विघ्ननिवारणासाठी विष्णूचे ध्यान
श्वेत वस्त्र परिधान केलेल्या, चंद्रासारख्या वर्णाच्या, चतुर्भुज आणि प्रसन्नमुख प्रभूचे हे ध्यान-श्लोक आहे, जे पूजा किंवा अभ्यासापूर्वी सर्व विघ्ने शांत व्हावीत म्हणून म्हटले जाते.
श्लोक
आम्ही श्वेत वस्त्र धारण करणारे, चंद्रासारखा वर्ण असलेले, चार भुजा असलेले, आणि शांत व कृपाळू मुख असलेल्या भगवान विष्णूचे ध्यान करतो—सर्व विघ्नांच्या शमनासाठी.
Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)
दररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
शुक्लाम्बरधरं हा श्लोक पूजा, अभ्यास आणि नव्या कार्याच्या आरंभी म्हटला जातो, आणि अनेक घरांत सर्व विघ्नांच्या शांतीची प्रार्थना असल्यामुळे तो सामान्य गणेश-प्रार्थनांमध्ये प्रथम येतो. हा श्लोक विष्णु सहस्रनाम स्तोत्राच्या पूर्वपीठिकेतील श्लोक १ म्हणूनही छापलेला आढळतो; हे स्तोत्र महाभारताच्या अनुशासन पर्वात, अध्याय १४९ मध्ये भीष्म शिकवतात. ही पूर्वपीठिकेतील श्लोक पाठ-परंपरेत नंतर जोडलेली असून भीष्मांच्या उपदेशाचा भाग नाहीत. या श्लोकाचा रचयिता अज्ञात आहे आणि कोणताही एकच शास्त्रीय स्रोत प्रमाणित झालेला नाही.
तुम्हाला माहीत आहे का?
दोन परंपरा
हाच श्लोक स्तोत्र निधीतील सामान्य गणेश-श्लोकांमध्ये प्रथम येतो आणि विष्णु सहस्रनामाच्या पूर्वपीठिकेतही आहे. येथे याला विघ्ननिवारणासाठीचे सामान्य आवाहन म्हणून पाहिले आहे.
विशेषणे
शुक्लाम्बरधरम् म्हणजे श्वेत वस्त्र धारण करणारे, शशिवर्णम् म्हणजे चंद्रासारख्या वर्णाचे, चतुर्भुजम् म्हणजे चार भुजा असलेले, आणि प्रसन्नवदनम् म्हणजे प्रसन्न मुखाचे. श्वेत रंग आणि चांदणे पवित्रता व शीतल शांततेचे द्योतक आहेत.
'विष्णुं' का?
विष्णु हा शब्द 'विष्' धातूपासून आला असून त्याचा अर्थ 'व्याप्त होणे' असा आहे. या अर्थाने श्लोक सर्वव्यापी प्रभूला संबोधतो, आणि प्रत्येक परंपरा या श्वेतवस्त्रधारी रूपात आपले इष्टदैवत पाहते, गणेशासह.
शांतीची प्रार्थना
'सर्वविघ्नोपशान्तये' म्हणजे 'सर्व विघ्नांच्या शांतीसाठी'. हे ध्येय सांगते: हे वरदान नव्हे, तर आरंभापूर्वी शांत मन आणि स्पष्ट मार्ग.
स्रोत निश्चित नाही
लोकप्रिय लेखनात या श्लोकासाठी अनेक पुराणांची नावे घेतली जातात, पण त्यापैकी कोणाचीही पुष्टी होऊ शकली नाही, म्हणून येथे कोणताही मूळ स्रोत सांगितलेला नाही.
Ganesh
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत