සෙග්ගු ජාතකය

ජේතවනාරාමයේ, කලක් බුදුරජාණන් වහන්සේ බැහැදැකීමට නොපැමිණි ගිහි අනුගාමිකයෙක් අවසානයේ පැමිණියේය, බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුව කොහේ සිටියේදයි පැහැදිලිව ඇසූහ. ඔහු පැහැදිලි කළේ, තම දියණියගේ විවාහය සංවිධානය කිරීමෙන් කාර්යබහුල වී සිටි බවය, ඇය සැමවිටම සිනාසෙන්නියක් වූ හෙයින්, ඇයව තවත් පවුලකට දීමට පෙර ඇය ගැන ඇති සැකයක් විසඳාගැනීම ඔහුට අවශ්‍ය වූ හෙයින. මේ එකම සැකය, හා මේ එකම දියණිය, ඉතා පැරණි යුගයක එක් වරක් දැනටමත් පිරික්සා ඇති බව බුදුරජාණන් වහන්සේ ඔහුට වදාළ සේක.

ඒ පැරණි යුගයේ, බරණැස් රජු බ්‍රහ්මදත්තගේ රැජිනාඥයේදී, බෝධිසත්වයන් නගරය ළඟ වනයක මායිමේ විශාල සල් ගසක වාසය කරන වෘක්ෂ දේවතාවෙකු ලෙස උපත ලැබූහ. බරණැසේ වාසය කළ එළවළු වෙළෙන්දෙකුට සෙග්ගු නම් දියණියක් විය, ඇය දර්ශනයෙන් මෙන්ම ගුණයෙන්ද ශ්‍රේෂ්ඨ වූවද, කුඩාම දෙයකට පවා පහසුවෙන් සිනාසෙන බව මුළු පළාතම දැන සිටියේය. සුදුසු තත්වයක පවුලක් ඇගේ අත ඉල්ලූ විට, ඇගේ පියා අසහනයට පත් විය, මෙතරම් ඉක්මනින් සිනාසෙන දරුවෙකුට ඇගේ කීර්තිය ප්‍රකාශ කරන එම යටහත්පහත්කම සැබවින්ම ගෙනයාගත හැකිදයි සිතමින්.

විවාහය ස්ථිර කිරීමට පෙර නියත වශයෙන් දැනගැනීම පිණිස අධිෂ්ඨාන කර, පියා සෙග්ගුව ශාක මූල හා ඖෂධ එකතු කිරීමේ ජේසුවක් යටතේ වනයට රැගෙන ගියේය. ගස් අතර ගැඹුරට, බෝධිසත්වයන් තම අදෘශ්‍ය නිවස කරගත් එම සල් ගස යටම, ඔහු ඇගේ අත අල්ලා, ආශාවේ වචන ඇයට සිහින් කරකවූයේය, එය ඇය කෙසේ පිළිතුරු දෙයිදයි දැකීම පිණිස පමණක් නුසුදුසු ආශාවක් රඟපාමින්.

සෙග්ගු එකවර කඳුළු වත්කරගත්තාය, ඔහු යෝජනා කළ දෙය භයානක දෙයක් බවත්, ජලයෙන් ගින්න ඇතිවීම තරම්ම අස්වාභාවික දෙයක් බවත් ප්‍රකාශ කරමින්. තම ජීවිතයේ කිසි දිනෙක පිවිතුරු හා සාමාන්‍ය ගෞරවයකින් හැරෙන්නට කිසි පුරුෂයෙකු දැක ඇති නැති බව ඇය පැවසුවාය. ඇගේ ශෝකය එකවරම හා සම්පූර්ණයම විය, එහි පුරුදුපුහුණු හෝ රඟපෑ කිසිවක් නැතිව, එය ඇගේ සිනහව කිසි විටක සැබෑ ලෙස තර්ජනයක් ඇති කර නැති බව ගැන ඇගේ පියාට කිසි සැකයක්ම ඉතිරි නොකළේය.

සල් ගස තුළ අදෘශ්‍යව වාසය කළ බෝධිසත්වයන්, මුළු දර්ශනයම ආරම්භයේ සිට අවසානය තෙක් එලෙසම ඇසෙන්තින්, කිසි විටෙකත් තමාව හෙළි කර නොගෙන, එක වචනයක්වත් නොකතා කර නරඹූහ. කතාවේ ඔහුගේ කොටස පියා හා දියණිය අතර එම හුදකලා ස්ථානයේ සිදු වූ දෙය නැරඹීම පමණක් වූ අතර, මනුෂ්‍ය භීතියෙන් හෝ ඉක්මනින් නොඅසමකරන සත්වයෙකුට පමණක් ගෙනයා හැකි ආකාරයෙන් ඒ මතකය ඉදිරියට ගෙනයමින්.

තම දියණියගේ ගුණධර්මය එය පෙනුණාකම සැබවින්ම විය යයි අවසානයේ තෘප්තියට පත් වූ පියා, ඇයව ගෙදරට ගෙනගොස්, ඇයව ඉල්ලූ පවුලට විවාහයට පාවාදුන්නේය. මෙතරම් ප්‍රමාදයකට පසුවම ස්ථාවර වූ, මේ එකම සහනයත් කෘතඥතාවත් තමයි, මුළු කාරණයම අවසානයේ විසඳෙන තුරු ඔහුව බුදුරජාණන් වහන්සේ බැහැදැකීම් වලින් වළක්වා තැබුයේ.

බුදුරජාණන් වහන්සේ, දැන් ඔහු ඉදිරියේ වැඩ සිටි පියාත් දියණියත්, ඒ පැරණි යුගයේ එම පියාත් දියණියම බව හෙළි කරමින් ඉගැන්වීම අවසන් කළ සේක. තමාම, ඔහු වදාළ සේක, තම ම සල් ගස යටදී මුළු පරීක්ෂණයම නිහඬව සාක්ෂි දැරූ වෘක්ෂ දේවතාව විය. පාලි ත්‍රිපිටකයේ 217 වැනි ජාතකය මේ කතාව මෙසේ වාර්තා කරයි. එහි තමාව මෙතරම් කල් වළක්වාගත් එකම සැකය, වෙනත් ආකාරයකින් දෙදෙනාගෙන් කිසිවකුට සිහිකළ නොහැකි එම ජීවිතයේම, එකම පරීක්ෂණයෙන් දැනටමත් එක් වරක් විසඳී තිබූ බව ගිහි අනුගාමිකයාට එය පෙන්වූවේය.

පියාගේ අසහනය, කතාව නිහඬව ප්‍රතික්ෂේප කරන අනුමානයක් මත රැඳී සිටියේය: එතරම් පහසුවෙන් සිනාසෙන දියණියක් නියත වශයෙන්ම සිනහව යටින් කුමක් හෝ සඟවාගෙන සිටිනු ඇත. වනයේ සෙග්ගුගේ භයානකකම, ඇගේ ප්‍රාණවත්කම ඇගේ පියාගේ සිතේ උපන් කුමන සැකයක් හෝ වුවද, ඇගේ හෘදසාක්ෂිය සම්පූර්ණයෙන්ම පිවිතුරු වූ බව පෙන්වයි. එය සනාථ කරයි, සිනාසීමට ඇගේ සූදානම හා තම ම ගුණධර්මය ආරක්ෂා කිරීමට ඇගේ සූදානම අතර කිසි විටෙකත් සැබවින්ම ආතතියක් නොතිබූ බවත්, එය ඔහුගේම මනස්කල්පිතයේ පමණක් වූ බවත්.

බෝධිසත්වයන් මේ මොහොතේ ඉදිරියට පැමිණ පියාව සහතික කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම, වෙනත් එවැනි කතාවල වෘක්ෂ දේවතාවෙකු සමහර විට කරන ආකාරයට, ඔහුගේ පසුකාලීන බුදුරජාණන් වහන්සේට ලබාදුන් සාක්ෂිය මෙතරම් නිහඬව විශ්වසනීය කරන එක් කරුණකි. ප්‍රතිඵලයේ කිසි පංගුවක් ඔහුට නොතිබිණ, නරඹන කිසිවෙකුට සැනසීමක් දීමටද කැමැත්තක් නොතිබිණ. ඔහු හුදෙක් සිදු වූ දෙය, එය සිදු වූ ආකාරයටම නැරඹුවේය, එය හරියටම, ජීවිත හරහා ඉදිරියට ගෙනගිය ඔහුගේ මතකය, පසුව ඊට කිසිවක් එකතු කිරීමේ අවශ්‍යතාවයක් නැතිව, ඒ පරීක්ෂණයේ සත්‍යතාව තහවුරු කළ හැකි වූයේ මන්දයි.