गणेश पञ्चरत्नम् — श्लोक १
यो गणेश भगवान्को स्तुति हो, जसले भक्तहरूको सबै अशुभ हटाएर मुक्तिको मार्ग देखाउँछ। हातमा मोदक लिएर मुस्कुराउने विनायकको यस प्रार्थनाले भक्तजनहरूलाई आशीर्वाद प्रदान गर्ने विश्वास गरिन्छ।
श्लोक
म ती विनायकलाई प्रणाम गर्दछु, जसले हातमा खुसीसाथ मोदक लिएका छन्, जो सधैं मुक्तिको साधन हुनुहुन्छ, जसले अर्धचन्द्रलाई शिरको आभूषणका रूपमा धारण गरेका छन्, जो यस क्रीडामय ब्रह्माण्डका रक्षक हुन् — अनाथहरूका एकमात्र नायक, गज-असुरका विनाशक, र आफ्नो शरणमा आउनेहरूको अमङ्गललाई तुरुन्तै नष्ट गर्नेवाला हुनुहुन्छ।
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
Daily or auspicious lunar days (Ekadashi, Purnima, Pradosham)
Brahma Muhurta (4:00 AM – 6:00 AM) or Evening Dusk (Sandhya)
Ghee lamp (Deepa), Incense (Dhoopa), Fresh flowers & Water offering
- Peace of mind, spiritual upliftment, and harmonious energy in the home
पृष्ठभूमि
यो स्तुति भगवान् गणेश (विनायक) को महिमाको वर्णन गर्ने एक प्रसिद्ध प्रार्थना हो। यसलाई परम्परागत रूपमा आदि शंकराचार्यद्वारा रचित मानिन्छ, तर यसको सटीक मिति र लेखकत्व विवादित छ। सामान्यतया, यो गणेश चतुर्थी, बिहानको दैनिक पूजा, वा कुनै नयाँ कार्य सुरु गर्दा अवरोध हटाउनको लागि भक्तिभावले पाठ गरिन्छ।
यस पाठको बारेमा
रचयिता: Adi Shankaracharya · Classical Philosopher-Saint · 8th century CE, Kaladi (Kerala)
A philosopher and monk born in Kaladi, Kerala, credited with systematizing Advaita Vedanta (non-dual philosophy) and establishing four monastic seats (mathas) across India. Alongside his commentaries on the Upanishads and Brahma Sutras, he composed numerous devotional hymns to various deities in classical Sanskrit.
Adi Shankaracharya का थप रचनाहरू
के तपाईं जान्नुहुन्छ?
लेखक
यो श्लोक 'गणेश पञ्चरत्नम्' नामक स्तोत्रको पहिलो श्लोक हो, जसलाई परम्परागत रूपमा आदि शंकराचार्यले रचेको मानिन्छ। यस स्तोत्रमा पाँच श्लोकहरू छन्, प्रत्येकले भगवान् गणेशको विभिन्न गुण र स्वरूपको वर्णन गर्दछ।
अर्थ
श्लोकको प्रारम्भमा 'मुदाकरात्तमोदकं' भनिएको छ, जसको अर्थ 'हातमा मोदक (लड्डु) लिएको' हो। यसले गणेशलाई आनन्द दिने र मोक्ष प्रदान गर्ने देवताको रूपमा चित्रण गर्दछ। प्रत्येक पदमा गणेशको कृपा र शक्तिको महिमा गाइएको छ।
संरचना
यस श्लोकमा 'विनायक' शब्दको प्रयोग गर्दै भक्तले गणेशलाई नमन गरेको छ। श्लोकको अन्तिम चरण 'नमामि तं विनायकम्' (त्यो विनायकलाई नमस्कार गर्दछु) भन्ने भाव प्रकट गर्दछ। यो श्लोक एक प्रार्थनाको रूपमा रहेको छ, जसमा गणेशलाई एकमात्र नायक र सबै अशुभको नाशक बताइएको छ।
विशेषता
यस श्लोकमा अलंकारिक शैली अपनाइएको छ, जसमा समान ध्वनि र लयको प्रयोग गरी सुन्दरताको सृजना गरिएको छ। जस्तै 'मुदाकरात्तमोदकं' र 'विलासिलोकरक्षकम्' जस्ता पदहरूमा एकरूपता देखिन्छ। यसले स्तोत्रलाई पाठ गर्न सजिलो र मनन गर्न योग्य बनाउँदछ।
Ganesh
हिन्दु धर्म बाट थप
सबै हेर्नुहोस्सम्बन्धित शिक्षाहरू
उही शिक्षा, विभिन्न परम्पराहरूमा प्रतिध्वनित
