अघनाशक गायत्री स्तोत्रम्

नारद म्हणाले: हे सर्वज्ञा, भक्तांवर कृपाळू, तू पाप नष्ट करणाऱ्या गायत्रीचे गुप्त (हृदयम्) प्रकट केले आहेस. म्हणून आता कृपया गायत्री स्तोत्रम म्हण.

हे आदिशक्ती, विश्वाची माता, भक्तांवर कृपा करणारी, सर्वव्यापी, अनंत, हे श्री संध्या, तुला नमस्कार.

तूच संध्या, गायत्री, सावित्री आणि सरस्वती आहेस. तूच ब्राह्मी, वैष्णवी आणि रौद्री आहेस; तू लाल, पांढरी आणि काळी आहेस.

तिचे सदैव ऋषींनी ध्यान केले जाते: पृथ्वीवर तपस्वींनी सकाळी हंसावर बसलेली, ऋग्वेद म्हणणारी तरुण मुलगी म्हणून, दुपारी गरुडावर बसलेली युवती म्हणून, आणि संध्याकाळी बैलावर बसलेली वृद्ध देवी म्हणून पाहिली जाते.

यजुर्वेद म्हणत तू अंतरिक्षात प्रकाशतेस, आणि सामवेद गात तू संपूर्ण पृथ्वीवर संचार करतेस.

तू रुद्रलोकी जातेस, विष्णुलोकी राहतेस, आणि ब्रह्मलोकी अमरांना (देवांना) तू कृपा प्रदान करतेस.

तू माया आहेस, जी सप्तर्षींना आनंदित करतेस आणि विविध वर प्रदान करतेस, शिव आणि पार्वतीच्या हातांपासून आणि डोळ्यांपासून जन्मलेली, आणि अश्रू आणि घामापासून प्रकट झालेली आहेस.

तू दुर्गा आहेस, आनंददायिनी, जी दहा रूपांत म्हटली जाते: वरेण्य (सर्वोच्च), वरदा (वरदात्री), वरिष्ठ (अतिशय श्रेष्ठ), आणि वरवर्णिनी (सुंदर वर्णाची)...

...गरिष्ठ, वरार्हा, सातवी वरारोहा, नीलगंगा, आणि संध्या, जी सदैव भोग आणि मोक्ष या दोन्ही प्रदान करते.

तू मर्त्यलोकी भागीरथी, पाताळात भोगवती, तिन्ही लोकांत वाहणारी आणि तिन्ही लोकांत वास करणारी देवी आहेस.

भूर्लोकात तू पृथ्वी देवी म्हणून जगाचे पालन करतेस, भुवर्लोकात तू वायूची शक्ती आहेस, आणि स्वर्लोकात तू दिव्य तेजाचा भांडार आहेस.

महर्लोकात तू महासिद्धी आहेस, जनलोकात तू 'जन' आहेस, तपोलोकात तू तपस्विनी आहेस, आणि सत्यलोकात तू सत्यभाषिणी आहेस.

विष्णुलोकात तू कमला (लक्ष्मी) आहेस, ब्रह्मलोकात तू गायत्री (ब्रह्मलोक देणारी) आहेस, आणि रुद्रलोकात तू शिवाच्या अर्धांगात राहणारी गौरी आहेस.

तू अहंकार आणि महत्तत्त्वाची प्रकृती म्हणून स्तुत होतेस. तू समतोल अवस्था आहेस आणि शबल ब्रह्माचे मूर्त स्वरूप आहेस.

शिवाय, तू परापरा शक्ती आणि परमा शक्ती म्हणून स्तुत होतेस. तू इच्छा-शक्ती, क्रिया-शक्ती आणि ज्ञान-शक्ती आहेस, आणि तू या तीन शक्ती प्रदान करतेस.

तू गंगा, यमुना, विपाशा (बियास), सरस्वती, सरयू, देविका, सिंधू, नर्मदा आणि इरावती (रावी) नद्या आहेस.

गोदावरी, शतद्रु (सतलज), कावेरी, देवलोकगा (मंदाकिनी/गंगा), कौशिकी (कोशी), चंद्रभागा (चिनाब), वितस्ता (झेलम) आणि सरस्वती.

गंडकी, तापिनी (ताप्ती), तोया, गोमती, वेत्रवती; आणि नाड्यांमध्ये इडा, पिंगला आणि तिसरी सुषुम्ना.

गांधारी, हस्तिजिह्वा, पूषा, यशस्विनी, आलंबूषा, कुहू, शंखिनी आणि प्राणवाहिनी नाड्या.

प्राचीन विद्वान तुझी शरीरातील या सूक्ष्म नाड्या म्हणून स्तुती करतात. तू हृदयाच्या कमळात राहणारी प्राणशक्ती आहेस आणि घशात राहणारी स्वप्नांची स्वामिनी आहेस.

तू टाळ्यात राहणारी सदाधारा, बिंदूत राहणारी बिंदुमालिनी, मूलाधारातील कुंडलिनी शक्ती आणि केसांच्या मुळापर्यंत व्यापणारी व्यापिनी शक्ती आहेस.

तू शिखेच्या मध्यभागी राहतेस आणि शिखेच्या अग्रभागी मनोन्मनी आहेस. आणखी काय सांगण्याची गरज आहे? तिन्ही लोकांमध्ये जे काही आहे...

…ते सर्व तू एकटीच आहेस, हे महादेवी, हे मंगलमय संध्या! तुला नमस्कार! अशा प्रकारे, संध्याकाळी म्हणायचे हे अत्यंत मंगलमय स्तोत्र वर्णन केले आहे.

हे स्तोत्र महापापे नष्ट करते आणि परम सिद्धी प्रदान करते. जो कोणी संध्याकाळी एकाग्र भक्तीने हे स्तोत्र म्हणतो...

…निपुत्रिकाला पुत्र प्राप्त होतो, धनाची इच्छा असणाऱ्याला धन मिळते, आणि सर्व पवित्र तीर्थांत स्नान, तप, दान, यज्ञ आणि योग यांचे फळ मिळते.

दीर्घकाळ भोग भोगल्यानंतर, शेवटी मोक्ष प्राप्त होतो. जो कोणी स्नान करताना तपस्वींनी रचलेले हे स्तोत्र म्हणतो...

…तो ज्या कोणत्या जलाशयात बुडी मारतो, त्याला पवित्र संध्याकाळी स्नान केल्याच्या समान फळ मिळते; यात शंका नाही; हे नारदा, हे सत्य आहे.

जो कोणी हे भक्तीने ऐकतो तो पापापासूनही मुक्त होतो. संध्येने बोललेले आणि नारदाने सांगितलेले हे शब्द अमृतासारखे आहेत.

याप्रमाणे श्री देवी भागवत महापुराणाच्या बाराव्या स्कंधाच्या पाचव्या अध्यायातील श्री अघनाशक गायत्री स्तोत्र संपले.