भगवान शिव

आठ श्लोकांत शिवलिंगाची स्तुती केली आहे; प्रत्येक श्लोक “त्या शाश्वत लिंगाला मी नमन करतो” या ओळीने संपतो, आणि नववा श्लोक त्याच्या पठणाचे फल सांगतो.

लोकप्रिय हिंदी गणेश आरती: त्याचे पालक, एकदंत व चार हात, त्याचे वाहन उंदीर, लाडू-नैवेद्य आणि प्रत्येक भक्तासाठी वरदान.

महामृत्युंजय मंत्र, ऋग्वेद ७.५९.१२: त्र्यंबक (रुद्र) यांना उद्देशून असलेली वैदिक ऋचा, जी आरोग्य, दीर्घायुष्य आणि मृत्यूच्या भयापासून मुक्तीसाठी आहे.

संत अयोध्यादास यांनी रचलेले भगवान शिवाला समर्पित चाळीस श्लोकांचे स्तोत्र, ज्यात त्यांच्या दैवी लीलांचे वर्णन आहे आणि कृपा व संकटनिवारणासाठी त्याचे पठण केले जाते.

शिवाच्या विश्वनृत्यावरील १५ संस्कृत श्लोकांचे शिव तांडव स्तोत्र; ते पारंपरिकरीत्या रावणाला श्रेय दिले जाते आणि प्रदोषाच्या वेळी म्हटले जाते.

अघोरमूर्तीच्या सहस्रनामाचा आरंभ, जे शिवाचे सौम्य रूप आहे. देवीची विनंती आणि भैरवाचे उत्तर अशा संवादाच्या रूपात मांडलेले, मंत्र व न्यास यांसह.

शिवाच्या अघोर रूपाला केलेली संरक्षक कवच-प्रार्थना, जी शरीराच्या प्रत्येक अवयवाचे व दहाही दिशांचे रक्षण करते; ती भैरव व देवी यांच्यातील संवादाच्या स्वरूपात मांडलेली आहे.

हे शिवभगवानांना समर्पित एक शक्तिशाली संस्कृत स्तोत्र आहे, जे त्यांच्या भयंकर व लालित्यपूर्ण ब्रह्मांडीय नृत्याचे गौरव करते. पारंपारिकपणे हे त्यांचे आशीर्वाद प्राप्त करण्यासाठी, अडथळे दूर करण्यासाठी आणि भक्ती वाढविण्यासाठी म्हटले जाते.

शिव पार्वतीला नर्मदेवरील ओंकार क्षेत्र, त्याचा पवित्र कुंड आणि त्याचे रक्षक गण यांविषयी सांगतात, आणि त्या गणांनी इंद्राला कसे नमवले, जो लिंगाचा आश्रय घेतो, याचे वर्णन करतात.

हे एक लहान संस्कृत स्तोत्र आहे जे शिव भगवानांना शुद्ध आणि दयाळू म्हणून स्तुती करते, त्यांच्या तेजस्वी पांढऱ्या रूपाचे आणि देवी पार्वतीशी त्यांच्या मिलनाचे वर्णन करते. हे सहसा सकाळच्या प्रार्थनेदरम्यान किंवा शिवपूजेदरम्यान म्हटले जाते.

रुद्राष्टकम्: शिवाला उद्देशून आठ संस्कृत श्लोक आणि त्याच्या फळाविषयी नववा श्लोक, तुलसीदासांच्या रामचरितमानसात (उत्तरकांड, दोहा १०७ नंतर).

श्रृंगेरी परंपरेतील एका जगद्गुरूंनी रचलेली, देवी अखिलांडदेवी आणि भगवान जंबुकेश्वर यांची चार श्लोकांची संस्कृत स्तुती; ती तिरुवानैकावल मंदिराशी जोडलेली आहे.

प्रभूला राम, श्याम, शिव, विष्णू किंवा गणेश अशा प्रत्येक रूपात, प्रत्येकासोबत पत्नी व चिन्हासह, येण्याचे आवाहन करणारे आनंदी भजन.

हे एक भक्तिगीत आहे जे भगवान शिवाचे भटक्या योगी (पवित्र तपस्वी) म्हणून गौरव करते, ज्याचे दैवी स्वरूप सामान्य समजेपासून लपलेले आहे. यात भगवान कृष्णाच्या कथा देखील विणल्या आहेत, त्यांच्या स्तुतीला एकाच हार्दिक प्रार्थनेत मिसळून.

आठ श्लोक आणि एका फलश्रुती श्लोकात गुंटूरीपुराच्या अगस्त्येश लिंगरूप शिवाची स्तुती केली आहे; त्याचे पठण करणाऱ्यांना मुक्ती लाभते, असे मानले जाते.

ही एक भक्तिगीत आहे ज्यात कवयित्री अशक्य गोष्टींची उदाहरणे देऊन सांगते की देवाच्या प्रेमाशिवाय जगणे हे देखील तितकेच अशक्य आहे. ती विचारते — दगडाच्या सुईने तंतू ओवू शकतो का? वाघाला घोड्यावर बसवू शकतो का? तसेच देवाच्या विरहात जगणेही अशक्य आहे.

हे एक भक्तीपर वचन आहे, ज्यात शिवाची स्तुती करताना त्याला सर्व शास्त्रे आणि ग्रंथांचे मूर्त स्वरूप मानले आहे. बसवण्णा या संताने रचलेले हे स्तोत्र देवाच्या चरणांच्या धुळीची महती सांगते.

या वचनात बसवण्णा परक्यासारखे नव्हे, तर नम्रपणे कूडलसंगमदेवांच्या स्वतःच्या घरातील म्हणून गणले जावे अशी विनंती करतात.

बसवण्णांचे प्रसिद्ध वचन: श्रीमंत मंदिरे बांधतात, गरीब भक्त आपले शरीर देवालय म्हणून अर्पण करतो; उभे मंदिर नष्ट होते, जिवंत जंगम नष्ट होत नाही.

हे आठ श्लोकांचे स्तोत्र आहे. यात भगवान शंकरांना बिल्वपत्र (बेलाचे पान) अर्पण करण्याचे माहात्म्य वर्णिले आहे. हे स्तोत्र म्हटल्याने पापांचा नाश होऊन शिवलोक प्राप्त होतो, अशी श्रद्धा आहे.

या वचनांमध्ये लिंगायत परंपरेतील गुरु, लिंग आणि जंगम या तीन घटकांचे स्वरूप आणि त्यांच्यातील संबंध स्पष्ट केले आहेत. यात लिंगाचे तीन प्रकार - इष्टलिंग, प्राणलिंग आणि भावलिंग - तसेच दीक्षा, शिक्षा आणि कटाक्ष यांचे महत्त्व सांगितले आहे.

ऋषी वसिष्ठ यांना परंपरेने श्रेय दिलेले, दारिद्र्य आणि दुःख जाळून टाकण्याची प्रार्थना करणारे शिवाला उद्देशून आठ श्लोकांचे हे स्तोत्र आहे; श्लोक ९ मध्ये फलश्रुती आहे.

शिव रहस्य परंपरेतील, अन्न व पोषण देणाऱ्या आणि शिवाच्या पत्नी असलेल्या देवी अन्नपूर्णेची १०८ नावे असलेली नामावली.

शिव अष्टोत्तरशतनामावली: भगवान शिवाची १०८ नावे, रुद्राभिषेकात बिल्वपत्र आणि जलासह, सोमवार, प्रदोष आणि महाशिवरात्रीला म्हटली जाणारी.

महाभारताच्या अनुशासन पर्वातील शिवाची सहस्र नामे, जी उपमन्यूंनी श्रीकृष्णांना शिकवली आणि श्रीकृष्णांनी युधिष्ठिरांना सांगितली.