තෙලෝවාද ජාතකය

මෙම ජාතකය බුදුන් වහන්සේ වෛශාලී නුවර අසල කූටාගාර ශාලාවේ වැඩ වාසය කරමින් දේශනා කළ සේක. ජාතක අට්ඨකථාවේ මෙය ජාතක අංක 246, තෙලෝවාද ජාතකය ලෙස සටහන් වී ඇත. එය සීහ නම් උපාසක සේනාපතියෙකු ගැන වේ. ඔහු බුද්ධ සරණ ගිය පසු, අමුත්තන් සත්කාර කරමින් මස් සහිත ආහාර පිළිගැන්වී ය. නිරුවත් තාපසයෝ මේ බව අසා කෝපයට පත් වී අප්‍රසන්න වූ අතර, බුදුන් වහන්සේට හානියක් කිරීමට අදහස් කළහ.

නිරුවත් තාපසයෝ සිනාසෙමින් සැරිසැරූහ. “ගෞතම පූජකයා,” ඔව්හු කීහ, “තමා උදෙසා විශේෂයෙන් සකස් කළ මස් වළඳයි; ඒ ද තම ඇස් විවෘතව තිබියදීමයි.” මෙම චෝදනාව බුදුන් වහන්සේ ව කපටියෙකු ලෙස පෙන්වීමට අදහස් කළේය. කරුණාව ගැන ඉගැන්වූ තැනැත්තා ඝාතනයේ ඵලය වළඳන්නෙකු ලෙස පෙනෙන්නට සැලැස්වීම එහි අරමුණ විය.

භික්ෂූන් වහන්සේලා තම සත්‍ය ශාලාවේ මේ කාරණය ගැන සාකච්ඡා කළහ. “මිත්‍රයෙනි,” ඔව්හු කීහ, “නාථපුත්ත තාපසයා සිනාසෙමින් සැරිසරයි; මන්දයත් ඔහු කියන්නේ ගෞතම තමා උදෙසා විශේෂයෙන් සකස් කළ මස්, ඇස් විවෘතව තිබියදී වළඳන බවයි.” ශාස්තෘන් වහන්සේ ඔවුන්ගේ කතාව ඇසූ සේක ඒ පිළිබඳ පිළිතුරු දුන් සේක.

මෙය නාථපුත්ත තමා උදෙසා සකස් කළ ආහාර වළඳන බව ගැන තමාට සිනාසුණු පළමු වතාව නොවන බව ශාස්තෘන් වහන්සේ භික්ෂූන්ට වදාළ සේක. අතීතයේ ද එය එලෙසම සිදු වී ඇත. ඉන්පසු ශාස්තෘන් වහන්සේ පුරාණ කතාවක් වදාළ සේක.

එක් කාලයෙක, බරණැස් නුවර බ්‍රහ්මදත්ත රජු රාජ්‍යය කරමින් සිටි කල, බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ බ්‍රාහ්මණයෙකු ලෙස උපත ලැබූ සේක. වැඩිහිටි වයසට පැමිණි කල ඔහු තාපස ජීවිතය වැළඳ ගත්තේය. ලුණු සහ රසකාරක ලබා ගැනීම සඳහා ඔහු හිමාලයෙන් බැස ආවේය. ඊළඟ දින ඔහු නගරය හරහා ගොස් භික්ෂාව ඉල්ලී ය.

එක් ධනවතෙක් තාපසයා කලකිරවීමට අදහස් කළේය. ඔහු බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තමාගේ නිවසට ගෙන ගොස්, අසුනක් පෙන්වා මාළු ආහාර ප්‍රදානය කළේය. භෝජනය අවසන් වූ කල ඔහු එක් පසෙක වාඩි වී තම චෝදනාව ඉදිරිපත් කළේය. “මේ ආහාරය ජීවීන් මැරීමෙන් ඔබ උදෙසා විශේෂයෙන් සකස් කරන ලදී. මේ වරද මගේ හිසට නොවැටේ. එය ඔබේ හිසට වැටෙයි.”

ඉන්පසු එම මිනිසා පළමු ගාථාව පැවසීය. දුෂ්ටයා මරයි, පිසියි, කා දෙයි; එවැනි මස් ගෙන වළඳන තැනැත්තා පාපයෙන් අපිරිසිදු වේ.

ඔහුගේ තර්කය තාපසයා උගුලකට හසු කිරීමට අදහස් කළේ ය. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ තමන් ආරක්ෂා කර පැවසුවොත්, ඔවුන් ඝාතනය සමාව දුන් බවක් පෙනෙනු ඇත. නිශ්ශබ්ද වුවහොත්, වරද පිළිගත් බවක් පෙනෙනු ඇත.

බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ ඒ වචන අසා දෙවන ගාථාවෙන් පිළිතුරු දුන් සේක. දුෂ්ටයා පරිත්‍යාගය උදෙසා බිරිඳ හෝ පුත්‍රයා පවා මැරිය හැකි ය; එහෙත් උතුමන් වළඳන විට පාපයක් සිදු නොවේ, යනුවෙන් වදාළ සේක.

ඒ පිළිතුර වරද එහි නිසි තැනට ආපසු තැබුවේය. ඝාතනය කරන තැනැත්තා එහි බර උසුලයි. පිරිසිදු සිතින් පූජාව පිළිගන්නා උතුම් පුද්ගලයා එයින් අපිරිසිදු නොවේ.

මෙම උපදේශ වචන සමඟ බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ අසුනෙන් නැගිට පිටත් වූ සේක. ආරවුලක් හෝ ධනවතාගේ ප්‍රතිචාරයක් ජාතක කථාව විස්තර නොකරයි. තාපසයා සත්‍යය පැවසූ අතර තම මාර්ගයෙන් ගමන් කළේය.

ධර්ම දේශනාව අවසන් වූ කල, ශාස්තෘන් වහන්සේ උපත හඳුනාගැන්වූ සේක. “නිරුවත් තාපසයා වූ නාථපුත්ත මෙම ධනවතා විය; මම නම් තාපසයා වීමි.”

තෙලෝවාද ජාතකය කෙටි කතාවකි; එහෙත් එහි ප්‍රභාවය දිගු ය. එය බුදුන් වහන්සේ චෝදනාවකට මුහුණ දෙන ආකාරය පෙන්වයි; එය භික්ෂූන්ට පෙර ද මෙම උපායම උත්සාහ කර ඇති බව පවසා, එයට පිළිතුරු දුන් ආකාරය පෙන්වයි. බෝධිසත්ත්වයන් වහන්සේ කෑ ගැසුවේ නැත, මිල කථා කළේ නැත, චාටු වචන කීවේ ද නැත. ඔවුන් වගකීම කොහි ඇත්ද යන්න පවසා පිටත් වූ සේක.

එම මූලධර්මය භික්ෂූන්ගේ පිණ්ඩපාතය පිළිබඳ බෞද්ධ විනයේ ද පෙනී යයි. සාමාන්‍ය ක්‍රමයට පිළිගන්වන ආහාර, ඒ උදෙසා සත්වයෙකු මරා ඇති බව නොදැන, තණ්හාවක් හෝ ලෝභයක් නොමැතිව පිළිගන්නා භික්ෂුව ඝාතනයේ කොටස්කරුවෙක් නොවේ. මෙම ජාතකය එක් ආහාර වේල තුළින් එම මූලධර්මය නාට්‍යමය ලෙස ඉදිරිපත් කරයි.

උපාසක උපාසිකාවන් සඳහා මෙම කතාව තවත් ඉගැන්වීමක් ලබා දෙයි. යමෙක් උගුලක් අටවා ඇත්නම්, ඔහු තවෙකෙකුට වරදකාරී හැඟීමක් ඇති කරවීමට උත්තේජනය කළ හැකිය. තමා සැබවින් කළ දේ ගැන සන්සුන්ව, සත්‍යවාදීව පැවසීම සහ වෙනත් අයෙකුට අයත් දෙයක් නොගෙන යාම අහිංසාවේ ආකාරයක් වේ.