Bharat Devotion
Embroidered artwork for कनकधारास्तोत्रम्: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

कनकधारास्तोत्रम्

कनकधारास्तोत्रम्

कनकधारास्तोत्रम् आदि शङ्कराचार्यद्वारा रचित २१ श्लोकको प्रसिद्ध महालक्ष्मी स्तोत्र हो। एक गरीब महिलाको निःस्वार्थ दानबाट प्रसन्न भएर शङ्कराचार्यले यो स्तुति गर्दा माता लक्ष्मीले सुनको वर्षा गराउनुभएको थियो।

श्लोक

अङ्गं हरेः पुलकभूषणमाश्रयन्ती भृङ्गाङ्गनेव मुकुलाभरणं तमालम् अङ्गीकृताखिलविभूतिरपाङ्ग लीला माङ्गल्यदाऽस्तु मम मङ्गलदेवतायाः
Angam Hareh Pulaka-Bhooshanam-Aashrayantee Bhringaanganeva Mukulaabharanam Tamaalam | Angeekritaakhila-Vibhootir-Apaanga-Leelaa Maangalyadaa-Astu Mama Mangala-Devataayaah || 1 ||

श्लोक 1

मुग्धा मुहुर्विदधती वदने मुरारेः प्रेमत्रपाप्रणिहितानि गतागतानि माला दृशोर्मधुकरीव महोत्पले या सा मे श्रियं दिशतु सागरसम्भवायाः
Mugdhaa Muhur-Vidadhatee Vadane Muraareh Prema-Trapaa-Pranihitaani Gataagataani | Maalaa Drishor-Madhukareeva Mahotpale Yaa Saa Me Shriyam Dishatu Saagara-Sambhavaayaah || 2 ||

श्लोक 2

विश्वामरेन्द्रपदविभ्रमदानदक्षम् आनन्दहेतुरधिकं मुरविद्विषोऽपि ईषन्निषीदतु मयि क्षणमीक्षणार्धम् इन्दीवरोदरसहोदरमिन्दिरायाः
Vishvaamarendra-Pada-Vibhrama-Daana-Daksham Aananda-Hetur-Adhikam Mura-Vidvisho-Api | Eeshan-Nisheedatu Mayi Kshanam-Eekshanaardham IndeEvarodara-Sahodaram-Indiraayaah || 3 ||

श्लोक 3

आमीलिताक्षमधिगम्य मुदा मुकुन्दम् आनन्दकन्दमनिमेषमनङ्गतन्त्रम् आकेकरस्थितकनीनिकपक्ष्मनेत्रं भूत्यै भवेन्मम भुजङ्गशयाङ्गनायाः
Aameelitaaksham-Adhigamya Mudaa Mukundam Aananda-Kandam-Animesham-Ananga-Tantram | Aakekara-Sthita-Kaneenika-Pakshma-Netram Bhootyai Bhaven-Mama Bhujanga-Shayaanganaayaah || 4 ||

श्लोक 4

बाह्वन्तरे मधुजितः श्रितकौस्तुभे या हारावलीव हरिनीलमयी विभाति कामप्रदा भगवतोऽपि कटाक्षमाला कल्याणमावहतु मे कमलालयायाः
Baahvantare Madhujitah Shrita-Kaustubhe Yaa Haaraavaleeva Harineelamayee Vibhaati | Kaamapradaa Bhagavato-Api Kataaksha-Maalaa Kalyaanamaavahatu Me Kamalaalayaayaah || 5 ||

श्लोक 5

कालाम्बुदालिललितोरसि कैटभारेः धाराधरे स्फुरति या तडिदङ्गनेव मातुस्समस्तजगतां महनीयमूर्तिः भद्राणि मे दिशतु भार्गवनन्दनायाः
Kaalaambudaali-Lalitorasi Kaitabhaareh Dhaaraadhare Sphurati Yaa Tadid-Anganeva | Maatus-Samasta-Jagataam Mahaneeya-Moortih Bhadraani Me Dishatu Bhaargava-Nandanaayaah || 6 ||

श्लोक 6

प्राप्तं पदं प्रथमतः खलु यत्प्रभावात् माङ्गल्यभाजि मधुमाथिनि मन्मथेन मय्यापतेत्तदिह मन्थरमीक्षणार्धं मन्दालसं च मकरालयकन्यकायाः
Praaptam Padam Prathamatah Khalu Yat-Prabhaavaat Maangalya-Bhaaji Madhumaathini Manmathena | Mayyaapatet-Tad-Iha Mantharam-Eekshanaardham Mandaalasam Cha Makaraalaya-Kanyakaayaah || 7 ||

श्लोक 7

दद्याद्दयानुपवनो द्रविणाम्बुधारां अस्मिन्नकिञ्चनविहङ्गशिशौ विषण्णे दुष्कर्मघर्ममपनीय चिराय दूरं नारायणप्रणयिनीनयनाम्बुवाहः
Dadyaad-Dayaanupavano Dravinaambudhaaraam Asminn-Akinchana-Vihanga-Shishau Vishanne | Dushkarma-Gharmam-Apaneeya Chiraaya Dooram Naaraayana-Pranayinee-Nayanaambuvaahah || 8 ||

श्लोक 8

इष्टाविशिष्टमतयोऽपि यया दयार्द्र- दृष्ट्या त्रिविष्टपपदं सुलभं लभन्ते दृष्टिः प्रहृष्टकमलोदरदीप्तिरिष्टां पुष्टिं कृषीष्ट मम पुष्करविष्टरायाः
Ishta-Vishishta-Matayo-Api Yayaa Dayaardra-Drishtyaa Trivishtapa-Padam Sulabham Labhante | Drishtih Prahrishta-Kamalodara-Deeptir-Ishtaam Pushtim Krisheeshta Mama Pushkara-Vishtaraayaah || 9 ||

श्लोक 9

गीर्देवतेति गरुडध्वजसुन्दरीति शाकम्भरीति शशिशेखरवल्लभेति सृष्टिस्थितिप्रलयकेलिषु संस्थितायै तस्यै नमस्त्रिभुवनैकगुरोस्तरुण्यै
Geer-Devateti Garudadhvaja-Sundareeti Shaakambhareeti Shashishekhara-Vallabheti | Srishti-Sthiti-Pralaya-Kelishu Samsthitaayai Tasyai Namas-Tribhuvanaika-Guros-Tarunyai || 10 ||

श्लोक 10

श्रुत्यै नमोऽस्तु शुभकर्मफलप्रसूत्यै रत्यै नमोऽस्तु रमणीयगुणार्णवायै शक्त्यै नमोऽस्तु शतपत्रनिकेतनायै पुष्ट्यै नमोऽस्तु पुरुषोत्तमवल्लभायै
Shrutyai Namo-Astu Shubhakarma-Phala-Prasootyai Ratyai Namo-Astu Ramaneeya-Gunaarnavaayai | Shaktyai Namo-Astu Shatapatra-Niketanaayai Pushtyai Namo-Astu Purushottama-Vallabhaayai || 11 ||

श्लोक 11

नमोऽस्तु नालीकनिभाननायै नमोऽस्तु दुग्धोदधिजन्मभूम्यै नमोऽस्तु सोमामृतसोदरायै नमोऽस्तु नारायणवल्लभायै
Namo-Astu Naaleeka-Nibhaananaayai Namo-Astu Dugdhodadhi-Janmabhoomyai | Namo-Astu Somaamrita-Sodaraayai Namo-Astu Naaraayana-Vallabhaayai || 12 ||

श्लोक 12

सम्पत्कराणि सकलेन्द्रियनन्दनानि साम्राज्यदानविभवानि सरोरुहाक्षि त्वद्वन्दनानि दुरिताहरणोद्यतानि मामेव मातरनिशं कलयन्तु मान्ये
Sampatkaraani Sakalendriya-Nandanaani Saamraajyadaana-Vibhavaani Saroruhaakshi | Tvadvandanaani Duritaaharano-Udyataani Maameva Maatar-Anisham Kalayantu Maanye || 13 ||

श्लोक 13

यत्कटाक्षसमुपासनाविधिः सेवकस्य सकलार्थसम्पदः सन्तनोति वचनाङ्गमानसैः त्वां मुरारीहृदयेश्वरीं भजे
Yat-Kataaksha-Samupaasanaa-Vidhih Sevakasya Sakalaartha-Sampadah | Santanoti Vachanaanga-Maanasaih Tvaam Muraari-Hridayeshvareem Bhaje || 14 ||

श्लोक 14

सरसिजनिलये सरोजहस्ते धवलतमांशुकगन्धमाल्यशोभे भगवति हरिवल्लभे मनोज्ञे त्रिभुवनभूतिकरि प्रसीद मह्यम्
Sarasija-Nilaye Saroja-Haste Dhavalatamaamshuka-Gandha-Maalya-Shobhe | Bhagavati Hari-Vallabhe Manojne Tribhuvana-Bhootikari Praseeda Mahyam || 15 ||

श्लोक 15

दिग्हस्तिभिः कनककुम्भमुखावसृष्ट- स्वर्वाहिनीविमलचारुजलप्लुताङ्गीम् प्रातर्नमामि जगतां जननीमशेष- लोकाधिनाथगृहिणीममृताब्धिपुत्रीम्
Dig-Hastibhih Kanaka-Kumbha-Mukhaavasrishta-Svarvaahinee-Vimala-Chaaru-Jala-Plutaangeem | Praatar-Namaami Jagataam Jananeem-Ashesha-Lokaadhinaatha-Grihineem-Amritaabdhi-Putreem || 16 ||

श्लोक 16

कमले कमलाकषवल्लभे त्वं करुणापूरतरङ्गितैरपाङ्गैः अवलोकय मामकिञ्चनानां प्रथमं पात्रमकृत्रिमं दयायाः
Kamale Kamalaaksha-Vallabhe Tvam Karunaapoora-Tarangitair-Apaangaih | Avalokaya Maam-Akinchanaanaam Prathamam Paatram-Akritrimam Dayaayaah || 17 ||

श्लोक 17

स्तुवन्ति ये स्तुतिभिरमीभिरन्वहं त्रयीमयीं त्रिभुवनमातरं रमाम् गुणाधिका गुरुतरभाग्यभागिनो भवन्ति ते भुवि बुधभाविताशयाः
Stuvanti Ye Stutibhir-Ameebhir-Anvaham Trayeemayeem Tribhuvana-Maataram Ramaam | Gunaadhikaa Gurutara-Bhaagya-Bhaagino Bhavanti Te Bhuvi Budha-Bhaavitaashayaah || 18 ||

श्लोक 18

नमोऽस्तु हेमाम्बुजपीठिकायै नमोऽस्तु भूमण्डळनायिकायै नमोऽस्तु देवादिदयापरायै नमोऽस्तु शार्ङ्गायुधवल्लभायै
Namo-Astu Hemaambuja-Peethikaayai Namo-Astu Bhoomandala-Naayikaayai | Namo-Astu Devaadi-Dayaaparaayai Namo-Astu Shaarngaayudha-Vallabhaayai || 19 ||

श्लोक 19

नमोऽस्तु देव्यै भृगुनन्दनायै नमोऽस्तु विष्णोरुरसि स्थितायै नमोऽस्तु लक्ष्म्यै कमलालयायै नमोऽस्तु दामोदरवल्लभायै
Namo-Astu Devyai Bhrigu-Nandanaayai Namo-Astu Vishnor-Urasi Sthitaayai | Namo-Astu Lakshmyai Kamalaalayaayai Namo-Astu Daamodara-Vallabhaayai || 20 ||

श्लोक 20

सुवर्णधारास्तोत्रं यच्छङ्कराचार्यनिर्मितम् त्रिसन्ध्यं यः पठेन्नित्यं स कुबेरसमो भवेत्
Suvarna-Dhaaraa-Stotram Yach-Chhankaraachaarya-Nirmitam | Trisandhyam Yah Pathen-Nityam Sa Kubera-Samo Bhavet || 21 ||

श्लोक 21

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)

Sacred Offerings

Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home

पृष्ठभूमि

शङ्कर विजयका अनुसार बाल शङ्कराचार्यले कालडी गाउँमा भिक्षा माग्दा यो स्तोत्र रचना गर्नुभएको थियो। यो स्तोत्र दरिद्रता नाश र सुख-शान्तिका लागि सर्वोत्तम मानिन्छ।

कथा र महिमा

माधवीय 'शङ्कर दिग्विजय' अनुसार, आदि शङ्कराचार्यले बाल्यकालमा भिक्षा माग्ने क्रममा कनकधारा स्तोत्रको रचना गरेका थिए। एक विपन्न महिलाले आँसु खसाल्दै आफ्नो घरको अन्तिम सुकेको अमला दान गरिन्। त्यो निःस्वार्थ त्याग देखेर बालक शङ्करले महालक्ष्मीको २१ श्लोकमा स्तुति गर्दा त्यो झुपडीमा सुनका अमलाहरूको वर्षा भएको थियो।

पूरा कथा पढ्नुहोस् →

यस पाठको बारेमा

रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)

A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.

के तपाईं जान्नुहुन्छ?

The Legend of the Amla Offering

In Kalady, Kerala, young Shankara encountered an impoverished woman who wept because she had nothing to offer except a single dried amla fruit. Her pure, self-effacing generosity so moved Shankara that his prayer compelled Mahalakshmi to shower her home with gooseberries of solid gold.

The Metaphor of the Dark Bee (Verse 1)

Verse 1 uses the striking poetic imagery of a female honeybee ('bhringanganeva') flitting around a dark Tamala tree to represent Lakshmi's dark, loving sidelong glances hovering over Lord Hari's blue chest.

Synthesis of the Triple Goddess (Verse 10)

Verse 10 identifies Mahalakshmi as Saraswati in cosmic creation, Lakshmi in sustenance, and Parvati/Shakambhari in dissolution, embodying the complete unified Mother Principle.

The Raincloud of Grace (Verse 8)

In verse 8, Shankara humbly likens himself to a fledgling chataka bird parched by the scorching heat of past karmas, praying for the monsoon raincloud of Lakshmi's mercy to shower golden grace.

Advaita in devotion

Though celebrated as the foremost philosopher of non-dual Advaita Vedanta, Shankara shows in the Kanakadhara Stotram that non-dual realization can blossom into tender devotion. Verse 21 closes by promising that whoever recites it at the three twilights becomes equal to Kubera.

Devi का सम्पूर्ण स्तुति र पाठ

Devi

Devi का सबै पाठ हेर्नुहोस् →

हिन्दु धर्म बाट थप

सबै हेर्नुहोस्