Bharat Devotion
Embroidered artwork for कनकधारास्तोत्रम्: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

कनकधारास्तोत्रम्

कनकधारास्तोत्रम्

आदि शंकराचार्यांना श्रेय दिलेले कनकधारा स्तोत्र महालक्ष्मीची स्तुती करते; परंपरा सांगते की त्याच्या प्रभावाने एका गरीब स्त्रीच्या घरी सोन्याचे आवळे आले.

श्लोक

अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्ग लीला माङ्गल्यदाऽस्तु मम मङ्गलदेवतायाः
Angam Hareh Pulaka-Bhooshanam-Aashrayantee Bhringaanganeva Mukulaabharanam Tamaalam | Angeekritaakhila-Vibhootir-Apaanga-Leelaa Maangalyadaa-Astu Mama Mangala-Devataayaah || 1 ||

श्लोक 1

मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः
Mugdhaa Muhur-Vidadhatee Vadane Muraareh Prema-Trapaa-Pranihitaani Gataagataani | Maalaa Drishor-Madhukareeva Mahotpale Yaa Saa Me Shriyam Dishatu Saagara-Sambhavaayaah || 2 ||

श्लोक 2

विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षम् आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम् इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः
Vishvaamarendra-Pada-Vibhrama-Daana-Daksham Aananda-Hetur-Adhikam Mura-Vidvisho-Api | Eeshan-Nisheedatu Mayi Kshanam-Eekshanaardham IndeEvarodara-Sahodaram-Indiraayaah || 3 ||

श्लोक 3

आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दम् आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः
Aameelitaaksham-Adhigamya Mudaa Mukundam Aananda-Kandam-Animesham-Ananga-Tantram | Aakekara-Sthita-Kaneenika-Pakshma-Netram Bhootyai Bhaven-Mama Bhujanga-Shayaanganaayaah || 4 ||

श्लोक 4

बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या हारावलीव हरिनीलमयी विभाति कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः
Baahvantare Madhujitah Shrita-Kaustubhe Yaa Haaraavaleeva Harineelamayee Vibhaati | Kaamapradaa Bhagavato-Api Kataaksha-Maalaa Kalyaanamaavahatu Me Kamalaalayaayaah || 5 ||

श्लोक 5

कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेः धाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः
Kaalaambudaali-Lalitorasi Kaitabhaareh Dhaaraadhare Sphurati Yaa Tadid-Anganeva | Maatus-Samasta-Jagataam Mahaneeya-Moortih Bhadraani Me Dishatu Bhaargava-Nandanaayaah || 6 ||

श्लोक 6

प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात् माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः
Praaptam Padam Prathamatah Khalu Yat-Prabhaavaat Maangalya-Bhaaji Madhumaathini Manmathena | Mayyaapatet-Tad-Iha Mantharam-Eekshanaardham Mandaalasam Cha Makaraalaya-Kanyakaayaah || 7 ||

श्लोक 7

दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधारां अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं नारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः
Dadyaad-Dayaanupavano Dravinaambudhaaraam Asminn-Akinchana-Vihanga-Shishau Vishanne | Dushkarma-Gharmam-Apaneeya Chiraaya Dooram Naaraayana-Pranayinee-Nayanaambuvaahah || 8 ||

श्लोक 8

इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र- दृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः
Ishta-Vishishta-Matayo-Api Yayaa Dayaardra-Drishtyaa Trivishtapa-Padam Sulabham Labhante | Drishtih Prahrishta-Kamalodara-Deeptir-Ishtaam Pushtim Krisheeshta Mama Pushkara-Vishtaraayaah || 9 ||

श्लोक 9

गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै
Geer-Devateti Garudadhvaja-Sundareeti Shaakambhareeti Shashishekhara-Vallabheti | Srishti-Sthiti-Pralaya-Kelishu Samsthitaayai Tasyai Namas-Tribhuvanaika-Guros-Tarunyai || 10 ||

श्लोक 10

श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै
Shrutyai Namo-Astu Shubhakarma-Phala-Prasootyai Ratyai Namo-Astu Ramaneeya-Gunaarnavaayai | Shaktyai Namo-Astu Shatapatra-Niketanaayai Pushtyai Namo-Astu Purushottama-Vallabhaayai || 11 ||

श्लोक 11

नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै
Namo-Astu Naaleeka-Nibhaananaayai Namo-Astu Dugdhodadhi-Janmabhoomyai | Namo-Astu Somaamrita-Sodaraayai Namo-Astu Naaraayana-Vallabhaayai || 12 ||

श्लोक 12

सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये
Sampatkaraani Sakalendriya-Nandanaani Saamraajyadaana-Vibhavaani Saroruhaakshi | Tvadvandanaani Duritaaharano-Udyataani Maameva Maatar-Anisham Kalayantu Maanye || 13 ||

श्लोक 13

यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः सेवकस्य सकलार्थसम्पदः सन्तनोति वचनाङ्गमानसैः त्वां मुरारीहृदयेश्वरीं भजे
Yat-Kataaksha-Samupaasanaa-Vidhih Sevakasya Sakalaartha-Sampadah | Santanoti Vachanaanga-Maanasaih Tvaam Muraari-Hridayeshvareem Bhaje || 14 ||

श्लोक 14

सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम्
Sarasija-Nilaye Saroja-Haste Dhavalatamaamshuka-Gandha-Maalya-Shobhe | Bhagavati Hari-Vallabhe Manojne Tribhuvana-Bhootikari Praseeda Mahyam || 15 ||

श्लोक 15

दिग्हस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट- स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष- लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम्
Dig-Hastibhih Kanaka-Kumbha-Mukhaavasrishta-Svarvaahinee-Vimala-Chaaru-Jala-Plutaangeem | Praatar-Namaami Jagataam Jananeem-Ashesha-Lokaadhinaatha-Grihineem-Amritaabdhi-Putreem || 16 ||

श्लोक 16

कमले कमलाकषवल्लभे त्वं करुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः अवलोकय मामकिञ्चनानां प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः
Kamale Kamalaaksha-Vallabhe Tvam Karunaapoora-Tarangitair-Apaangaih | Avalokaya Maam-Akinchanaanaam Prathamam Paatram-Akritrimam Dayaayaah || 17 ||

श्लोक 17

स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमीभिरन्वहं त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो भवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः
Stuvanti Ye Stutibhir-Ameebhir-Anvaham Trayeemayeem Tribhuvana-Maataram Ramaam | Gunaadhikaa Gurutara-Bhaagya-Bhaagino Bhavanti Te Bhuvi Budha-Bhaavitaashayaah || 18 ||

श्लोक 18

नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायै नमोऽस्तु भूमण्डळनायिकायै नमोऽस्तु देवादिदयापरायै नमोऽस्तु शार्ङ्गायुधवल्लभायै
Namo-Astu Hemaambuja-Peethikaayai Namo-Astu Bhoomandala-Naayikaayai | Namo-Astu Devaadi-Dayaaparaayai Namo-Astu Shaarngaayudha-Vallabhaayai || 19 ||

श्लोक 19

नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायै नमोऽस्तु विष्णोरुरसि स्थितायै नमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायै नमोऽस्तु दामोदरवल्लभायै
Namo-Astu Devyai Bhrigu-Nandanaayai Namo-Astu Vishnor-Urasi Sthitaayai | Namo-Astu Lakshmyai Kamalaalayaayai Namo-Astu Daamodara-Vallabhaayai || 20 ||

श्लोक 20

सुवर्णधारास्तोत्रं यच्छङ्कराचार्यनिर्मितम् त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं स कुबेरसमो भवेत्
Suvarna-Dhaaraa-Stotram Yach-Chhankaraachaarya-Nirmitam | Trisandhyam Yah Pathen-Nityam Sa Kubera-Samo Bhavet || 21 ||

श्लोक 21

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

दररोज किंवा शुभ तिथींवर

Best Time (Muhurta)

ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ

Sacred Offerings

तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा

पृष्ठभूमि

लोकप्रिय चरित्र-कथेनुसार, तरुण शंकर कालडी येथे भिक्षेसाठी फिरत असताना एका निराधार ब्राह्मण स्त्रीने, जिच्याकडे फक्त एक सुकलेला आवळा होता आणि जी अश्रू ढाळत होती, तो त्यांच्या झोळीत टाकला. तिच्या निःस्वार्थ दानाने द्रवून त्यांनी महालक्ष्मीची स्तुती करणारे हे संस्कृत स्तोत्र गायले. संस्कृत डॉक्युमेंट्स मधील मजकुरात पुष्पिकेत शंकराचार्यांना श्रेय दिले आहे. दारिद्र्य आणि कर्ज यांपासून मुक्ती, व्यवसायात समृद्धी आणि आध्यात्मिक कल्याणासाठी कनकधारा स्तोत्राचे पठण केले जाते.

कथा आणि महत्त्व

एका गरीब स्त्रीने दिलेल्या एकमेव आवळ्याच्या दानाने द्रवलेल्या बाल आदि शंकराचार्यांनी कनकधारा स्तोत्र गायले, आणि तिचे घर सुवर्ण आवळ्यांनी भरून गेले.

संपूर्ण कथा वाचा →

या पाठाबद्दल

रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)

A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.

तुम्हाला माहीत आहे का?

आवळ्याच्या अर्पणाची कथा

केरळातील कालडी येथे तरुण शंकरांची भेट एका गरीब स्त्रीशी झाली, जी केवळ एक वाळलेला आवळा अर्पण करण्यापलीकडे काही नाही म्हणून रडत होती. तिच्या शुद्ध, आत्मत्यागी उदारतेने शंकरांचे मन इतके द्रवले की त्यांच्या प्रार्थनेने महालक्ष्मीने तिच्या घरात शुद्ध सोन्याचे आवळे वर्षवले.

काळ्या भ्रमराचे रूपक (श्लोक 1)

श्लोक 1 मध्ये एका काळ्या तमाल वृक्षाभोवती भ्रमणारी मादी भ्रमराची (भृंगांगना) सजीव उपमा आहे, जी लक्ष्मीच्या गडद, प्रेमळ तिरक्या कटाक्षांचे प्रतीक असून हरीच्या निळ्या वक्षावर घोंघावतात.

त्रिदेवींचे एकत्रीकरण (श्लोक 10)

श्लोक 10 महालक्ष्मीला सृष्टीच्या निर्मितीत सरस्वती, पालनात लक्ष्मी आणि संहारात पार्वती/शाकंभरी म्हणून ओळखते, जी पूर्ण एकात्म मातृतत्त्वाचे मूर्त रूप आहे.

कृपेचा मेघ (श्लोक 8)

श्लोक 8 मध्ये शंकर स्वतःला पूर्वकर्मांच्या प्रखर तापाने होरपळलेल्या चातक पक्ष्याच्या पिलासारखे म्हणतात, आणि लक्ष्मीच्या कृपेचा मान्सूनचा मेघ सुवर्णकृपेचा वर्षाव करावा अशी प्रार्थना करतात.

भक्तीतील अद्वैत

अद्वैत वेदांताचे सर्वश्रेष्ठ तत्त्वज्ञ म्हणून गौरवले जात असले तरी, कनकधारा स्तोत्रात शंकर दाखवतात की अद्वैत साक्षात्कार कोमल भक्तीत फुलू शकतो. श्लोक 21 त्याची सांगता असे वचन देऊन करतो की जो त्रिसंध्येत याचे पठण करेल तो कुबेराच्या बरोबरीचा होईल.

Devi ची संपूर्ण स्तुती व पाठ

Devi

Devi चे सर्व पाठ पहा →

हिंदू धर्म से और

सभी देखें