When is the best time and day to chant श्री गणपत्यथर्वशीर्ष?

It is traditionally most auspicious to recite during ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ, especially on दररोज किंवा शुभ तिथींवर. Traditional offerings include तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य.

What are the benefits of regularly chanting श्री गणपत्यथर्वशीर्ष?

According to sacred tradition, regular recitation brings: मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा.

उपनिषदे श्री गणेश

श्री गणपत्यथर्वशीर्ष

Q: गणेशाला समर्पित उपनिषद

*गणपती अथर्वशीर्ष* हे एक उत्तरकालीन उपनिषद (तात्त्विक ग्रंथ) आहे, जे गणेशांना विघ्नहर्त्यापासून परम ब्रह्मापर्यंत, म्हणजे अंतिम, निराकार सत्यापर्यंत, उंचावते. ते अथर्ववेद परंपरेचा भाग आहे, म्हणूनच त्याला 'अथर्वशीर्ष' हे नाव आहे.

Q: मूलमंत्र आणि गायत्री

श्लोक 35 ते 42 बीज मंत्र *ॐ गं गणपतये नमः* स्पष्ट करतात, आणि त्याचे ध्वन्यात्मक घटक वेगळे करतात: *ग*, *अ*, अनुनासिक *ं*, तसेच *बिंदू* (ठिपका) आणि *नाद* (कंपन). त्यानंतर श्लोक 43 आणि 44 गणेश गायत्री देतात: *एकदन्ताय विद्महे, वक्रतुण्डाय धीमहि, तन्नो दन्तिः प्रचोदयात्*, एकदंत, वक्रतुंड प्रभूंकडे प्रकाशासाठी केलेली प्रार्थना.

गणपती अथर्वशीर्ष (गणपती उपनिषद्), अथर्ववेद परंपरेतील ग्रंथ, जो गणेशाची ब्रह्म आणि आत्मा म्हणून स्तुती करतो.

श्लोक

श्री गणपत्यथर्वशीर्ष शान्ति पाठ ॐ भद्रं कर्णेभिः श‍ृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः

|| Shri Ganapatyatharvashirsha || || Shanti Paath || Om Bhadram Karnebhih Shrunuyama Deva | Bhadram Pashyemakshabhiryajatraah ||

हे देवांनो, आम्ही आपल्या कानांनी कल्याणकारक वाणी ऐकू या. हे यज्ञपूज्यांनो, आम्ही आपल्या डोळ्यांनी कल्याणकारक दृश्य पाहू या.

श्लोक 1

स्थिरैरङ्गैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः व्यशेम देवहितं यदायुः

Sthirair-angais-tushtuvaansas-tanoobhih | Vyashema Devahitam Yadaayuh ||

स्थिर शरीरांनी स्तुती करणारे होऊन, आम्ही देवांना हितकारक असे जे आयुष्य आहे ते प्राप्त करू या.

श्लोक 2

ॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः

Om Swasti Na Indro Vriddhashravaah | Swasti Nah Poosha Vishvavedaah ||

ॐ, आम्हांला वृद्धश्रवा इंद्र कल्याण देवो. आम्हांला सर्वज्ञ पूषा कल्याण देवो.

श्लोक 3

स्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु

Swastinas-taarkshyo Arishtanemih | Swasti No Brihaspatir-dadhaatu ||

आम्हांला अरिष्टनेमी तार्क्ष्य कल्याण देवो. आम्हांला बृहस्पती कल्याण देवो.

श्लोक 4

ॐ तन्मामवतु तद् वक्तारमवतु अवतु माम् अवतु वक्तारम् ॐ शांतिः शांतिः शांतिः

Om Tan-maam-avatu Tad Vaktaaram-avatu Avatu Maam Avatu Vaktaaram Om Shaantih | Shaantih || Shaantih ||

ॐ, ते माझे रक्षण करो. ते वक्त्याचे रक्षण करो. माझे रक्षण करो. वक्त्याचे रक्षण करो. ॐ शांती, शांती, शांती.

श्लोक 5

उपनिषत् हरिः ॐ नमस्ते गणपतये

|| Upanishat || Harih Om Namaste Ganapataye ||

हरिः ॐ, तुला नमस्कार आहे, हे गणपती.

श्लोक 6

त्वमेव प्रत्यक्षं तत्त्वमसि त्वमेव केवलं कर्ताऽसि

Tvam-eva Pratyaksham Tattvam-asi || Tvam-eva Kevalam Kartaasi ||

तूच प्रत्यक्ष तत्त्व आहेस. तूच एकमेव कर्ता आहेस.

श्लोक 7

त्वमेव केवलं धर्ताऽसि त्वमेव केवलं हर्ताऽसि

Tvam-eva Kevalam Dhartaasi || Tvam-eva Kevalam Hartaasi ||

तूच एकमेव धारण करणारा आहेस. तूच एकमेव हरण करणारा आहेस.

श्लोक 8

त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि

Tvam-eva Sarvam Khalvidam Brahmaasi ||

हे सर्व जग जे काही आहे ते तूच ब्रह्म आहेस.

श्लोक 9

त्वं साक्षादात्माऽसि नित्यम्

Tvam Saakshaad-aatmaasi Nityam || 1 ||

तू साक्षात नित्य आत्मा आहेस.

श्लोक 10

स्वरूप तत्त्व ऋतं वच्मि (वदिष्यामि) सत्यं वच्मि (वदिष्यामि)

|| Swaroop Tattva || Ritam Vachmi (Vadishyaami) || Satyam Vachmi (Vadishyaami) || 2 ||

मी ऋत (सत्य) बोलेन. मी सत्य बोलेन.

श्लोक 11

अव त्वं माम् अव वक्तारम् अव श्रोतारम्

Ava Tvam Maam || Ava Vaktaaram || Ava Shrotaaram ||

तू माझे रक्षण कर. तू वक्त्याचे रक्षण कर. तू श्रोत्याचे रक्षण कर.

श्लोक 12

अव दातारम् अव धातारम्

Ava Daataaram || Ava Dhaataaram ||

तू दात्याचे रक्षण कर. तू धारण करणाऱ्याचे रक्षण कर.

श्लोक 13

अवानूचानमव शिष्यम्

Avaanoochaanam-ava Shishyam ||

तू शिक्षकाचे आणि शिष्याचे रक्षण कर.

श्लोक 14

अव पश्चात्तात् अव पुरस्तात्

Ava Pashchaattaat || Ava Purastaat ||

तू मागून रक्षण कर. तू पुढून रक्षण कर.

श्लोक 15

अवोत्तरात्तात् अव दक्षिणात्तात्

Avottaraattaat || Ava Dakshinaattaat ||

तू वरून रक्षण कर. तू दक्षिणेकडून रक्षण कर.

श्लोक 16

अव चोर्ध्वात्तात् अवाधरात्तात्

Ava Chordhvaattaat || Avaadharaattaat ||

तू वरच्या दिशेने रक्षण कर. तू खालच्या दिशेने रक्षण कर.

श्लोक 17

सर्वतो मां पाहि पाहि समंतात्

Sarvato Maam Paahi Paahi Samantaat || 3 ||

सर्व बाजूंनी माझे रक्षण कर, पूर्णपणे रक्षण कर.

श्लोक 18

त्वं वाङ्मयस्त्वं चिन्मयः

Tvam Vangmayas-tvam Chinmayah ||

तू वाणीचा स्वरूप आहेस, तू चैतन्यमय आहेस.

श्लोक 19

त्वमानंदमयस्त्वं ब्रह्ममयः

Tvam-aanandamayas-tvam Brahmamayah ||

तू आनंदमय आहेस, तू ब्रह्ममय आहेस.

श्लोक 20

त्वं सच्चिदानंदाद्वितीयोऽसि

Tvam Sach-chid-aanandaa-dviteeyosi ||

तू सच्चिदानंद (सत्-चित्-आनंद) असा अद्वितीय आहेस.

श्लोक 21

त्वं प्रत्यक्षं ब्रह्मासि

Tvam Pratyaksham Brahmaasi ||

तू प्रत्यक्ष ब्रह्म आहेस.

श्लोक 22

त्वं ज्ञानमयो विज्ञानमयोऽसि

Tvam Gyanamayo Vigyanamayo-asi || 4 ||

तू ज्ञानमय, विज्ञानमय आहेस.

श्लोक 23

सर्वं जगदिदं त्वत्तो जायते

Sarvam Jagad-idam Tvatto Jaayate ||

हे सर्व जग तुझ्यापासून उत्पन्न होते.

श्लोक 24

सर्वं जगदिदं त्वत्तस्तिष्ठति

Sarvam Jagad-idam Tvattas-tishthati ||

हे सर्व जग तुझ्यामध्ये स्थित आहे.

श्लोक 25

सर्वं जगदिदं त्वयि लयमेष्यति

Sarvam Jagadidam Twayi Layameshyati

हे सर्व जग तुझ्यामध्ये लय पावते.

श्लोक 26

सर्वं जगदिदं त्वयि प्रत्येति

Sarvam Jagadidam Twayi Pratyeti

हे सर्व जग तुझ्यामध्येच परत येते.

श्लोक 27

त्वं भूमिरापोऽनलोऽनिलो नभः

Twam Bhoomir-Aaponalo-Anilo Nabhah

तू पृथ्वी, जल, अग्नि, वायू आणि आकाश आहेस.

श्लोक 28

त्वं चत्वारि वाक्पदानि

Twam Chatvaari Vaak-Padaani

तू चार वाणीचे पद (वाक्पदे) आहेस.

श्लोक 29

त्वं गुणत्रयातीतः त्वमवस्थात्रयातीतः

Twam Guna-Traya-Ateetah Twam-Avasthaa-Traya-Ateetah

तू तीन गुणांच्या पलीकडे आहेस, तू तीन अवस्थांच्या पलीकडे आहेस.

श्लोक 30

त्वं देहत्रयातीतः त्वं कालत्रयातीतः

Twam Deha-Traya-Ateetah Twam Kaala-Traya-Ateetah

तू तीन शरीरांच्या पलीकडे आहेस, तू तीन काळांच्या पलीकडे आहेस.

श्लोक 31

त्वं मूलाधारस्थितोऽसि नित्यम्

Twam Moolaadhaara-Sthito-Asi Nityam

तू नित्य मूलाधारात स्थित आहेस.

श्लोक 32

त्वं शक्तित्रयात्मकः

Twam Shakti-Traya-Aatmakah

तू तीन शक्तींचा आत्मा आहेस.

श्लोक 33

त्वां योगिनो ध्यायंति नित्यम्

Twaam Yogino Dhyaayanti Nityam

तुझे योगी नित्य ध्यान करतात.

श्लोक 34

त्वं ब्रह्मा त्वं विष्णुस्त्वं रुद्रस्त्वं इन्द्रस्त्वं अग्निस्त्वं वायुस्त्वं सूर्यस्त्वं चंद्रमास्त्वं ब्रह्मभूर्भुवःस्वरोम्

Twam Brahmaa Twam Vishnus-Twam Rudras-Twam Indras-Twam Agnis-Twam Vaayus-Twam Sooryas-Twam Chandramaas-Twam Brahma-Bhoor-Bhuwah-Swarom

तू ब्रह्मा आहेस, तू विष्णू आहेस, तू रुद्र आहेस, तू इंद्र आहेस, तू अग्नी आहेस, तू वायू आहेस, तू सूर्य आहेस, तू चंद्र आहेस, तू भूः, भुवः, स्वः, ॐ हे ब्रह्म आहेस.

श्लोक 35

गणेश मंत्र गणादिं पूर्वमुच्चार्य वर्णादिं तदनंतरम्

Ganesh Mantra Ganaadim Poorvam-Uchchaarya Varnaadim Tad-Anantaram

प्रथम 'गण' हा अक्षर उच्चारून नंतर 'अ' हा वर्ण उच्चारावा.

श्लोक 36

अनुस्वारः परतरः अर्धेन्दुलसितम् तारेण ऋद्धम्

Anuswaarah Paratarah Ardhendu-Lasitam Taarena Riddham

त्यानंतर अनुस्वार आहे. अर्धचंद्राने सुशोभित. तारेच्या (ॐकाराने) वाढवलेला.

श्लोक 37

एतत्तव मनुस्वरूपम् गकारः पूर्वरूपम्

Etat-Tava Manu-Swaroopam Gakaarah Poorva-Roopam

हे तुझे मंत्ररूप आहे. 'ग' हे पूर्वरूप आहे.

श्लोक 38

अकारो मध्यमरूपम् अनुस्वारश्चान्त्यरूपम्

Akaaro Madhyama-Roopam Anuswaaras-Chaantya-Roopam

'अ' हे मध्यमरूप आहे. अनुस्वार हे अंत्यरूप आहे.

श्लोक 39

बिन्दुरुत्तररूपम् नादः संधानम्

Bindur-Uttara-Roopam Naadah Sandhaanam

बिंदू हे उत्तररूप आहे. नाद हा संधान (जोड) आहे.

श्लोक 40

संहितासंधिः सैषा गणेशविद्या

Samhitaa-Sandhih Saishaa Ganesha-Vidyaa

संहिता संधी आहे. हीच गणेशविद्या आहे.

श्लोक 41

गणकऋषिः निचृद्गायत्रीच्छंदः

Ganaka-Rishih Nichrid-Gaayatri-Chhandah

ऋषी गणक आहेत. छंद निचृद्गायत्री आहे.

श्लोक 42

गणपतिर्देवता ॐ गं गणपतये नमः

Ganapatir-Devataa Om Gam Ganapataye Namah

देवता गणपती आहे. ॐ गं गणपतये नमः.

श्लोक 43

गणेश गायत्री एकदंताय विद्महे वक्रतुण्डाय धीमहि

Ganesh Gayatri Ekadantaaya Vidmahe Vakra-Tundaaya Dheemahi

आम्ही एकदंताला जाणतो. आम्ही वक्रतुंडाचे ध्यान करतो.

श्लोक 44

तन्नो दंतिः प्रचोदयात्

Tanno Dantih Prachodayaat

तो दंती (गणपती) आम्हाला प्रेरणा देवो.

श्लोक 45

गणेश रूप एकदंतं चतुर्हस्तं पाशमंकुशधारिणम्

Ganesh Roop Ekadantam Chatur-Hastam Paasham-Ankusha-Dhaarinam

एकदंत, चार हात, पाश आणि अंकुश धारण करणारा.

श्लोक 46

रदं च वरदं हस्तैर्बिभ्राणं मूषकध्वजम्

Radam Cha Varadam Hastair-Bibhraanam Mooshaka-Dhwajam

एक हातात दात (रद) आणि दुसऱ्या हातात वरद मुद्रा, असा मूषक ध्वज असलेला.

श्लोक 47

रक्तं लंबोदरं शूर्पकर्णकं रक्तवाससम्

Raktam Lambodaram Shoorpa-Karnakam Rakta-Vaasasam

रक्तवर्णी, लंबोदर, सूपाकार कान, रक्त वस्त्र परिधान केलेला.

श्लोक 48

रक्तगंधानुलिप्तांगं रक्तपुष्पैः सुपूजितम्

Rakta-Gandhaanuliptaangam Rakta-Pushpaih Su-Poojitam

रक्तचंदनाने लिंपलेले अंग, रक्त पुष्पांनी सुंदर पूजित.

श्लोक 49

भक्तानुकंपिनं देवं जगत्कारणमच्युतम्

Bhaktaanukampinam Devam Jagat-Kaaranam-Achyutam

भक्तांवर कृपा करणारा, देव, जगाचे कारण, अच्युत.

श्लोक 50

आविर्भूतं च सृष्ट्यादौ प्रकृतेः पुरुषात्परम्

Aavirbhootam Cha Srishtyaadau Prakriteh Purushaat Param

सृष्टीच्या आदी प्रकृतीपेक्षा आणि पुरुषापेक्षा पर (श्रेष्ठ) असे प्रकट झालेला.

श्लोक 51

एवं ध्यायति यो नित्यं स योगी योगिनां वरः

Evam Dhyaayati Yo Nityam Sa Yogi Yoginaam Varah || 9 ||

जो नित्य अशा प्रकारे ध्यान करतो, तो योगी योग्यांमध्ये श्रेष्ठ होतो.

श्लोक 52

अष्ट नाम गणपति नमो व्रातपतये नमो गणपतये नमः प्रमथपतये नमस्तेऽस्तु लंबोदरायैकदंताय

|| Ashta Naam Ganapati || Namo Vraatapataye, Namo Ganapataye, Namah Pramathapataye Namaste'stu Lambodaraay-Eka-Dantaaya

व्रातपतीला नमस्कार. गणपतीला नमस्कार. प्रमथपतीला नमस्कार. लंबोदर आणि एकदंत तुला नमस्कार असो.

श्लोक 53

विघ्ननाशिने शिवसुताय श्रीवरदमूर्तये नमो नमः

Vighnanaashine Shiv-Sutaaya, Shri Varadamoortaye Namo Namah || 10 ||

विघ्ननाशक, शिवसुत, श्री वरदमूर्ती तुला नमस्कार, नमस्कार.

श्लोक 54

फलश्रुति एतदथर्वशीर्षं योऽधीते स ब्रह्मभूयाय कल्पते

|| Phalashruti || Etad Atharvasheersham Yo'dheete, Sa Brahmabhooyaaya Kalpate

जो हे अथर्वशीर्ष वाचतो, तो ब्रह्मभाव प्राप्त करण्यास योग्य होतो.

श्लोक 55

स सर्वतः सुखमेधते स सर्व विघ्नैर्नबाध्यते

Sa Sarvatah Sukhamedhate, Sa Sarva Vighnair Na Baadhyate

तो सर्वत्र सुख प्राप्त करतो. तो सर्व विघ्नांनी बाधित होत नाही.

श्लोक 56

स पंचमहापापात्प्रमुच्यते

Sa Pancha Mahaapaapaat Pramuchyate

तो पाच महापापांपासून मुक्त होतो.

श्लोक 57

सायमधीयानो दिवसकृतं पापं नाशयति

Saayam Adheeyaano Divasakritam Paapam Naashayati

संध्याकाळी वाचल्यास दिवसभर केलेले पाप नष्ट करतो.

श्लोक 58

प्रातरधीयानो रात्रिकृतं पापं नाशयति

Praatar Adheeyaano Raatrikritam Paapam Naashayati

सकाळी वाचल्यास रात्री केलेले पाप नष्ट करतो.

श्लोक 59

सायंप्रातः प्रयुंजानो अपापो भवति

Saayam Praatah Prayunjaano Apaapo Bhavati

संध्याकाळी आणि सकाळी नियमितपणे वाचल्यास तो पापरहित होतो.

श्लोक 60

सर्वत्राधीयानोऽपविघ्नो भवति

Sarvatraadheeyaano'pavighno Bhavati

सर्वत्र (सदैव) वाचल्यास तो विघ्नरहित होतो.

श्लोक 61

धर्मार्थकाममोक्षं च विंदति

Dharmaartha Kaama Moksham Cha Vindati

तो धर्म, अर्थ, काम आणि मोक्ष ही प्राप्त करतो.

श्लोक 62

इदमथर्वशीर्षमशिष्याय न देयम्

Idam Atharvasheersham Ashishyaaya Na Deyam

हे अथर्वशीर्ष शिष्य नसलेल्याला देऊ नये.

श्लोक 63

यो यदि मोहाद्दास्यति स पापीयान् भवति सहस्रावर्तनात् यं यं काममधीते तं तमनेन साधयेत्

Yo Yadi Mohaad Daasyati Sa Paapeeyaan Bhavati Sahasraavartanaat Yam Yam Kaamam Adheete Tam Tam Anena Saadhayet || 11 ||

जो मोहाने देईल तो पापी होतो. हजार वेळा पठण केल्याने ज्या ज्या इच्छा वाचन करतो त्या त्या याने साध्य कराव्यात.

श्लोक 64

अनेन गणपतिमभिषिंचति स वाग्मी भवति

Anena Ganapatim Abhishinchati Sa Vaagmee Bhavati

याने गणपतीचा अभिषेक करतो तो वक्ता (वाक्पटु) होतो.

श्लोक 65

चतुर्थ्यामनश्नन् जपति स विद्यावान् भवति स यशोवान् भवति

Chaturthyaam Anashnan Japati Sa Vidyaavaan Bhavati Sa Yashovaan Bhavati

चतुर्थीला उपवास करून जप करतो तो विद्यावान होतो. तो यशस्वी होतो.

श्लोक 66

इत्यथर्वणवाक्यम् ब्रह्माद्यावरणं विद्यात् न बिभेति कदाचनेति

Ityatharvana Vaakyam, Brahmaadyaavaranam Vidyaat Na Bibheti Kadaachaneti || 12 ||

असे अथर्वणाचे वाक्य आहे. ब्रह्मादि आवरण (रक्षण) जाणून घ्यावे, मग कधीही भीती वाटत नाही.

श्लोक 67

यो दूर्वांकुरैर्यजति स वैश्रवणोपमो भवति

Yo Doorvaankurair Yajati Sa Vaishravanopamo Bhavati

जो दूर्वा अंकुरांनी यजन करतो तो वैश्रवण (कुबेर) सारखा होतो.

श्लोक 68

यो लाजैर्यजति स यशोवान् भवति

Yo Laajair Yajati Sa Yashovaan Bhavati

जो लाजा (होम केलेले तांदूळ) यांनी यजन करतो तो यशस्वी होतो.

श्लोक 69

स मेधावान् भवति

Sa Medhaavaan Bhavati

तो बुद्धिमान होतो.

श्लोक 70

यो मोदकसहस्रेण यजति स वाञ्छितफलमवाप्नोति

Yo Modaka Sahasrena Yajati Sa Vaanchhita Phalam Avaapnoti

जो हजार मोदकांनी यजन करतो तो इच्छित फळ प्राप्त करतो.

श्लोक 71

यः साज्यसमिद्भिर्यजति स सर्वं लभते स सर्वं लभते

Yah Saajya Samidbhir Yajati Sa Sarvam Labhate Sa Sarvam Labhate || 13 ||

जो तुपाने सिंचन केलेल्या समिधांनी यजन करतो तो सर्व काही प्राप्त करतो, तो सर्व काही प्राप्त करतो.

श्लोक 72

अष्टौ ब्राह्मणान् सम्यग्ग्राहयित्वा सूर्यवर्चस्वी भवति

Ashtau Braahmanaan Samyag Graahayitvaa Sooryavarchasvee Bhavati

आठ ब्राह्मणांना यथोचित शिकवून तो सूर्यासारख्या तेजाने युक्त होतो.

श्लोक 73

सूर्यग्रहे महानद्यां प्रतिमासंनिधौ वा जप्त्वा सिद्धमंत्रो भवति

Sooryagrahe Mahaanadyaam Pratimaa Sannidhau Vaa Japtvaa Siddhamantro Bhavati

सूर्यग्रहणाच्या वेळी महानदीच्या किनारी किंवा प्रतिमेसमोर जप केल्यास तो सिद्धमंत्र होतो.

श्लोक 74

महाविघ्नात्प्रमुच्यते महादोषात्प्रमुच्यते

Mahaavighnaat Pramuchyate, Mahaadoshaat Pramuchyate

तो महाविघ्नापासून मुक्त होतो. तो महादोषापासून मुक्त होतो.

श्लोक 75

महापापात् प्रमुच्यते

Mahapaapaat pramuchyate

तो महापापापासून मुक्त होतो.

श्लोक 76

स सर्वविद्भवति स सर्वविद्भवति

Sa sarvavid bhavati sa sarvavid bhavati

तो सर्वज्ञ होतो, तो सर्वज्ञ होतो.

श्लोक 77

य एवं वेद इत्युपनिषत्

Ya evam veda ityupanishat

जो असे जाणतो, तो उपनिषदाचा अर्थ जाणतो.

श्लोक 78

शान्ति मंत्र ॐ सहनाववतु सहनौभुनक्तु

Om sah naavavatu Saha nau bhunaktu

ॐ, आपण दोघांचेही रक्षण करो. आपण दोघांचे पोषण करो.

श्लोक 79

सह वीर्यं करवावहै

Saha veeryam karavaavahai

आपण दोघे मिळून वीर्य (शक्ती) प्राप्त करू.

श्लोक 80

तेजस्विनावधीतमस्तु मा विद्विषावहै

Tejasvinaavadheetamastu maa vidvishaavahai

आपले अध्ययन तेजस्वी असो, आपण परस्परांशी द्वेष करू नये.

श्लोक 81

ॐ भद्रं कर्णेभिः श‍ृणुयाम देवा भद्रं पश्येमाक्षभिर्यजत्राः

Om bhadram karnebhih shrinuyama deva Bhadram pashyemaakshabhiryajatraah

श्लोक 82

स्थिरैरंगैस्तुष्टुवांसस्तनूभिः व्यशेम देवहितं यदायुः

Sthirairangaistushtuvaamsastanoobhih Vyashema devahitam yadaayuh

श्लोक 83

ॐ स्वस्ति न इन्द्रो वृद्धश्रवाः स्वस्ति नः पूषा विश्ववेदाः

Om swasti na indro vriddhashravaah Swasti nah poosha vishvavedaah

श्लोक 84

स्वस्तिनस्तार्क्ष्यो अरिष्टनेमिः स्वस्ति नो बृहस्पतिर्दधातु

Swastinas taarkshyo arishtanemih Swasti no brihaspatirdadhaatu

आम्हांला अरिष्टनेमी तार्क्ष्य कल्याण देवो. आम्हांला बृहस्पती कल्याण देवो.

श्लोक 85

ॐ शांतिः शांतिः शांतिः इति श्रीगणपत्यथर्वशीर्षं समाप्तम्

Om shaantih shaantih shaantih Iti shri ganapati atharvasheersham samaaptam

ॐ शांती, शांती, शांती.

श्लोक 86

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

दररोज किंवा शुभ तिथींवर

Best Time (Muhurta)

ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ

Sacred Offerings

तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य

Spiritual Benefits (Phalashruti)

मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा

पृष्ठभूमि

गणपती अथर्वशीर्ष (ज्याला गणपती उपनिषद् असेही म्हणतात) हा भगवान गणेश, विघ्नहर्ता, यांना समर्पित एक पूज्य हिंदू ग्रंथ आहे. परंपरेने तो चार वेदांपैकी एक, अथर्ववेदाशी जोडलेला आहे, आणि त्याला एक लहान उपनिषद मानले जाते. ज्ञान, संरक्षण आणि यश यांसाठी प्रार्थना म्हणून त्याचे पठण होते, आणि गणेश चतुर्थीला तसेच दैनंदिन पूजेत तो विशेष लोकप्रिय आहे. त्याचा नेमका काल आणि कर्ता अज्ञात आहेत, पण गाणपत्य परंपरेत, जी गणेशाला परम देवता मानते, तो एक प्राचीन आणि प्रमाण मानला जाणारा ग्रंथ म्हणून व्यापकपणे स्वीकारला आहे. स्थान-निर्देश: संस्कृत डॉक्युमेंट्सचा पाठ तो अथर्ववेदात आला असल्याचे नोंदवतो. तो चौदा क्रमांकित खंडांतून जातो, 'नमस्ते गणपतये' या नमस्कारापासून फलश्रुतीपर्यंत, आणि सुरुवातीला व शेवटी एकच शांतिमंत्र आहे.

तुम्हाला माहीत आहे का?

गणेशाला समर्पित उपनिषद

गणपती अथर्वशीर्ष हे एक उत्तरकालीन उपनिषद (तात्त्विक ग्रंथ) आहे, जे गणेशांना विघ्नहर्त्यापासून परम ब्रह्मापर्यंत, म्हणजे अंतिम, निराकार सत्यापर्यंत, उंचावते. ते अथर्ववेद परंपरेचा भाग आहे, म्हणूनच त्याला 'अथर्वशीर्ष' हे नाव आहे.

रचना आणि पठणाचा संदर्भ

हा ग्रंथ एका शांतिमंत्राने सुरू होतो आणि त्याच मंत्राने समाप्त होतो; तो श्रवण आणि दर्शन केवळ शुभाचेच व्हावे अशी प्रार्थना करतो. तो 14 खंडांत विभागलेला आहे (ज्यांना अनेकदा खंड म्हटले जाते), ज्यात एक मंत्रभाग, गणेशांच्या रूपाचे वर्णन, आठ नावांची यादी, आणि फलश्रुती (फायद्यांची घोषणा) यांचा समावेश आहे.

मूलमंत्र आणि गायत्री

श्लोक 35 ते 42 बीज मंत्र ॐ गं गणपतये नमः स्पष्ट करतात, आणि त्याचे ध्वन्यात्मक घटक वेगळे करतात: ग, अ, अनुनासिक ं, तसेच बिंदू (ठिपका) आणि नाद (कंपन). त्यानंतर श्लोक 43 आणि 44 गणेश गायत्री देतात: एकदन्ताय विद्महे, वक्रतुण्डाय धीमहि, तन्नो दन्तिः प्रचोदयात्, एकदंत, वक्रतुंड प्रभूंकडे प्रकाशासाठी केलेली प्रार्थना.

गणेश हीच परम ओळख

श्लोक 5 ते 34 वारंवार घोषित करतात की केवळ गणेश हेच परम सत्य आहेत: त्वमेव सर्वं खल्विदं ब्रह्मासि ('तूच खरोखर हे सर्व ब्रह्म आहेस'). त्यांना पंचमहाभूते, तीन गुण, चेतनेच्या तीन अवस्था आणि तीन देह यांच्याशी ओळखले जाते, ज्यामुळे ते अद्वैत, सर्वव्यापी आत्मा ठरतात.

फलश्रुतीतील आश्वासने आणि निर्बंध

शेवटचा खंड (श्लोक 54 ते 77) शक्तिशाली फळे सांगतो: पठणाने मोठी पापे दूर होतात, संपत्ती, ज्ञान आणि मुक्ती मिळते. तो इशाराही देतो की हा ग्रंथ अयोग्य शिष्याला शिकवू नये (अशिष्याय न देयम्), आणि भ्रमातून दिला गेला तर गुरू पापी ठरतो. हजार मोदकांचे किंवा तुपात भिजवलेल्या समिधांचे आहुती-अर्पण यांसारखी विशिष्ट विधी सर्व इच्छा पूर्ण करतात असे म्हटले आहे.

#Ganesha #Ganapati Upanishad #Atharvaveda #Upanishad #Atharvashirsha #Ganesh Chaturthi

Ganesh ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Ganesh

Ganesh चे सर्व पाठ पहा →

चाळीसा

श्री गणेश चालीसा

विघ्नहर्ता गणेशाची स्तुती करणारे चाळीस श्लोकांचे स्तोत्र, जे बुद्धी, समृद्धी आणि नव्या कार्याच्या आरंभी यशासाठी म्हटले जाते.

43 verses

अष्टके

गणेश पंचरत्न — श्लोक १

गणेश पंचरत्नम् या स्तोत्रातील पाच श्लोकांपैकी हा पहिला श्लोक आहे; यात गणेश हा आनंददाता, विघ्नहर्ता आणि नेतृत्वहीनांचा एकमेव आधार म्हणून स्तविला आहे.

1 verse

स्तोत्रे

श्री उच्छिष्टगणनाथाच्या 108 नावांचे प्रार्थना

रामानंदेंद्र सरस्वती स्वामिगल या संन्याशाने रचलेले, गणेशाचे तांत्रिक रूप असलेल्या उच्छिष्ट गणपतीची स्तुती करणारे १०८ नामांचे स्तोत्र.

1 verse

स्तोत्रे

श्री गणेश अष्टोत्तर शतनामावली

गणेश अष्टोत्तरशतनामावली: भगवान गणेशाची १०८ नावे, प्रत्येक ॐ ने आरंभ आणि नमः ने समाप्त; विघ्नहर्ता आणि प्रथमपूज्य यांच्या उपासनेसाठी.

108 verses

हिंदू धर्म से और

सभी देखें

श्री गणेशाची आरती (जय गणेश जय गणेश)

लोकप्रिय हिंदी गणेश आरती: त्याचे पालक, एकदंत व चार हात, त्याचे वाहन उंदीर, लाडू-नैवेद्य आणि प्रत्येक भक्तासाठी वरदान.

9 verses

श्री अष्टविनायक स्तोत्रम्

महाराष्ट्रातील आठ गणेश तीर्थांचे नाव घेणारा एका श्लोकाचा स्तोत्र; मोरगावच्या मोरेश्वरापासून रांजणगावच्या गणपतीपर्यंत, चिरस्थायी कल्याणासाठी केलेली प्रार्थना.

2 verses

श्रीगणेशाची स्तुती: अगजानना पद्मार्कम

एक लहानसा अनामिक गणेश श्लोक, 'अगजानन पद्मार्कम्', ज्यात भक्त हत्तीच्या मुखाच्या, एकदंत प्रभूचे रात्रंदिवस ध्यान करतात.

1 verse

श्री अष्टविनायक स्तोत्रम् (मराठी माहात्म्य संस्करण)

मराठी माहात्म्य संस्करणाच्या आरंभी आलेला अष्टविनायक स्तोत्र, जो महाराष्ट्रातील आठ गणेश तीर्थांचे नाव घेतो.

3 verses

घालीन लोटांगण: आरतीनंतरची मराठी शरणागती-प्रार्थना

आरतीनंतर गायले जाणारे मराठी प्रार्थनागीत ‘घालीन लोटांगण’; त्यात संत नामदेवांची एक ओवी, संस्कृत शरणागती-श्लोक, हरे राम मंत्र आणि गणेशाचा ‘मंगलमूर्ती मोरया’ हा जयघोष यांचा समावेश आहे.

6 verses

उच्छिष्ट गणपति पूजा पद्धति

उच्छिष्ट गणपतीच्या उपासनेसाठी तांत्रिक पुस्तिकेचा आरंभ: पूर्वकृत्ये, प्रायश्चित्त आणि पंचगव्य-शुद्धीचा श्लोक.

4 verses