प्रतिक्रमण
शब्दशः अर्थ
मागे परतणे, प्रायश्चित्त
व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ
'प्रति' (मागे) + 'क्रमण' (चालणे) यावरून — आत्म्याला चुकांपासून पुन्हा धर्माकडे 'वळवण्याची' दैनंदिन आत्मपरीक्षण विधी.
आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ
साधूंकडून दररोज व श्रावकांकडून किमान पर्युषणादरम्यान केले जाणारे प्रतिक्रमण, दिवसभरात किंवा वर्षभरात जाणूनबुजून वा नकळत झालेल्या हिंसेसाठी क्षमा मागण्याची औपचारिक विधी आहे.