श्री अगस्त्येश लिङ्गाष्टकम्
यो आठ श्लोकको भक्तिपूर्ण स्तोत्र हो, जसले गुण्टूर (आन्ध्र प्रदेश) मा अवस्थित अगस्त्येश्वर लिङ्गको महिमा र शिवको विभिन्न रूपहरूको वर्णन गर्दछ।
श्लोक
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसको सुन्दर देब्रे भाग पर्वतपुत्री पार्वतीद्वारा सुशोभित छ, जसको मुकुटमा चन्द्रमा चम्किरहेको छ, जसले सुवर्ण पर्वत (मेरु) लाई धनुषका रूपमा धारण गर्नुभएको छ, जसको वक्षस्थल कल्पवृक्षका मालाहरूले सुशोभित छ, जो कालका पनि काल हुनुहुन्छ र अनन्त नागराज जसको उत्तम आभूषण हो।
श्लोक 1
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसले भक्तहरूका मनोकामना पूरा गर्नुहुन्छ, सांसारिक बन्धन र पापहरूको नाश गर्नुहुन्छ, इन्द्र आदि आठ दिशाका लोकपालहरूद्वारा जसका चरणहरू पूजित छन्, जो गणहरूका तेजस्वी स्वामी हुनुहुन्छ, जसको जटामा गङ्गाका उच्च छालहरू छन् र जो श्रेष्ठ मुनिहरूद्वारा पूजित हुनुहुन्छ।
श्लोक 2
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसले मुनिराज मार्कण्डेयको रक्षा गर्नुभयो, जो जन्मरहित, मृत्युञ्जय र सनातन हुनुहुन्छ, जसले घमण्डी दैत्यहरूको गर्वलाई वज्र जस्तै नष्ट गर्नुभयो, जो कुबेरका मित्र हुनुहुन्छ, जसको कपाल आकाश जस्तै व्याप्त छ र जो तीनै लोकका स्वामी हुनुहुन्छ।
श्लोक 3
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जो पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु, आकाश, चन्द्रमा, सूर्य र यजमान गरी आठ स्पष्ट स्वरूपहरूमा सधैं चम्किरहनुहुन्छ, जो इच्छित वरदान दिनमा कुशल हुनुहुन्छ, जसले गजासुरको वध गर्नुभयो, जो कपुर जस्तै गोरो हुनुहुन्छ र जो कल्याणकारी शिव हुनुहुन्छ।
श्लोक 4
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसका आँखा सूर्य, अग्नि र चन्द्रमा हुनुहुन्छ, जो देवताहरूका पनि श्रेष्ठ हुनुहुन्छ, जसले निधारको अग्निले कामदेवलाई भस्म गर्नुभयो, जो परमेश्वर, सद्गुरु, कालाग्निरुद्र र हर हुनुहुन्छ, जसको कण्ठ भयानक हलाहल विषको चमकले सुशोभित छ र जो कल्याणकारी शङ्कर हुनुहुन्छ।
श्लोक 5
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसको रथ पृथ्वी हो, ब्रह्मा सारथि हुनुहुन्छ, सुमेरु पर्वत धनुष हो, विष्णु बाण हुनुहुन्छ र सूर्य र चन्द्रमा रथका दुई पाङ्ग्रा हुन्; जसले त्रिपुरासुरको संहार गर्नुभयो र जो देवी पार्वतीद्वारा आलिङ्गित हुनुहुन्छ।
श्लोक 6
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसले आफ्नो पसिनाबाट उत्पन्न नीलवर्णका वीर वीरभद्रद्वारा दक्षको यज्ञमा आएका देवताहरू, ऋत्विजहरू, चन्द्रमा, उनका ससुरा, भग, मुनिहरू, अग्नि र दक्षलाई भयभीत बनाउनुभयो।
श्लोक 7
म गुन्टुर शहरमा विराजमान, अनुपम अगस्त्येश्वर लिङ्गको आराधना गर्दछु, जसका चरणहरू लक्ष्मीपति विष्णु र ब्रह्माद्वारा पूजित छन्, जसले चम्किलो त्रिशूल धारण गर्नुभएको छ, र भृङ्गी, नन्दी, गणेश तथा वीरभद्र आदि महान् गणेश्वरहरूद्वारा जो सधैं भक्तिपूर्वक पूजित हुनुहुन्छ।
श्लोक 8
कोप्पराज वंश रूपी समुद्रका चन्द्रमा समान सुब्बय नामका भक्तद्वारा आफ्ना भक्तहरूको रक्षा गर्ने अगस्त्येश्वरको यो स्तोत्र रचिएको हो। संसारमा जसले यसको पाठ गर्दछ, उसले सधैं मोक्ष प्राप्त गर्दछ।
श्लोक 9
यस प्रकार श्री अगस्त्येश्वर लिङ्गाष्टकम् सम्पूर्ण भयो।
श्लोक 10
अरुण नारायणनद्वारा प्रुफरिड (सोधन) गरिएको।
श्लोक 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Monday (Somwar) & Pradosham
Early Morning (Brahma Muhurta) or Evening Twilight (Sandhya)
Bilva leaves, Ganga water, Bhasma (sacred ash), Dhatura & White flowers
- Inner stillness, destruction of negative karma, and freedom from fear of death (Mrityunjaya)
पृष्ठभूमि
यो स्तोत्र शैव परम्पराको एक भाग हो, जसमा भगवान् शिवको अगस्त्येश्वर लिङ्ग रूपको स्तुति गरिएको छ। यसलाई प्रायः भक्तजनहरूले प्रातःकाल वा शिवरात्रि जस्ता पवित्र अवसरहरूमा पाठ गर्छन्। यस स्तोत्रको रचना कोप्पराज वंशका सुब्बय नामक भक्तले गरेको मानिन्छ, तर यसको सटीक रचनाकाल अज्ञात छ। यो आठ श्लोकको रचना हो, जसलाई 'अष्टक' भनिन्छ, र यसले भक्तहरूको मनोकामना पूरा गर्ने र मोक्ष प्रदान गर्ने विश्वास गरिन्छ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Sage Agastya
Sage Agastya का थप रचनाहरू
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
स्तोत्रको परिचय
यो ‘श्रीअगस्त्येशलिङ्गाष्टकम्’ नामक आठ श्लोकको स्तोत्र हो, जसले गुण्टूरिपुर (वर्तमान आन्ध्र प्रदेश) मा स्थित अगस्त्येश्वर लिङ्गको महिमा गाएको छ। यस लिङ्गको नाम ऋषि अगस्त्यसँग जोडिएको छ, जसले यसलाई स्थापित गरेको मानिन्छ।
रचयिता
अन्तिम श्लोक (९) अनुसार यो स्तोत्र ‘सुब्बय’ नामक कविले रचेका हुन्, जो ‘कोप्पराज’ वंशको ‘निशाकर’ (चन्द्र) सरह प्रकाशमान थिए। यो ऐतिहासिक विवरणले स्तोत्रको रचनाकाल र क्षेत्रीय परम्पराको सङ्केत गर्दछ।
विषयवस्तुको विशेषता
प्रत्येक श्लोकमा शिवको विभिन्न रूप र लीलाहरू वर्णन गरिएको छ — तीन नेत्र (सूर्य, अग्नि, चन्द्र), गङ्गा धारण गरेको जटाजूट, त्रिपुरासुरको वधको लागि कैलाश पर्वतलाई धनु र विष्णुलाई बाण बनाएको प्रसङ्ग (श्लोक ५–६), तथा दक्षको यज्ञ विध्वंस गर्ने वीरभद्रको कथा (श्लोक ७)।
अष्टमूर्तिको उल्लेख
चौथो श्लोकमा शिवलाई आठ मूर्तिहरू (पृथ्वी, जल, अग्नि, वायु, आकाश, सोम, सूर्य, यजमान) मा व्याप्त बताइएको छ, जसले शैव दर्शनको ‘अष्टमूर्ति’ सिद्धान्तलाई स्पष्ट पार्दछ। यी आठ रूपहरूले भक्तहरूलाई इच्छित फल प्रदान गर्छन् भनिएको छ।
फलश्रुति
अन्तिम श्लोकमा भनिएको छ — जसले यो स्तोत्र पाठ गर्दछ, उसले सदाको लागि मुक्ति (विमुक्ति) प्राप्त गर्दछ। यसले यस स्तोत्रलाई मोक्षदायक मानिने परम्परालाई उजागर गर्दछ।
Shiva
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
