શ્રી અગસ્ત્યેશ લિંગાષ્ટકમ
આઠ શ્લોક અને અંતિમ ફળશ્રુતિ શ્લોક ગુંટૂરીપુરના અગસ્ત્યેશ લિંગરૂપ શિવની સ્તુતિ કરે છે; તેનો પાઠ કરનારને મુક્તિ મળે છે એવું કહેવાય છે.
શ્લોકો
હું ગુંટુર નગરમાં બિરાજમાન અતુલ્ય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની ઉપાસના કરું છું; જેમનો સુંદર વામ ભાગ પર્વતપુત્રી પાર્વતીથી શોભિત છે, જેમનો મુગટ અર્ધચંદ્રથી ઝળહળે છે, જેમણે સુવર્ણ મેરુ પર્વતને ધનુષ્ય તરીકે ધારણ કર્યો છે, જેમનું વક્ષસ્થળ કલ્પવૃક્ષના પુષ્પોની માળાઓથી શોભે છે, જેઓ કાળના પણ કાળ છે, અને જેમનું શ્રેષ્ઠ આભૂષણ અનંત નાગરાજ છે.
શ્લોક 1
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેઓ ભક્તોની મનોકામનાઓ પૂર્ણ કરે છે, સાંસારિક બંધનો અને પાપોનો નાશ કરે છે, ઇન્દ્ર અને અષ્ટદિકપાળો દ્વારા જેમના ચરણ પૂજાય છે, જેઓ ગણોના તેજસ્વી સ્વામી છે, જેમની જટા ગંગાના ઉછળતા તરંગોને ધારણ કરે છે અને જેઓ શ્રેષ્ઠ મુનિઓ દ્વારા પૂજનીય છે.
શ્લોક 2
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેમણે મહાન ઋષિ માર્કંડેયનું રક્ષણ કર્યું હતું, જેઓ અજન્મા, મૃત્યુંજય અને નિત્ય છે, જેણે અહંકારી અસુરોના ગર્વને વજ્રની જેમ ચૂર-ચૂર કર્યો હતો, જેઓ કુબેરના મિત્ર છે, જેમના કેશ આકાશની જેમ વ્યાપ્ત છે અને જેઓ ત્રિલોકના સ્વામી છે.
શ્લોક 3
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેઓ પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ, આકાશ, ચંદ્ર, સૂર્ય અને યજમાન—એવા આઠ રૂપોમાં સદા શોભે છે, જેઓ ઇચ્છિત વરદાન આપવામાં કુશળ છે, જેમણે ગજાસુરનો વધ કર્યો હતો, જેઓ કપૂર જેવા ગૌરવર્ણ છે અને જેઓ કલ્યાણકારી શિવ છે.
શ્લોક 4
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેમની ત્રણ આંખો સૂર્ય, અગ્નિ અને ચંદ્ર છે, જેઓ દેવોમાં ઉત્તમ છે, જેમણે પોતાના લલાટની અગ્નિથી કામદેવને ભસ્મ કર્યો હતો, જેઓ પરમેશ્વર, સદ્ગુરુ, કાલાગ્નિરૂદ્ર અને હર છે, ભયાનક હાલાહલ ઝેરની તેજસ્વિતાથી જેમનું ગળું શોભે છે અને જેઓ કલ્યાણકારી શંકર છે.
શ્લોક 5
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેમનો રથ પૃથ્વી છે, બ્રહ્મા સારથિ છે, સુમેરુ પર્વત ધનુષ્ય છે, વિષ્ણુ બાણ છે અને સૂર્ય તથા ચંદ્ર રથના બે પૈડાં છે; જેમણે ત્રિપુરાસુરનો નાશ કર્યો હતો અને જેમને દેવી પાર્વતી આલિંગન આપે છે.
શ્લોક 6
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેમણે દક્ષના યજ્ઞમાં પોતાના પરસેવામાંથી ઉત્પન્ન થયેલા નીલવર્ણી વીરભદ્ર દ્વારા ત્યાં ઉપસ્થિત દેવો, ઋત્વિજો, ચંદ્ર, તેમના સસરા, ભગ, ઋષિઓ, અગ્નિ અને દક્ષમાં ભય ઉત્પન્ન કર્યો હતો.
શ્લોક 7
હું ગુંટુર શહેરમાં બિરાજમાન અતુલનીય અગસ્ત્યેશ્વર લિંગની પૂજા કરું છું, જેમના ચરણોની બ્રહ્મા અને વિષ્ણુ (લક્ષ્મીપતિ) દ્વારા પૂજા કરવામાં આવે છે, જેઓ તેજસ્વી ત્રિશૂળ ધારણ કરે છે અને ભૃંગી, નંદી, ગણેશ અને વીરભદ્ર જેવા મહાન ગણેશ્વરો દ્વારા સદા ભક્તિપૂર્વક પૂજાય છે.
શ્લોક 8
પોતાના ભક્તોના રક્ષક એવા અગસ્ત્યેશ્વરનું આ સ્તોત્ર કોપ્પરાજ વંશરૂપી સમુદ્ર માટે ચંદ્ર સમાન સુબ્બય્યા નામના ભક્ત દ્વારા રચવામાં આવ્યું છે. આ લોકમાં જે કોઈ આનો પાઠ કરે છે તે સદા માટે મુક્તિ પ્રાપ્ત કરે છે.
શ્લોક 9
આ રીતે શ્રી અગસ્ત્યેશ્વર લિંગાષ્ટકમ પૂર્ણ થાય છે.
શ્લોક 10
અરુણ નારાયણન દ્વારા ચકાસાયેલ.
શ્લોક 11
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
સોમવાર અને પ્રદોષ
બ્રહ્મ મુહૂર્ત અથવા સાંજની પ્રદોષ વેળા
બિલ્વપત્ર, ગંગાજળ, ભસ્મ અને સફેદ ફૂલો
- માનસિક શાંતિ, પાપોનો નાશ અને નિર્ભયતા
પૃષ્ઠભૂમિ
આ અગસ્ત્યેશ લિંગાષ્ટકમ્ એક શૈવ સ્તોત્ર છે, જે શાસ્ત્રીય સંસ્કૃતમાં રચાયેલું છે. અંતિમ શ્લોક તેના રચયિતા તરીકે કોપ્પરાજ વંશના સુબ્બય્યાનું નામ આપે છે, અને સંસ્કૃત ડોક્યુમેન્ટ્સનો પાઠ તેને સ્તોત્રાર્ણવ ૦૨-૩૨ તરીકે નોંધે છે. દરેક શ્લોક ઋષિ અગસ્ત્ય સાથે સંકળાયેલા ગુંટૂરીપુરના અનુપમ અગસ્ત્યેશ લિંગની સ્તુતિથી પૂરો થાય છે. ભક્તો તેનો પાઠ દૈનિક શિવ-ઉપાસના તરીકે અથવા વિશેષ પ્રસંગોએ કરે છે. આ શ્લોકો શિવના વૈશ્વિક પરાક્રમ, દુષ્ટોના સંહારક તરીકેની ભૂમિકા અને તેમના કરુણામય રક્ષણની સ્તુતિ કરે છે.
આ પાઠ વિશે
રચયિતા: Sage Agastya
Sage Agastya ની વધુ રચનાઓ
શું તમે જાણો છો?
શીર્ષક અને દેવતા
આ અગસ્ત્યેશ લિંગાષ્ટકમ્ છે, જે શિવને અગસ્ત્યેશ લિંગ—ઋષિ અગસ્ત્ય સાથે સંકળાયેલું લિંગ—તરીકે સ્તવે છે. આઠેય શ્લોક એક ટેક પર સમાપ્ત થાય છે: 'શ્રીગુણ્ટૂરિપુરાધિવાસમતુલાગસ્ત્યેશલિઙ્ગં ભજે', જેનો અર્થ થાય છે 'ગૌરવશાળી ગુંટૂરીપુરમાં વસતા અનુપમ અગસ્ત્યેશ લિંગની હું ઉપાસના કરું છું.'
રચયિતા
નવમો શ્લોક કવિને સુબ્બય્યા તરીકે નામ આપે છે, જેનું વર્ણન 'શ્રીકોપ્પરાજકુલવાર્ધિનિશાકરેણ'—કોપ્પરાજ વંશરૂપી સાગરના ચંદ્ર—તરીકે થયું છે. આ જ શ્લોક ફળશ્રુતિ છે, જે વચન આપે છે કે જે કોઈ સ્તોત્રનો પાઠ કરે તે મુક્તિ (વિમુક્તિ) પામે છે.
પૌરાણિક સંદર્ભો
સ્તોત્ર શિવ પુરાણ સહિત પૌરાણિક પરંપરાના અનેક શૈવ પ્રસંગોનો સંકેત આપે છે. ત્રીજો શ્લોક માર્કંડેય ઋષિને મૃત્યુથી રક્ષણનું સ્મરણ કરે છે. છઠ્ઠો શ્લોક અસુરોના ત્રણ નગરોના વિનાશનું સ્મરણ કરે છે, જેમાં પૃથ્વી રથ છે અને વિષ્ણુ બાણ છે. સાતમો શ્લોક દક્ષના યજ્ઞ પછીના પ્રસંગનું સ્મરણ કરે છે, જ્યારે શિવના એક ઉગ્ર ગણે દેવતાઓને ભયભીત કર્યા.
શિવના આઠ સ્વરૂપો
ચોથો શ્લોક શિવના આઠ પ્રગટ સ્વરૂપો (અષ્ટમૂર્તિ)નું વર્ણન કરે છે—પૃથ્વી, જળ, અગ્નિ, વાયુ, આકાશ, ચંદ્ર, સૂર્ય અને યજમાન (યજમાન)—જે દરેક ઇચ્છિત વરદાન આપે છે. આ શૈવ ધર્મતત્ત્વની ક્લાસિક સંકલ્પના છે, જે અહીં દેવતાનાં 'સ્પષ્ટ સ્વરૂપો' (સ્પષ્ટૈઃ સ્વરૂપૈઃ) તરીકે રજૂ થઈ છે, જે જગતમાં સતત પ્રકાશે છે.
રચના અને સ્વર
સ્તોત્ર અષ્ટકના ઘાટમાં આઠ શ્લોક અને સ્થિર ટેક ધરાવે છે, અને પછી લાભનો નવમો શ્લોક છે. દરેક શ્લોક શિવના એક ગુણને ઉજાગર કરે છે: તેમનો અર્ધચંદ્ર મુગટ, જટામાં ગંગા, હલાહલ વિષથી નીલો કંઠ, અને સૂર્ય, અગ્નિ તથા ચંદ્રના ત્રણ નેત્રો. સ્વર આદરપૂર્ણ છે અને નામોથી સમૃદ્ધ છે.
