उपनिषद
शब्दशः अर्थ
गुरूजवळ बसणे
व्युत्पत्ती आणि संस्कृत धातुमूळ
'उप' (जवळ) आणि 'नि' (खाली) आणि 'षद्' (बसणे) यांपासून; प्रत्येक वेदाचे (वेदांत) तात्त्विक शिखर बनवणारे ग्रंथ, पारंपरिकरित्या गुरूंनी त्यांच्या पायाशी जवळ बसलेल्या शिष्यांना दिलेले, ब्रह्म, आत्मा व त्यांच्या एकतेचा शोध घेणारे.
आध्यात्मिक भावार्थ आणि संदर्भ
छांदोग्य उपनिषदातील 'तत् त्वम् असि' (ते तूच आहेस) सारखी विधाने शतकानुशतकांचे चिंतन एका ओळीत उतरवतात — वैयक्तिक आत्मा परम सत्यापासून वेगळा नाही.