બિલ્વાષ્ટકમ્
આ આઠ શ્લોકોનું સ્તોત્ર છે, જે ભગવાન શિવને બિલ્વ (બેલ) ના પત્ર અર્પણ કરવાના મહિમાનું વર્ણન કરે છે અને તેના દ્વારા પાપોના નાશ અને શિવલોકની પ્રાપ્તિની વાત કરે છે.
શ્લોકો
ત્રિદળ (ત્રણ પાંદડાવાળું) બિલ્વપત્ર ત્રણ ગુણોનું સ્વરૂપ છે, ત્રણ નેત્રો અને ત્રણ શસ્ત્રો ધરાવે છે. તે ત્રણ જન્મોના પાપનો નાશ કરે છે. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 1
ત્રણ શાખાવાળા, છિદ્રરહિત, કોમળ અને શુભ બિલ્વપત્રોથી હું શિવજીની પૂજા કરીશ. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 2
અખંડ (સંપૂર્ણ) બિલ્વપત્રથી નંદિકેશ્વર (શિવ)ની પૂજા કરવાથી બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 3
એક શાલિગ્રામ શિલા બ્રાહ્મણોને દાન કરવાથી અથવા સોમયજ્ઞ કરવાથી જે મહાપુણ્ય મળે છે, તેવું જ પુણ્ય એક બિલ્વપત્ર શિવજીને અર્પણ કરવાથી મળે છે. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 4
કરોડો હાથીઓનું દાન, સેંકડો વાજપેય યજ્ઞ અને કરોડો કન્યાદાનનું પુણ્ય – આ બધા સમાન છે એક બિલ્વપત્ર શિવજીને અર્પણ કરવાથી. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 5
લક્ષ્મીજીના શરીરથી ઉત્પન્ન થયેલું અને મહાદેવજીને અત્યંત પ્રિય એવું બિલ્વવૃક્ષ હું અર્પણ કરું છું. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 6
બિલ્વવૃક્ષનું દર્શન પાપનો નાશ કરે છે, તેનો સ્પર્શ પાપનો નાશ કરે છે. એક બિલ્વપત્ર શિવજીને અર્પણ કરવાથી ઘોર પાપોનો પણ નાશ થાય છે. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 7
કાશીક્ષેત્રમાં વાસ કરવો, કાલભૈરવનું દર્શન કરવું, પ્રયાગમાં માધવ (વિષ્ણુ)નું દર્શન કરવું – આ બધાનું પુણ્ય એક બિલ્વપત્ર શિવજીને અર્પણ કરવાથી મળે છે. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 8
બિલ્વપત્ર મૂળમાં બ્રહ્મસ્વરૂપ, મધ્યમાં વિષ્ણુસ્વરૂપ અને અગ્રભાગમાં શિવસ્વરૂપ છે. આ એક બિલ્વપત્ર હું શિવજીને અર્પણ કરું છું.
શ્લોક 9
આ પુણ્યશાળી બિલ્વાષ્ટકને જે કોઈ શિવજીની સમક્ષ પઠન કરે છે, તે બધા પાપોથી મુક્ત થઈને શિવલોકને પ્રાપ્ત કરે છે.
શ્લોક 10
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
સોમવાર અને પ્રદોષ
બ્રહ્મ મુહૂર્ત અથવા સાંજની પ્રદોષ વેળા
બિલ્વપત્ર, ગંગાજળ, ભસ્મ અને સફેદ ફૂલો
- માનસિક શાંતિ, પાપોનો નાશ અને નિર્ભયતા
પૃષ્ઠભૂમિ
આ સ્તોત્ર શૈવ પરંપરાનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે, જે ભગવાન શિવની પૂજા દરમિયાન બિલ્વ (બેલ) ના પત્ર અર્પણ કરતી વખતે પાઠ કરવામાં આવે છે. તેનો રચયિતા અજ્ઞાત છે, પરંતુ આ સ્તોત્ર શિવભક્તોમાં અત્યંત લોકપ્રિય છે અને ખાસ કરીને સોમવાર અથવા શ્રાવણ માસમાં તેનું પઠન વિશેષ ફળદાયી માનવામાં આવે છે. આ આઠ શ્લોકો બિલ્વપત્રની મહિમા અને શિવપૂજામાં તેના મહત્વને સમજાવે છે.
આ પાઠ વિશે
રચયિતા: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya ની વધુ રચનાઓ
શું તમે જાણો છો?
બિલ્વપત્રનું ત્રિદળ સ્વરૂપ
બિલ્વપત્ર ત્રણ પાંખડીઓવાળું હોય છે, જે ત્રણ ગુણો (સત્વ, રજ, તમ), શિવના ત્રણ નેત્રો અને ત્રણ શસ્ત્રોનું પ્રતીક છે. આ પત્ર ત્રણ જન્મના પાપોનો નાશ કરે છે.
એક બિલ્વપત્ર અર્પણનું મહાફળ
આ સ્તોત્ર અનુસાર, શિવને એક બિલ્વપત્ર અર્પણ કરવાથી હજારો દાંતી દાન, સો વાજપેય યજ્ઞ અને કરોડો કન્યાદાન જેટલું પુણ્ય મળે છે. તે સોમયજ્ઞના પુણ્ય સમાન છે.
બિલ્વવૃક્ષની ઉત્પત્તિ
લક્ષ્મીદેવીના શરીરમાંથી બિલ્વવૃક્ષ ઉત્પન્ન થયું હોવાનું માનવામાં આવે છે. આ વૃક્ષ મહાદેવને અત્યંત પ્રિય છે, અને તેના દર્શન અને સ્પર્શથી પાપોનો નાશ થાય છે.
બિલ્વવૃક્ષમાં ત્રિમૂર્તિનો વાસ
બિલ્વવૃક્ષના મૂળમાં બ્રહ્મા, મધ્યમાં વિષ્ણુ અને અગ્રભાગમાં શિવનું સ્વરૂપ છે. આમ એક જ વૃક્ષમાં ત્રિમૂર્તિનો વાસ માનવામાં આવે છે.
બિલ્વાષ્ટકમ્ પાઠનો લાભ
આ આઠ શ્લોકોનું સ્તોત્ર શિવસન્નિધાનમાં પઠન કરવાથી બધા પાપોથી મુક્તિ મળે છે અને શિવલોકની પ્રાપ્તિ થાય છે. તેને 'બિલ્વાષ્ટકમ્' કહેવામાં આવે છે.
Shiva
હિન્દુ ધર્મ માંથી વધુ
બધું જુઓસંબંધિત ઉપદેશો
એ જ ઉપદેશ, વિવિધ પરંપરાઓમાં ગુંજતો