ओंकारेश्वर महात्म्य

हे महादेवा, तुम्ही महान आनंद आणि करुणेचे अमृतसागर आहात. मी महाकालगणाचे उत्तम आख्यान ऐकले आहे.

हे महेश्वरा, आणखी कोणते प्रीतिजनक क्षेत्र आहे? हे शंभो, तुम्ही क्षेत्रांचे स्वामी आहात, विशिष्ट क्षेत्र सांगण्यास योग्य आहात.

हे उत्फुल्ल कमलासमान मुख असलेल्या पार्वती, एक उत्कृष्ट क्षेत्र आहे – ओंकार नावाचे, निर्मळ, कलिकाळाच्या पापांचा नाश करणारे.

तेथे श्रेष्ठ शैव भक्त हजारो संख्येने नित्य वास करतात. ते सर्वजण प्रतिक्षण माझ्या लिंगाची पूजा करतात.

ते नित्य प्रकाशित, शांत, इंद्रियांवर नियंत्रण ठेवणारे, जितेंद्रिय, रुद्राक्षाच्या उत्तम भूषणांनी सुशोभित, आणि ज्यांचे मन भालाक्ष (शिव) यांच्यावर अर्पण केलेले आहे असे आहेत.

तेथे नद्यांमध्ये श्रेष्ठ अशी नर्मदा आहे, जी लिंगाशी संगत तरंगित आहे. ती नित्य स्नान, पान आणि अवगाहन यांनी सुख देणारी आहे.

ती पापांच्या समूहाचा नाश करणारी, वारा आणि पोत यांनी सुशीतल आहे. हे शुचिस्मिते पार्वती, तेथे ओंकार नावाचे उत्कृष्ट कुंड आहे.

त्या कुंडाच्या दर्शनानेच मनुष्य माझ्या लोकात चिरकाळ वास करतो. त्या कुंडाच्या पाण्याच्या पानाने हृदयात लिंग प्रकट होते.

भक्त मुक्तीसाठी त्या कुंडाचे शीतल जल पितात. त्या कुंडाच्या जलाने तर्पित केलेले पितर तृप्त होतात.

त्या कुंडाच्या रक्षणासाठी माझ्याद्वारा नेहमी गण स्थापित केले आहेत – कुंडधार इत्यादी, हातात शूळ आणि मुद्गर धारण करणारे.

ते हत्तीच्या कातडीचे वस्त्र धारण करणारे, सिंहासमान पराक्रमी, इंद्रासारख्या देवांनाही मारू शकतील, पर्वतासारखे देहधारी आहेत.

सर्वजण हातात धनुष्यबाण धारण करणारे, जटांनी शोभलेले मस्तक असलेले, अग्नी इत्यादी मंत्रांनी भस्माने आपले शरीर उधळलेले आहेत.

सर्व गण युद्धात गर्जना करणारे, स्थूल शरीराचे आहेत. एकदा, परवानगी न घेता, मदाने गर्वित असा कोणीतरी त्या गणांना...

अप्सरांनी वेढलेला, मरुतांचा पती इंद्र गर्विष्ठ होऊन, मेघाच्या नाथावर (ऐरावतावर) आरूढ होऊन नर्मदेच्या जलात क्रीडा करण्यासाठी...

तो शचीसह त्वरित आला, हे शिवे. तेव्हा त्या गणपती सर्व क्रुद्ध झाले, ते अत्यंत क्रोधी होते.

त्यांनी हत्तीसह आणि शचीसह इंद्राला समुद्रात पाडले. तेव्हा वरुणासह देवांना, पवन आणि अग्नी यांनाही त्यांनी जखमी केले.

त्यांनी तलवारीच्या उत्तम धारांनी, अत्यंत तीक्ष्ण अग्र असलेल्या बाणांनी, मुद्गरांनी इतरांना वाहने, आयुधे, भूषणे यांसह भेदले.

तेव्हा गणेश्वरांनी देवांना वाहनांपासून रहित, रक्त स्रवणारे, पाय घसरत असलेले, भयभीत, केस विस्कटलेले असे क्षणात केले.

त्या अप्सरा विकल झाल्या, रडत, केस सोडलेले, हाहा बते असे क्रंदन करत, रक्त स्रवल्याने ओले वस्त्र असलेल्या.

तसेच शक्रादी सर्व देवगण भयाने कंपित होऊन, तेथे ओंकार त्या लिंगरूपी ईश्वराच्या शरण गेले.