली जाते. हा लेख शिवपुराणातील विधी आणि कोणत्या कथा नंतर जोडल्या गेल्या हे मांडतो.

विषय आणि संकल्पना

चोवीस तीर्थंकरांपैकी पहिले, ऋषभनाथ यांनी राज्याचा त्याग करून मुक्ती प्राप्त करण्यापूर्वी मानवजातीला संस्कृतीच्या कला शिकवल्या.

कथा

भागवत पुराणानुसार वामनाची तीन पावले आणि राजा बलीने पाळलेले वचन, तसेच केरळच्या ओणम परंपरेत सांगितले जाणारे महाबलींचे वार्षिक पुनरागमन.

कथा

प्रतिक्रमण ही हानीपासून मागे फिरण्याची जैन विधी आहे; आवश्यक सूत्रातील सहा अनिवार्य कर्तव्यांपैकी ते एक असून दररोज, पंधरवड्याला आणि वार्षिक संवत्सरीला केले जाते.

कथा

वाराणसीत जन्मलेल्या सुपार्श्वनाथांनी पाने गळताना पाहून सिंहासनाचा त्याग केला आणि जीवनातील सर्वांत साध्या धड्यातून सातवे तीर्थंकर झाले.

कथा

ब्रह्मांड पुराणात वर्णिलेली फाल्गुन शुक्ल पक्षातील आमलकी एकादशीची पावन कथा.

व्रत कथा