Bharat Devotion
Embroidered artwork for श्री कुञ्जबिहारीको आरती: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

श्री कुञ्जबिहारीको आरती

श्री कुञ्जबिहारीको आरती

यो एउटा पवित्र आरती (पूजाका क्रममा गाइने भजन) हो, जसमा भगवान् कृष्णको महिमा गाइएको छ। यसले कृष्णको दिव्य सौन्दर्य, उनको बाँसुरीको मधुर ध्वनि र वृन्दावनका गोपीहरूको भक्तिभावको वर्णन गर्दछ।

श्लोक

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 1

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 2

गले में बैजंती माला, बजावै मुरली मधुर बाला श्रवण में कुण्डल झलकाला, नंद के आनंद नंदलाला गगन सम अंग कांति काली, राधिका चमक रही आली लतन में ठाढ़े बनमाली भ्रमर सी अलक, कस्तूरी तिलक, चंद्र सी झलक, ललित छवि श्यामा प्यारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Gale Mein Baijanti Maala, Bajavai Murali Madhur Baala. Shravan Mein Kundal Jhalkaala, Nand Ke Aanand Nandlaala. Gagan Sam Ang Kaanti Kaali, Radhika Chamak Rahi Aali. Latan Mein Thaadhe Banmaali Bhramar See Alak, Kastoori Tilak, Chandra See Jhalak, Lalit Chhavi Shyama Pyaari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 3

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 4

कनकमय मोर मुकुट बिलसै, देवता दरसन को तरसैं गगन सों सुमन रासि बरसै बजे मुरचंग, मधुर मिरदंग, ग्वालिन संग, अतुल रति गोप कुमारी की, श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की
Kanakmay Mor Mukut Bilsai, Devta Darsan Ko Tarsain. Gagan Son Suman Raasi Barsai. Baje Murchang, Madhur Mirdang, Gwaalin Sang, Atul Rati Gop Kumaari Ki, Shri Giridhar Krishnamurari Ki.

श्लोक 5

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 6

जहां ते प्रकट भई गंगा, सकल मन हारिणि श्री गंगा स्मरन ते होत मोह भंगा बसी शिव सीस, जटा के बीच, हरै अघ कीच, चरन छवि श्रीबनवारी की, श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की
Jahaan Te Prakat Bhai Ganga, Sakal Man Haarini Shri Ganga. Smaran Te Hot Moh Bhanga Basi Shiv Sees, Jata Ke Beech, Harai Agh Keech, Charan Chhavi Shri Banwaari Ki, Shri Giridhar Krishnamurari Ki.

श्लोक 7

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 8

चमकती उज्ज्वल तट रेनू, बज रही वृंदावन बेनू चहुं दिसि गोपि ग्वाल धेनू हंसत मृदु मंद, चांदनी चंद, कटत भव फंद, टेर सुन दीन दुखारी की, श्री गिरिधर कृष्णमुरारी की
Chamaktee Ujjwal Tat Renu, Baj Rahi Vrindavan Benu. Chahun Disi Gopi Gwaal Dhenu Hansat Mridu Mand, Chaandnee Chand, Katat Bhav Phand, Ter Sun Deen Dukhaari Ki, Shri Giridhar Krishnamurari Ki.

श्लोक 9

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 10

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 11

आरती कुंजबिहारी की, श्री गिरिधर कृष्ण मुरारी की
Aarti Kunjbihari Ki, Shri Giridhar Krishna Murari Ki.

श्लोक 12

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Wednesday (Budhwar), Thursday (Guruwar) & Ekadashi

Best Time (Muhurta)

Early Morning (Brahma Muhurta) or Sandhya (Twilight)

Sacred Offerings

Tulsi leaves, Butter (Makhan), Mishri, Yellow flowers & Chandan

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Awakening of pure divine love (Prema Bhakti), mental joy, and freedom from anxiety
Chanting Practice:Sing together with family at the conclusion of evening worship while offering a circular light flame.

पृष्ठभूमि

यो आरती कृष्णभक्तिको पुष्टि मार्ग परम्परासँग सम्बन्धित छ र परम्परागत रूपमा कृष्ण मन्दिरहरूमा साँझको पूजा (आरती) को समयमा गाइन्छ। यस भजनले वृन्दावनका उपवनहरूमा विचरण गर्ने कुञ्जबिहारी रूपका भगवान् कृष्णको दिव्य सौन्दर्य, उनको बाँसुरीको मधुर ध्वनि, र गोपीहरूको प्रेमभक्तिको स्मरण गराउँछ। आरतीको प्रत्येक पदले कृष्णको कुनै न कुनै विशेष रूप वा लीलाको वर्णन गर्दछ। यो आरती भारतमा विशेष गरी होलीका अवसरमा र व्रज क्षेत्रका मन्दिरहरूमा निकै लोकप्रिय छ।

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

आरती के शीर्षकमा तीन नाम

'कुंजबिहारी' भनेको वृन्दावनका कुंज (लता-गुफा)मा विहार गर्ने कृष्ण, 'गिरिधर' भनेको गोवर्धन पर्वत उचालेर इन्द्रको घमण्ड चूर गर्ने, र 'मुरारी' भनेको मुर नामक दैत्यको वध गर्ने — यी तीनै नामले कृष्णका लीलाहरूको स्मरण गराउँछन्।

आरतीको संरचना

यो आरतीमा मुख्य कोरस (आरती कुंजबिहारी की...) पटक-पटक दोहोरिन्छ, र बीचमा कृष्णको रूप, वृन्दावनको वातावरण र गंगाको महिमा वर्णन गरिएको छ — यो भक्तिगीतको परम्परागत ढाँचा हो जसमा भक्तहरूले दीप (बत्ती) घुमाएर गाउँछन्।

कृष्णको रूप-वर्णन

पहिलो पदमा कृष्णको गलामा बैजंती माला (वनमाला), हातमा मुरली, कानमा झल्कने कुण्डल, र निधारमा कस्तूरीको तिलक वर्णन गरिएको छ — यी सबै विवरणहरूले भक्तलाई कृष्णको दिव्य स्वरूपको ध्यान गराउँछन्।

गंगाको सन्दर्भ

तेस्रो पदमा गंगा नदीको उत्पत्ति, शिवको जटामा बस्ने कथा, र गंगाको स्मरणले मोह (भ्रम) नष्ट हुने कुरा भनिएको छ — यसले कृष्णको आरतीमा पनि गंगाको पवित्रता र मुक्तिदायिनी शक्तिलाई जोडेको छ।

वृन्दावनको चित्रण

अन्तिम पदमा वृन्दावनको उज्ज्वल बालुवा, मुरलीको धुन, गोपी-ग्वालाहरू र गाईहरूको दृश्य वर्णन गरिएको छ — यसले भक्तलाई कृष्णको लीलाभूमिमा पुर्याउँछ र 'भव-फंद' (संसारको बन्धन) काटिने आश्वासन दिन्छ।

भक्तिको सरल मार्ग

यो आरती विशेष गरी घर-घरमा साँझको समयमा गाइन्छ, र यसको सरल भाषा र दोहोरिने कोरसले गर्दा कुनै पनि व्यक्ति, चाहे त्यो संस्कृत वा हिन्दी नजान्ने होस्, सजिलै सहभागी हुन सक्छ — यही यसको लोकप्रियताको रहस्य हो।

Krishna का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Krishna

Krishna का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

हिन्दु धर्म बाट थप

सबै हेर्नुहोस्