પ્રતિક્રમણ
(प्रतिक्रमण)શબ્દાર્થ
પાછા ફરવું, પ્રાયશ્ચિત્ત
વ્યુત્પત્તિ અને સંસ્કૃત મૂળ
'પ્રતિ' (પાછળ) + 'ક્રમણ' (ચાલવું) પરથી — આત્માને ભૂલોમાંથી પાછો ધર્મ તરફ 'વાળવાની' દૈનિક આત્મનિરીક્ષણ વિધિ.
આધ્યાત્મિક ભાવાર્થ અને સંદર્ભ
સાધુઓ દ્વારા દરરોજ અને શ્રાવકો દ્વારા ઓછામાં ઓછું પર્યુષણ દરમિયાન કરાતું પ્રતિક્રમણ, દિવસ કે વર્ષ દરમિયાન જાણતાં-અજાણતાં થયેલી હિંસાની ક્ષમા માંગવાની ઔપચારિક વિધિ છે.