श्री रामचन्द्र कृपालु भजन
यो गोस्वामी तुलसीदासद्वारा रचित एक भक्तिगीत हो, जसमा भगवान् रामको गुणगान गरिएको छ। यसले मनलाई भगवान् रामको शरणमा जान र भवसागर पार गर्न प्रेरित गर्दछ।
श्लोक
हे मन, श्रीरामचन्द्रको भजन गर, जो संसारको भयङ्कर भय र दुःखलाई हरण गर्ने कृपालु हुन्। उनका नयन नवकमलजस्ता छन्, मुख कमलजस्तो छ, हात कमलजस्ता छन् र पाउ राता कमलजस्ता छन्।
श्लोक 1
उनको सौन्दर्य कामदेवभन्दा पनि अगणित र अपार छ, नयाँ नीलकमलजस्तो सुन्दर छ। पहेँलो वस्त्र बिजुलीको चमकजस्तो चम्किरहेको छ, पवित्र छ। म जनकनन्दिनी सीताका पतिको वन्दना गर्दछु।
श्लोक 2
हे दीनबन्धु, सूर्यजस्ता प्रकाशमय, दानव र दैत्यवंशको नाश गर्ने, रघुकुलका आनन्द, कोशलाका चन्द्रमा र दशरथका पुत्र, तिम्रो भजन गर।
श्लोक 3
शिरमा मुकुट, कानमा कुण्डल, निधारमा सुन्दर तिलक र अङ्गहरूमा उदार आभूषणहरू छन्। लामा भुजा, धनुषबाणधारी, युद्धमा खर र दूषणलाई जित्ने।
श्लोक 4
यसरी तुलसीदास भन्छन्, हे शङ्कर र शेषनागका मनलाई पनि रञ्जन गर्ने, मेरो हृदयरूपी कमलमा निवास गर र कामादि दुष्ट समूहलाई नष्ट गर।
श्लोक 5
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो भजन भक्ति परम्परासँग सम्बन्धित छ र गोस्वामी तुलसीदासद्वारा रचित मानिन्छ। यो प्रायः रामनवमी, मङ्गलवार वा दैनिक पूजाको समयमा गाइन्छ। यसको सरल र मधुर शब्दहरूले गर्दा यो सबैभन्दा लोकप्रिय रामभजनहरूमध्ये एक हो।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Goswami Tulsidas · Medieval Bhakti Poet-Saint · 16th century, Awadh & Varanasi (North India)
A Sanskrit and Awadhi poet-saint best known for the Ramcharitmanas, his Awadhi retelling of the Ramayana. Tradition holds he faced years of hardship and wandering before settling in Varanasi, where he composed most of his other major works, including the Hanuman Chalisa and Vinaya Patrika, as devotional offerings to Rama and Hanuman.
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
प्रारम्भ
यो भजन 'श्रीरामचन्द्र कृपालु भजु मन' तुलसीदासजी द्वारा रचित 'रामचरितमानस' को उपदेशात्मक सार हो। यसलाई वैष्णव परम्परामा अत्यन्त पवित्र मानिन्छ र प्रायः स्तुति गर्दा पहिलो पङ्क्तिको रूपमा गाइन्छ।
संरचना
यो भजन 'हनुमान चालीसा' जस्तै सोरठा चौपाई छन्दमा लेखिएको छ। यसमा ५ पदहरू छन्, प्रत्येक पदले रामको विभिन्न गुण र गरिमाको वर्णन गर्दछ।
अर्थ
पहिलो पदमा रामलाई 'कृपालु' (दया गर्ने) र 'भवभय दारुणम्' (संसारको भय हरण गर्ने) भनिएको छ। उहाँको आँखा नवकमल (नयाँ कमल) जस्तो, मुख र हात-पाउहरू पनि कमलजस्तै राता छन्।
सांस्कृतिक विशेषता
दोस्रो पदमा रामलाई 'कंदर्प अगणित' (असीम सौन्दर्य) र 'नव नील नीरज' (नयाँ नील कमल) जस्तो सुन्दर भनिएको छ। पीताम्बर (पहेलो वस्त्र) माथि चम्कने बिजुलीको रूपमा वर्णित छ।
ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
तुलसीदास (सन् 1532-1623)ले यो भजन 'रामचरितमानस' रचेपछि सार्वजनिक प्रार्थनाको लागि तयार पारेका थिए। यसलाई गाउँदा मन शान्त हुन्छ र रामको ध्यानमा लाग्न मद्दत गर्दछ।
Rama
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
