ऋणमुक्ती श्रीगणेश स्तोत्र
कर्जातून मुक्तीसाठी महागणपतीला उद्देशून रचलेले स्तोत्र; त्रिसंध्येत सहा महिने पठण केल्यास दिलासा मिळेल असे वचन आहे.
श्लोक
या श्रीऋणविमोचन महागणपति स्तोत्रमंत्राचे ऋषी शुक्राचार्य आहेत, देवता ऋणविमोचन महागणपती आहे, छंद अनुष्टुप आहे, आणि ऋणविमोचन महागणपतीच्या प्रीतीसाठी जप करण्याचा विनियोग आहे.
श्लोक 1
मी देवदेवेश, वक्रतुंड, महाबल, षडक्षर, कृपासागर अशा श्रीगणेशाला स्मरतो आणि ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 2
महागणपती, महासेतू, महाबल, अद्वितीय अशा त्या एकमेव देवाला मी वंदितो आणि ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 3
एकाक्षर, एकदंत, एकच सनातन ब्रह्म, महाविघ्नहारक अशा देवाला मी ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 4
शुक्ल वस्त्र धारण करणारा, शुक्ल वर्णाचा, शुक्ल गंधाने लेपलेला, सर्व शुक्लमय अशा देवाला मी ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 5
रक्त वस्त्र धारण करणारा, रक्त वर्णाचा, रक्त गंधाने लेपलेला, रक्त पुष्पांनी पूज्यमान अशा देवाला मी ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 6
कृष्ण वस्त्र धारण करणारा, कृष्ण वर्णाचा, कृष्ण गंधाने लेपलेला, कृष्ण यज्ञोपवीत धारण करणारा अशा देवाला मी ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 7
पीत वस्त्र धारण करणारा, पीत वर्णाचा, पीत गंधाने लेपलेला, पीत पुष्पांनी पूज्यमान अशा देवाला मी ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 8
सर्वात्मक, सर्व वर्णांचा, सर्व गंधांनी लेपलेला, सर्व पुष्पांनी पूज्यमान अशा देवाला मी ऋणमुक्तीसाठी नमन करतो.
श्लोक 9
हे ऋणहारक स्तोत्र जो मनुष्य तीन संध्याकाळी (सकाळ, दुपार, संध्याकाळ) पठण करतो, त्याच्या सहा महिन्यांच्या आत ऋणाचा छेद होतो, यात संशय नाही.
श्लोक 10
दहा हजार वेळा पठण केल्याने मनुष्य ऋणमुक्त होऊन धनवान बनतो. अशा प्रकारे रुद्रयामलातील ऋणमुक्ती श्री गणेशस्तोत्र संपूर्ण झाले.
श्लोक 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
हे स्तोत्र शुक्राचार्य यांना ऋषी, अनुष्टुभ् छंद आणि ऋणमोचन महागणपती यांना देवता म्हणून नमूद करणाऱ्या विनियोगाने सुरू होते. त्याचा मूळ ग्रंथ निश्चितपणे स्थापित नाही: येथे वापरलेल्या मजकुराच्या समाप्तीच्या ओळीत रुद्रयामल तंत्र नमूद आहे, तर संस्कृत डॉक्युमेंट्सवरील छापील मजकूर (नटराज स्तव मंजरीतून) ब्रह्मांड पुराण नमूद करतो, आणि कर्ज निवारणाच्या दुसऱ्या एका गणेश-स्तोत्राचा, ज्याचा ऋषी सदाशिव आहे, उल्लेख कृष्णयामल मधून केला जातो. यापैकी कोणासाठीही अध्याय किंवा श्लोकाचा संदर्भ सापडलेला नाही. सहा महिने त्रिसंध्येत पठण केल्याने कर्ज फिटते, अशी भक्तांची श्रद्धा असून ही परंपरेची प्रथा आहे. स्तोत्रात गणेशाचे पांढऱ्यापासून लाल, काळा, पिवळा अशा अनेक रंगांत, आणि शेवटी सर्व रंगांत वर्णन आहे.
तुम्हाला माहीत आहे का?
स्रोत आणि परंपरा
या मजकुराच्या समाप्तीच्या ओळीत रुद्रयामल या तांत्रिक ग्रंथाचे नाव आहे, तर दुसऱ्या छापील मजकुरात ब्रह्मांड पुराण नमूद आहे, त्यामुळे उगम निश्चित नाही. विनियोगात नमूद केलेले ऋषी शुक्राचार्य आहेत, जे असुरांचे गुरू होते, आणि स्तोत्र ऋणमुक्तीसाठी (ऋणमुक्ति) आहे.
विधीची रचना
स्तोत्र विनियोगाने (विधी-घोषणा) सुरू होते, जो ऋषी, देवता, छंद आणि उद्देश नमूद करतो. ते दिवसातून तीन वेळा (त्रिसंध्या: सकाळी, दुपारी आणि संध्याकाळी) सहा महिने म्हटले जावे, त्यानंतर कर्ज निःसंशय फिटते असे म्हटले आहे.
प्रतीकात्मक रंगरूपे
श्लोक 4–8 गणेशाचे पांढरा, लाल, काळा, पिवळा आणि सर्व रंग अशा रूपांत वर्णन करतात. भक्त रंगांना त्यांच्या विविध पैलूंची चिन्हे मानतात, आणि शेवटचा, सर्व रंग एकत्र, हा त्यांच्या सर्वव्यापी स्वरूपाचा संकेत मानतात.
तात्त्विक खोली
श्लोक 2 गणेशाला एकमेवाद्वितीयम् ('एक, दुसरा नसलेला') म्हणतो, हा वाक्यांश छांदोग्य उपनिषदातील (6.2.1) असून तो त्यांना अद्वैत ब्रह्माशी ओळखतो. यामुळे स्तोत्र याचनेपासून परम सत्यावरील ध्यानाकडे उंचावते.
फलाचे वचन
श्लोक 9 सांगतो की त्रिसंध्येत सहा महिने हे स्तोत्र पठण केल्यास कर्ज निःसंशय फिटते. समाप्तीची ओळ जोडते की ते दहा हजार वेळा (सहस्र दशकम्) म्हटल्यास मनुष्य ऋणमुक्त आणि समृद्ध होतो.
Ganesh
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत