Paonta Sahib

In 1685 n.Chr., op uitnodiging van Raja Medini Prakash van Sirmaur, kwam de jonge Guru Gobind Singh Ji aan op een rustige bocht van de Yamuna aan de voet van de Shivalik-heuvels. Daar vestigde hij een versterkt geestelijk kamp, bekend als Paonta, wat 'plaats waar men voet aan wal zet' betekent. Tijdens zijn vierjarig verblijf groeide Paonta uit tot de intellectuele en dichterlijke hoofdstad van de sikhtraditie. Overdag werden heilige krijgers getraind in boogschieten en gevechten te paard, terwijl de avondbijeenkomsten opbloeiden met literaire voordrachten ter ere van de ene Schepper, die onverzettelijke geestelijke moed, de Bir Ras, kweekten. Toen Guru Gobind Singh Ji in Paonta aankwam, was hij nog in zijn late tienerjaren. Na het martelaarschap van de negende Guru, waardoor de sikhgemeenschap op een beslissend moment zonder leiding achterbleef, volgde hij zijn vader Guru Tegh Bahadur op. Het kamp aan de Yamuna werd de plek waar dat jonge leiderschap voor het eerst zijn rijpe vorm kreeg.

Guru Gobind Singh Ji steunde in Paonta Sahib tweeënvijftig geleerde dichters en gaf opdracht tot vertalingen van oude epen en klassieke Sanskriet-filosofische werken in toegankelijke volkstalen, zodat hun wijsheid gewone gelovigen kon bereiken in plaats van beperkt te blijven tot geleerden. Onder deze steun werden Sanskriet-epen en klassieke filosofische werken omgezet in Braj- en Punjabi-verzen. De Guru zag dit niet als een literair tijdverdrijf, maar als deel van hetzelfde grotere doel dat later zijn Khalsa zou vormgeven: de diepste bronnen van de traditie rechtstreeks toegankelijk maken voor de gewone gelovige, in plaats van ze alleen via een geleerde elite te laten lopen.

De Kavi Darbar die deze dichters vormden, kwam elke avond bijeen op een terras aan de rivier, en de sikhtraditie herinnert zich die bijeenkomst als een weloverwogen statement dat militaire voorbereiding en literaire verfijning nooit afzonderlijke streefdoelen mochten zijn binnen de gemeenschap die de Guru aan het vormen was. De devotionele traditie vertelt bovendien dat de bulderende stromingen van de Yamuna tot rust kwamen op het zachte gebed van de Guru, zodat de dichters van de Kavi Darbar hun verzen zonder afleiding konden voordragen. Tot op de dag van vandaag glijdt de Yamuna met ongewoon stille sereniteit langs de muren van de gurdwara.

In Paonta componeerde Guru Gobind Singh Ji de Jaap Sahib, die toegewijde sikhs vandaag elke ochtend reciteren als onderdeel van de Nitnem, de dagelijkse gebeden. De honderdnegenennegentig verzen van deze compositie openen met een groet die de toon van het hele gebed zet. Zij richt zich tot een Goddelijke die boven elke naam en vorm verheven is:

Ook de fundamentele verzen van de Akal Ustat werden hier gecomponeerd. Beide composities ontstonden op hetzelfde rivierterras waar de Kavi Darbar elke avond samenkwam, zodat de eigen devotionele poëzie van de Guru en de literaire geleerdheid van het hof samen groeiden en niet als afzonderlijke draden in de vier jaar van Paonta. Samen maken de Jaap Sahib en de Akal Ustat deel uit van de Nitnem die toegewijde sikhs nog elke ochtend reciteren, wat betekent dat de woorden die in de jaren 1680 op dit rivierterras werden gevormd, in een ononderbroken praktijk sindsdien elke dag op de lippen van de gelovigen liggen.

Op tweeëntwintigjarige leeftijd voerde Guru Gobind Singh zijn eerste verdedigingsslag en won hij die in het nabijgelegen Bhangani, in 1688, toen een coalitie van buurvorsten uit de heuvels, onrustig over de groeiende aanhang rond de jonge Guru, tegen Paonta optrok. De sikhtroepen en hun bondgenoten hielden stand. De overwinning wordt minder herdacht om haar militaire omvang dan om wat zij onthulde: dezelfde gemeenschap die op het rivierterras in poëzie en gebed was gevormd, kon zich, toen het moment dat vereiste, verdedigen zonder de waarden te verloochenen die zij vier jaar had gekoesterd. Guru Gobind Singh Ji schoot zelf pijlen af vanaf de heuvel die nu wordt gemarkeerd door de Gurdwara Tirgarhi, in het zicht van hetzelfde terras waar de Kavi Darbar nog maar enkele maanden eerder bijeen was gekomen.

Het gurdwara-complex huisvest vandaag een museum van historische wapens, waar met goud ingelegde zwaarden, schilden en handgeschreven manuscripten worden getoond die verband houden met de Guru en de krijgers die zich in Paonta om hem heen verzamelden. Daarnaast gaat het devotionele leven van dagelijks kirtan en langar voort aan dezelfde rivieroever waar de Kavi Darbar eens de hele avond verzen reciteerde.