कधी राम रूपात, कधी श्याम रूपात (या, प्रभो, प्रत्येक रूपात)
प्रभूला राम, श्याम, शिव, विष्णू किंवा गणेश अशा प्रत्येक रूपात, प्रत्येकासोबत पत्नी व चिन्हासह, येण्याचे आवाहन करणारे आनंदी भजन.
श्लोक
कधी राम रूपात, कधी कृष्ण रूपात, या, प्रभो, या.
श्लोक 1
राम रूपात या, राम रूपात या, सीता तुझ्या बाजूला, हातात धनुष्य घेऊन, या, प्रभो, या.
श्लोक 2
कधी राम रूपात, कधी कृष्ण रूपात, या, प्रभो, या.
श्लोक 3
कृष्ण रूपात या, कृष्ण रूपात या, राधा तुझ्या बाजूला, हातात वेणू घेऊन, या, प्रभो, या.
श्लोक 4
कधी राम रूपात, कधी कृष्ण रूपात, या, प्रभो, या.
श्लोक 5
शिव रूपात या, शिव रूपात या, गौरी तुझ्या बाजूला, हातात डमरू घेऊन, या, प्रभो, या.
श्लोक 6
कधी राम रूपात, कधी कृष्ण रूपात, या, प्रभो, या.
श्लोक 7
विष्णू रूपात या, विष्णू रूपात या, लक्ष्मी तुझ्या बाजूला, हातात चक्र घेऊन, या, प्रभो, या.
श्लोक 8
कधी राम रूपात, कधी कृष्ण रूपात, या, प्रभो, या.
श्लोक 9
गणपती रूपात या, गणपती रूपात या, ऋद्धी आणि सिद्धी तुझ्या बाजूला, या, प्रभो, या.
श्लोक 10
कधी राम रूपात, कधी कृष्ण रूपात, या, प्रभो, या.
श्लोक 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
सोमवार व प्रदोष
ब्राह्ममुहूर्त किंवा संध्याकाळची प्रदोष वेळ
बेलपत्र, गंगाजल, भस्म व पांढरी फुले
- चित्तशांती, पापनाश व भयमुक्ती
पृष्ठभूमि
हे एक लोकप्रिय हिंदू भक्तिगीत (भजन) असून, कीर्तन किंवा भजन संध्या नावाच्या सामूहिक उपासना सभांत ते अनेकदा गायले जाते. एकच परमेश्वर अनेक प्रिय रूपांत प्रकट होऊ शकतो — राम, कृष्ण, शिव, विष्णू आणि गणेश, प्रत्येकासोबत दैवी पत्नी व विशेष वस्तू — या कल्पनेचा हे उत्सव करते. ही कल्पना ऋग्वेद (१.१६४.४६, “एक सत्य, ज्ञानी लोक त्याला अनेक नावांनी संबोधतात”) आणि भगवद्गीता (४.७–८) यांची प्रतिध्वनी आहे. ते सामान्यतः प्रश्नोत्तर-शैलीत गायले जाते: नेता प्रत्येक श्लोक गातो आणि समूह ध्रुवपद परत म्हणतो. कविताकोश याला कोणत्याही कवीचे नाव न देता पारंपरिक भजन म्हणून जपतो; कोणताही कर्ता सत्यापित करता आलेला नाही, म्हणून कोणत्याही रचयित्याचे श्रेय दिलेले नाही.
तुम्हाला माहीत आहे का?
भक्तिपूर्ण आवाहन
हे भजन दैवीला अनेक प्रिय रूपांत प्रकट होण्यासाठीची आर्त प्रार्थना आहे. “कभी राम बनके कभी श्याम बनके” ही ध्रुवपंक्ती हिंदू श्रद्धा अधोरेखित करते: एकच परम परमेश्वर साधकाच्या भक्तीला अनुरूप होण्यासाठी विविध रूपांत प्रकट होतो.
विशिष्ट दैवी रूपे
प्रत्येक श्लोक देवाच्या एका विशिष्ट रूपाला आवाहन करतो: राम (सीता व धनुष्यासह), श्याम (कृष्ण, राधा व बासरीसह), शिव (गौरी व डमरूसह), विष्णू (लक्ष्मी व चक्रासह) आणि गणेश (ऋद्धी व सिद्धीसह). हे हिंदू धर्मातील सर्वाधिक पूजित देवतांपैकी आहेत.
संगीत व काव्यरचना
या भजनाची रचना सोपी आणि पुनरावृत्त आहे — ध्रुवपद आणि आलटून-पालटून येणारे श्लोक — ज्यामुळे ते समूहात गाणे सहज होते. “प्रभुजी” (हे प्रभू) या संबोधनामुळे आदर व आत्मीयतेचा सूर येतो.
तात्त्विक आधार
हे भजन ‘ईश्वर’ (परमेश्वर) भक्तांसाठी अनेक रूपे धारण करतो, या कल्पनेचे प्रतिबिंब आहे, जी भगवद्गीता (४.७–८) सारख्या ग्रंथांत शिकवली आहे; तेथे कृष्ण म्हणतो की धर्माचा ऱ्हास होतो तेव्हा तो अवतार घेतो.
भक्ती परंपरेतील लोकप्रियता
हे भजन अनेक हिंदू भक्तिसभा आणि सत्संगांतील मुख्य गीत आहे. त्याची सोपी भाषा (हिंदी-संस्कृत मिश्रण) आणि आनंदी चाल हे घरात किंवा मंदिरात दैवी उपस्थिती आमंत्रित करण्यासाठी आवडते गीत बनवते.
Shiva
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत