कभी राम बनके कभी श्याम बनके
यो एक भक्ति गीत हो जसमा भक्तले प्रभुलाई विभिन्न रूपहरूमा आउनको लागि विनम्र निम्तो दिन्छ — राम, श्याम (कृष्ण), शिव, विष्णु र गणेशको रूपमा, आ-आफ्ना साथी र चिन्हहरूसहित।
श्लोक
कहिले राम रूपमा, कहिले श्याम रूपमा, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 1
तपाईं राम रूपमा आउनुहोस्, तपाईं राम रूपमा आउनुहोस्, सीतालाई साथमा लिएर, धनुष हातमा लिएर, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 2
कहिले राम रूपमा, कहिले श्याम रूपमा, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 3
तपाईं श्याम रूपमा आउनुहोस्, तपाईं श्याम रूपमा आउनुहोस्, राधालाई साथमा लिएर, मुरली हातमा लिएर, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 4
कहिले राम रूपमा, कहिले श्याम रूपमा, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 5
तपाईं शिव रूपमा आउनुहोस्, तपाईं शिव रूपमा आउनुहोस्, गौरालाई साथमा लिएर, डमरू हातमा लिएर, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 6
कहिले राम रूपमा, कहिले श्याम रूपमा, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 7
तपाईं विष्णु रूपमा आउनुहोस्, तपाईं विष्णु रूपमा आउनुहोस्, लक्ष्मीलाई साथमा लिएर, चक्र हातमा लिएर, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 8
कहिले राम रूपमा, कहिले श्याम रूपमा, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 9
तपाईं गणपति रूपमा आउनुहोस्, तपाईं गणपति रूपमा आउनुहोस्, रिद्धिलाई साथमा लिएर, सिद्धिलाई साथमा लिएर, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 10
कहिले राम रूपमा, कहिले श्याम रूपमा, आउनुहोस् प्रभुजी, आउनुहोस्।
श्लोक 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Monday (Somwar) & Pradosham
Early Morning (Brahma Muhurta) or Evening Twilight (Sandhya)
Bilva leaves, Ganga water, Bhasma (sacred ash), Dhatura & White flowers
- Inner stillness, destruction of negative karma, and freedom from fear of death (Mrityunjaya)
पृष्ठभूमि
यो भजन हिन्दू भक्ति परम्पराको एक लोकप्रिय रचना हो, जसले भगवानको सर्वव्यापी स्वरूपलाई उजागर गर्दछ। यसलाई प्रायः आरती, पूजा वा भजन सत्संगको समयमा गाइन्छ, जहाँ भक्तहरूले एकसाथ भगवानको स्तुति गर्छन्। यसको रचनाकार र सही उत्पत्तिको बारेमा निश्चित जानकारी उपलब्ध छैन, तर यो भजन उत्तर भारतमा व्यापक रूपमा गाइन्छ।
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
भजनको संरचना
यो भजनमा भगवानलाई विभिन्न रूपमा आउनको निम्तो दिइएको छ — राम (सीता र धनुषसहित), श्याम अर्थात् कृष्ण (राधा र मुरलीसहित), शिव (गौरा र डमरूसहित), विष्णु (लक्ष्मी र चक्रसहित), र गणपति (रिद्धि–सिद्धिसहित)। प्रत्येक रूपमा शक्ति (पत्नी) र विशिष्ट हातको हतियार वा वाद्य छ।
‘राम’ र ‘श्याम’ को अर्थ
‘राम’ भनेको अयोध्याका राजा, भगवान विष्णुको अवतार; ‘श्याम’ भनेको कृष्णको गाढा वर्णको नाम। यी दुई नाम हिन्दू भक्तिमा सबैभन्दा प्रिय छन्। भजनले भन्छ — कहिले राम बनेर, कहिले कृष्ण बनेर आउनुहोस् — अर्थात् जुनसुकै रूपमा भए पनि प्रभुको आगमन स्वीकार्य छ।
प्रतीकात्मक साथी र हतियार
प्रत्येक रूपमा ‘साथ लेके’ भन्नाले शक्ति (देवी) र शस्त्र (धनुष, मुरली, डमरू, चक्र) आउँछन्। यी शक्ति र शस्त्रले भगवानको सामर्थ्य र करुणा दुवैलाई जनाउँछन्। ‘मुरली’ कृष्णको प्रेमको प्रतीक, ‘डमरू’ शिवको नादको स्रोत, ‘चक्र’ विष्णुको सुरक्षाको हतियार हुन्।
भजनको भाव
‘चले आना’ (आउनुहोस्) भन्ने शब्दले भक्त र भगवानबीचको निकट सम्बन्ध देखाउँदछ। यो आग्रह हो, आदेश होइन — भक्तले प्रेमपूर्वक पर्खिरहेको छ। प्रत्येक पदको पुनरावृत्तिले भजनलाई गाउन सजिलो बनाउँदछ र ध्यानलाई एकाग्र बनाउँदछ। यो भजन किर्तनमा प्राय: गाइन्छ।
Shiva
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
