ପ୍ରତ୍ୟାହାର
(प्रत्याहार)ଆକ୍ଷରିକ ଅର୍ଥ
ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ପ୍ରତ୍ୟାହାର
ବ୍ୟୁତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ସଂସ୍କୃତ ମୂଳ
'ପ୍ରତି' (ଦୂରକୁ) ଏବଂ 'ଆହାର' (ଖାଦ୍ୟ, ଇନ୍ଦ୍ରିୟର ଖାଦ୍ୟ) ରୁ; ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ଯୋଗର ପଞ୍ଚମ ଅଙ୍ଗ, ଯେଉଁଥିରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟଗୁଡ଼ିକୁ ବାହ୍ୟ ବସ୍ତୁରୁ ଦୂରେଇ, ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ କରାଯାଏ।
ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ଅନ୍ତର୍ଦୃଷ୍ଟି ଏବଂ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ପ୍ରତ୍ୟାହାର ଯୋଗର ବାହ୍ୟ ଅଙ୍ଗ ଏବଂ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଅଙ୍ଗ ମଧ୍ୟରେ ସେତୁ — କଇଁଛ ନିଜ ଅଙ୍ଗକୁ ଖୋଳରେ ଟାଣିନେବା ପରି, ଧ୍ୟାନ ଆରମ୍ଭ ହେବାକୁ ଇନ୍ଦ୍ରିୟରୁ ଧ୍ୟାନ ହଟାଏ।