श्री रामको आरती
यो एक भक्तिपूर्ण भजन हो, जसलाई आरती भनिन्छ, जो हिन्दु धर्मका प्रिय देवता भगवान रामको प्रशंसामा गाइन्छ। यसले रामको शक्ति, भक्तहरूको रक्षा र उनको दिव्य महिमाको उत्सव मनाउँछ, र परम्परागत रूपमा पूजाको समयमा उनको मूर्तिको अगाडि दीप प्रज्वलित गर्दै गाइन्छ।
श्लोक
रामचन्द्र जीको आरती गरौं, हे हरि! दुष्टहरूको नाश गर्ने सीतापति जीको आरती गरौं।
श्लोक 1
पहिलो आरती फूलहरूको मालाले गरिन्छ, र गोपालाले काली नागराजलाई ल्याएर अर्पण गरे।
श्लोक 2
दोस्रो आरती देवकीका पुत्र (कृष्ण) को हो, जसले भक्तहरूको रक्षा गर्छन् र कंसलाई नष्ट गर्छन्।
श्लोक 3
तेस्रो आरतीले तीनै लोकलाई मोहित गर्छ। रत्नजडित सिंहासनमा सीता र रामजी सुशोभित हुन्छन्।
श्लोक 4
चौथो आरती चारै युगमा पूजा गरिन्छ। स्वामी निरंजन (निष्कलंक) छन्, र अरू कोही दोस्रो छैन।
श्लोक 5
पाँचौं आरती रामलाई प्रिय छ। नामदेव जीले रामजीको यश गाउँछन्।
श्लोक 6
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो आरती हिन्दु धर्मको एक भक्तिपूर्ण भजन हो जो भगवान रामको प्रशंसामा गाइन्छ, जो वैष्णव परम्पराका एक प्रमुख देवता हुन्। यो आरतीको व्यापक परम्पराको हिस्सा हो, जसमा देवताको अगाडि बत्ती बाल्ने र भजन गाउने अनुष्ठान हुन्छ, जो सामान्यतया मन्दिर र घरहरूमा गरिन्छ। यो भजन परम्परागत रूपमा १३औँ शताब्दीका महाराष्ट्रका सन्त-कवि नामदेवलाई श्रेय दिइन्छ, तर यो श्रेय ऐतिहासिक रूपमा निश्चित नभई भक्ति परम्पराको हिस्सा हो। यो प्रायः साँझको पूजा वा राम नवमी जस्ता रामलाई समर्पित अवसरहरूमा गाइन्छ, र उत्तर भारत र राम परम्पराका भक्तहरूमा लोकप्रिय छ। पदहरूले आरती अनुष्ठानको वर्णन गर्दछ, राम र उनकी पत्नी सीताको प्रशंसा गर्दछ, र उनका दिव्य कार्यहरू, जस्तै राक्षसहरूको विनाश र भक्तहरूको रक्षा, वर्णन गर्दछ, प्रत्येक पदले अनुष्ठानको एक चरण चिन्हित गर्दछ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Sant Namdev
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
आरतीको अर्थ
आरती हिन्दू भक्तिमा देवताको सम्मानमा दीप, धूप र भजनसहित गरिने एक प्राचीन परम्परा हो। यो गीत विशेषगरी भगवान् राम र उनकी पत्नी सीताको स्तुतिमा गाइन्छ, जसले खराबीमाथि राम्रोपनको विजयको प्रतीक हो।
पहिलो आरतीको कथा
पहिलो पङ्क्तिमा भनिएको छ कि गोपाल (कृष्ण) ले काली नाग (कालिया नाग) लाई पराजित गरी पुष्प (फूल) को माला ल्याए। यो कथा भागवत पुराणको प्रसिद्ध प्रसङ्ग हो, जहाँ कृष्णले यमुना नदीको विषालु नागलाई नियन्त्रण गरेर सबैको रक्षा गरेका थिए।
दोस्रो आरतीको सन्दर्भ
देवकी नन्दन भनेर कृष्णलाई सम्बोधन गरिएको छ, किनकि उनी देवकीका छोरा थिए। यहाँ 'कंस निकन्दन' भन्नुको अर्थ कंस (कृष्णका मामा र अत्याचारी राजा) को विनाश गर्ने हो, जसले भक्तहरूलाई उद्धार गर्ने कृष्णको भूमिकालाई जोड दिन्छ।
तीस्रो आरतीको महिमा
यस पङ्क्तिमा राम र सीतालाई रत्नजडित सिंहासनमा विराजमान भएको वर्णन गरिएको छ, जसले तीनै लोक (स्वर्ग, पृथ्वी र पाताल) लाई मोहित पार्छ। यो दृश्यले भगवान्को दिव्य सौन्दर्य र वैभवलाई चित्रण गर्छ, जुन भक्तहरूको लागि ध्यानको केन्द्र हो।
चौथो आरतीको दार्शनिक अर्थ
'चहुं युग पूजा' भन्नुको अर्थ सतयुग, त्रेतायुग, द्वापरयुग र कलियुग — चारै युगमा रामको पूजा हुने हो। साथै, 'देव निरंजन स्वामी और न दूजा' भनेर एकेश्वरवादलाई जोड दिइएको छ, जसले भगवान् नै एक मात्र सर्वोच्च शक्ति हुन् भन्ने सन्देश दिन्छ।
पाँचौं आरती र नामदेव
अन्तिम पङ्क्तिमा सन्त नामदेव (१३औँ शताब्दीका महाराष्ट्रका भक्त कवि) ले रामको यश गाएको उल्लेख छ। नामदेव भक्ति आन्दोलनका प्रमुख व्यक्तित्व थिए, जसले आफ्ना अभंग (भक्ति गीत) मार्फत राम र विष्णुको महिमा फैलाए, र यो आरती उनकै रचना मानिन्छ।
Rama
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
