Bharat Devotion
Embroidered artwork for L’Atharvashirsha de Ganesha: Embroidered Om symbol above a brass diya, marigolds and a temple spire at sunrise

L’Atharvashirsha de Ganesha

L’Atharvashirsha de Ganesha

Le Ganapati Atharvashirsha (Ganapati Upanishad), texte de la tradition de l'Atharvaveda qui loue Ganesha comme Brahman et comme le Soi.

Vers

Chrī Gaṇapatyatharvachīrcha Chānti Pāṭha Oṃ Bhadraṃ Karṇebhiḥ Cha‍ṛṇouyāma Devā Bhadraṃ Pachyemākchabhiryadjatrāḥ
|| Shri Ganapatyatharvashirsha || || Shanti Paath || Om Bhadram Karnebhih Shrunuyama Deva | Bhadram Pashyemakshabhiryajatraah ||

Verset 1

Sthirairaṅgaistouchṭouvāṃsastanoûbhiḥ Vyachema Devahitaṃ Yadāyouḥ
Sthirair-angais-tushtuvaansas-tanoobhih | Vyashema Devahitam Yadaayuh ||

Verset 2

Oṃ Svasti Na Indro Vṛddhachravāḥ Svasti Naḥ Poûchā Vichvavedāḥ
Om Swasti Na Indro Vriddhashravaah | Swasti Nah Poosha Vishvavedaah ||

Verset 3

Svastinastārkchyo Arichṭanemiḥ Svasti No Bṛhaspatirdadhātou
Swastinas-taarkshyo Arishtanemih | Swasti No Brihaspatir-dadhaatu ||

Verset 4

Oṃ Tanmāmavatou Tad Vaktāramavatou Avatou Mām Avatou Vaktāram Oṃ Chāṃtiḥ Chāṃtiḥ Chāṃtiḥ
Om Tan-maam-avatu Tad Vaktaaram-avatu Avatu Maam Avatu Vaktaaram Om Shaantih | Shaantih || Shaantih ||

Verset 5

Oupanichat Hariḥ Oṃ Namaste Gaṇapataye
|| Upanishat || Harih Om Namaste Ganapataye ||

Verset 6

Tvameva Pratyakchaṃ Tattvamassi Tvameva Kevalaṃ Kartā'si
Tvam-eva Pratyaksham Tattvam-asi || Tvam-eva Kevalam Kartaasi ||

Verset 7

Tvameva Kevalaṃ Dhartā'si Tvameva Kevalaṃ Hartā'si
Tvam-eva Kevalam Dhartaasi || Tvam-eva Kevalam Hartaasi ||

Verset 8

Tvameva Sarvaṃ Khalvidaṃ Brahmāssi
Tvam-eva Sarvam Khalvidam Brahmaasi ||

Verset 9

Tvaṃ Sākchādātmā'si Nityam
Tvam Saakshaad-aatmaasi Nityam || 1 ||

Verset 10

Svaroûpa Tattva Ṛtaṃ Vatchmi (vadichyāmi) Satyaṃ Vatchmi (vadichyāmi)
|| Swaroop Tattva || Ritam Vachmi (Vadishyaami) || Satyam Vachmi (Vadishyaami) || 2 ||

Verset 11

Ava Tvaṃ Mām Ava Vaktāram Ava Chrotāram
Ava Tvam Maam || Ava Vaktaaram || Ava Shrotaaram ||

Verset 12

Ava Dātāram Ava Dhātāram
Ava Daataaram || Ava Dhaataaram ||

Verset 13

Avānoûtchānamava Chichyam
Avaanoochaanam-ava Shishyam ||

Verset 14

Ava Pachtchāttāt Ava Pourastāt
Ava Pashchaattaat || Ava Purastaat ||

Verset 15

Avottarāttāt Ava Dakchiṇāttāt
Avottaraattaat || Ava Dakshinaattaat ||

Verset 16

Ava Tchordhvāttāt Avādharāttāt
Ava Chordhvaattaat || Avaadharaattaat ||

Verset 17

Sarvato Māṃ Pāhi Pāhi Samaṃtāt
Sarvato Maam Paahi Paahi Samantaat || 3 ||

Verset 18

Tvaṃ Vāṅmayastvaṃ Tchinmayaḥ
Tvam Vangmayas-tvam Chinmayah ||

Verset 19

Tvamānaṃdamayastvaṃ Brahmamayaḥ
Tvam-aanandamayas-tvam Brahmamayah ||

Verset 20

Tvaṃ Satchidānaṃdādvitīyo'si
Tvam Sach-chid-aanandaa-dviteeyosi ||

Verset 21

Tvaṃ Pratyakchaṃ Brahmāssi
Tvam Pratyaksham Brahmaasi ||

Verset 22

Tvaṃ Djñānamayo Vidjñānamayo'si
Tvam Gyanamayo Vigyanamayo-asi || 4 ||

Verset 23

Sarvaṃ Djagadidaṃ Tvatto Djāyate
Sarvam Jagad-idam Tvatto Jaayate ||

Verset 24

Sarvaṃ Djagadidaṃ Tvattastichṭhati
Sarvam Jagad-idam Tvattas-tishthati ||

Verset 25

Sarvaṃ Djagadidaṃ Tvayi Layamechyati
Sarvam Jagadidam Twayi Layameshyati

Verset 26

Sarvaṃ Djagadidaṃ Tvayi Pratyeti
Sarvam Jagadidam Twayi Pratyeti

Verset 27

Tvaṃ Bhoûmirāpo'nalo'nilo Nabhaḥ
Twam Bhoomir-Aaponalo-Anilo Nabhah

Verset 28

Tvaṃ Tchatvāri Vākpadāni
Twam Chatvaari Vaak-Padaani

Verset 29

Tvaṃ Gouṇatrayātītaḥ Tvamavasthātrayātītaḥ
Twam Guna-Traya-Ateetah Twam-Avasthaa-Traya-Ateetah

Verset 30

Tvaṃ Dehatrayātītaḥ Tvaṃ Kālatrayātītaḥ
Twam Deha-Traya-Ateetah Twam Kaala-Traya-Ateetah

Verset 31

Tvaṃ Moûlādhārasthito'si Nityam
Twam Moolaadhaara-Sthito-Asi Nityam

Verset 32

Tvaṃ Chaktitrayātmakaḥ
Twam Shakti-Traya-Aatmakah

Verset 33

Tvāṃ Yogino Dhyāyaṃti Nityam
Twaam Yogino Dhyaayanti Nityam

Verset 34

Tvaṃ Brahmā Tvaṃ Vichṇoustvaṃ Roudrastvaṃ Indrastvaṃ Agnistvaṃ Vāyoustvaṃ Soûryastvaṃ Tchaṃdramāstvaṃ Brahmabhoûrbhouvaḥsvarom
Twam Brahmaa Twam Vishnus-Twam Rudras-Twam Indras-Twam Agnis-Twam Vaayus-Twam Sooryas-Twam Chandramaas-Twam Brahma-Bhoor-Bhuwah-Swarom

Verset 35

Gaṇecha Maṃtra Gaṇādiṃ Poûrvamoutchārya Varṇādiṃ Tadanaṃtaram
Ganesh Mantra Ganaadim Poorvam-Uchchaarya Varnaadim Tad-Anantaram

Verset 36

Anousvāraḥ Parataraḥ Ardhendoulassitam Tāreṇa Ṛddham
Anuswaarah Paratarah Ardhendu-Lasitam Taarena Riddham

Verset 37

Etattava Manousvaroûpam Gakāraḥ Poûrvaroûpam
Etat-Tava Manu-Swaroopam Gakaarah Poorva-Roopam

Verset 38

Akāro Madhyamaroûpam Anousvārachtchāntyaroûpam
Akaaro Madhyama-Roopam Anuswaaras-Chaantya-Roopam

Verset 39

Bindourouttararoûpam Nādaḥ Saṃdhānam
Bindur-Uttara-Roopam Naadah Sandhaanam

Verset 40

Saṃhitāssaṃdhiḥ Saichā Gaṇechavidyā
Samhitaa-Sandhih Saishaa Ganesha-Vidyaa

Verset 41

Gaṇakaṛchiḥ Nitchṛdgāyatrītchhaṃdaḥ
Ganaka-Rishih Nichrid-Gaayatri-Chhandah

Verset 42

Gaṇapatirdevatā Oṃ Gaṃ Gaṇapataye Namaḥ
Ganapatir-Devataa Om Gam Ganapataye Namah

Verset 43

Gaṇecha Gāyatrī Ekadaṃtāya Vidmahe Vakratouṇḍāya Dhīmahi
Ganesh Gayatri Ekadantaaya Vidmahe Vakra-Tundaaya Dheemahi

Verset 44

Tanno Daṃtiḥ Pratchodayāt
Tanno Dantih Prachodayaat

Verset 45

Gaṇecha Roûpa Ekadaṃtaṃ Tchatourhastaṃ Pāchamaṃkouchadhāriṇam
Ganesh Roop Ekadantam Chatur-Hastam Paasham-Ankusha-Dhaarinam

Verset 46

Radaṃ Tcha Varadaṃ Hastairbibhrāṇaṃ Moûchakadhvadjam
Radam Cha Varadam Hastair-Bibhraanam Mooshaka-Dhwajam

Verset 47

Raktaṃ Laṃbodaraṃ Choûrpakarṇakaṃ Raktavāssasam
Raktam Lambodaram Shoorpa-Karnakam Rakta-Vaasasam

Verset 48

Raktagaṃdhānouliptāṃgaṃ Raktapouchpaiḥ Soupoûdjitam
Rakta-Gandhaanuliptaangam Rakta-Pushpaih Su-Poojitam

Verset 49

Bhaktānoukaṃpinaṃ Devaṃ Djagatkāraṇamatchyoutam
Bhaktaanukampinam Devam Jagat-Kaaranam-Achyutam

Verset 50

Āvirbhoûtaṃ Tcha Sṛchṭyādaou Prakṛteḥ Pourouchātparam
Aavirbhootam Cha Srishtyaadau Prakriteh Purushaat Param

Verset 51

Evaṃ Dhyāyati Yo Nityaṃ Sa Yogī Yogināṃ Varaḥ
Evam Dhyaayati Yo Nityam Sa Yogi Yoginaam Varah || 9 ||

Verset 52

Achṭa Nāma Gaṇapati Namo Vrātapataye Namo Gaṇapataye Namaḥ Pramathapataye Namaste'stou Laṃbodarāyaikadaṃtāya
|| Ashta Naam Ganapati || Namo Vraatapataye, Namo Ganapataye, Namah Pramathapataye Namaste'stu Lambodaraay-Eka-Dantaaya

Verset 53

Vighnanāchine Chivassoutāya Chrīvaradamoûrtaye Namo Namaḥ
Vighnanaashine Shiv-Sutaaya, Shri Varadamoortaye Namo Namah || 10 ||

Verset 54

Palachrouti Etadatharvachīrchaṃ Yo'dhīte Sa Brahmabhoûyāya Kalpate
|| Phalashruti || Etad Atharvasheersham Yo'dheete, Sa Brahmabhooyaaya Kalpate

Verset 55

Sa Sarvataḥ Soukhamedhate Sa Sarva Vighnairnabādhyate
Sa Sarvatah Sukhamedhate, Sa Sarva Vighnair Na Baadhyate

Verset 56

Sa Paṃtchamahāpāpātpramoutchyate
Sa Pancha Mahaapaapaat Pramuchyate

Verset 57

Sāyamadhīyāno Divassakṛtaṃ Pāpaṃ Nāchayati
Saayam Adheeyaano Divasakritam Paapam Naashayati

Verset 58

Prātaradhīyāno Rātrikṛtaṃ Pāpaṃ Nāchayati
Praatar Adheeyaano Raatrikritam Paapam Naashayati

Verset 59

Sāyaṃprātaḥ Prayouṃdjāno Apāpo Bhavati
Saayam Praatah Prayunjaano Apaapo Bhavati

Verset 60

Sarvatrādhīyāno'pavighno Bhavati
Sarvatraadheeyaano'pavighno Bhavati

Verset 61

Dharmārthakāmamokchaṃ Tcha Viṃdati
Dharmaartha Kaama Moksham Cha Vindati

Verset 62

Idamatharvachīrchamachichyāya Na Deyam
Idam Atharvasheersham Ashishyaaya Na Deyam

Verset 63

Yo Yadi Mohāddāsyati Sa Pāpīyān Bhavati Sahasrāvartanāt Yaṃ Yaṃ Kāmamadhīte Taṃ Tamanena Sādhayet
Yo Yadi Mohaad Daasyati Sa Paapeeyaan Bhavati Sahasraavartanaat Yam Yam Kaamam Adheete Tam Tam Anena Saadhayet || 11 ||

Verset 64

Anena Gaṇapatimabhichiṃtchati Sa Vāgmī Bhavati
Anena Ganapatim Abhishinchati Sa Vaagmee Bhavati

Verset 65

Tchatourthyāmanachnan Djapati Sa Vidyāvān Bhavati Sa Yachovān Bhavati
Chaturthyaam Anashnan Japati Sa Vidyaavaan Bhavati Sa Yashovaan Bhavati

Verset 66

Ityatharvaṇavākyam Brahmādyāvaraṇaṃ Vidyāt Na Bibheti Kadātchaneti
Ityatharvana Vaakyam, Brahmaadyaavaranam Vidyaat Na Bibheti Kadaachaneti || 12 ||

Verset 67

Yo Doûrvāṃkourairyadjati Sa Vaichravaṇopamo Bhavati
Yo Doorvaankurair Yajati Sa Vaishravanopamo Bhavati

Verset 68

Yo Lādjairyadjati Sa Yachovān Bhavati
Yo Laajair Yajati Sa Yashovaan Bhavati

Verset 69

Sa Medhāvān Bhavati
Sa Medhaavaan Bhavati

Verset 70

Yo Modakassahasreṇa Yadjati Sa Vāñtchhitapalamavāpnoti
Yo Modaka Sahasrena Yajati Sa Vaanchhita Phalam Avaapnoti

Verset 71

Yaḥ Sādjyassamidbhiryadjati Sa Sarvaṃ Labhate Sa Sarvaṃ Labhate
Yah Saajya Samidbhir Yajati Sa Sarvam Labhate Sa Sarvam Labhate || 13 ||

Verset 72

Achṭaou Brāhmaṇān Samyaggrāhayitvā Soûryavartchasvī Bhavati
Ashtau Braahmanaan Samyag Graahayitvaa Sooryavarchasvee Bhavati

Verset 73

Soûryagrahe Mahānadyāṃ Pratimāssaṃnidhaou Vā Djaptvā Siddhamaṃtro Bhavati
Sooryagrahe Mahaanadyaam Pratimaa Sannidhau Vaa Japtvaa Siddhamantro Bhavati

Verset 74

Mahāvighnātpramoutchyate Mahādochātpramoutchyate
Mahaavighnaat Pramuchyate, Mahaadoshaat Pramuchyate

Verset 75

Mahāpāpāt Pramoutchyate
Mahapaapaat pramuchyate

Verset 76

Sa Sarvavidbhavati Sa Sarvavidbhavati
Sa sarvavid bhavati sa sarvavid bhavati

Verset 77

Ya Evaṃ Veda Ityoupanichat
Ya evam veda ityupanishat

Verset 78

Chānti Maṃtra Oṃ Sahanāvavatou Sahanaoubhounaktou
Om sah naavavatu Saha nau bhunaktu

Verset 79

Saha Vīryaṃ Karavāvahai
Saha veeryam karavaavahai

Verset 80

Tedjasvināvadhītamastou Mā Vidvichāvahai
Tejasvinaavadheetamastu maa vidvishaavahai

Verset 81

Oṃ Bhadraṃ Karṇebhiḥ Cha‍ṛṇouyāma Devā Bhadraṃ Pachyemākchabhiryadjatrāḥ
Om bhadram karnebhih shrinuyama deva Bhadram pashyemaakshabhiryajatraah

Verset 82

Sthirairaṃgaistouchṭouvāṃsastanoûbhiḥ Vyachema Devahitaṃ Yadāyouḥ
Sthirairangaistushtuvaamsastanoobhih Vyashema devahitam yadaayuh

Verset 83

Oṃ Svasti Na Indro Vṛddhachravāḥ Svasti Naḥ Poûchā Vichvavedāḥ
Om swasti na indro vriddhashravaah Swasti nah poosha vishvavedaah

Verset 84

Svastinastārkchyo Arichṭanemiḥ Svasti No Bṛhaspatirdadhātou
Swastinas taarkshyo arishtanemih Swasti no brihaspatirdadhaatu

Verset 85

Oṃ Chāṃtiḥ Chāṃtiḥ Chāṃtiḥ Iti Chrīgaṇapatyatharvachīrchaṃ Samāptam
Om shaantih shaantih shaantih Iti shri ganapati atharvasheersham samaaptam

Verset 86

Worship Guidelines & Chanting Benefits (Phalashruti)

Auspicious Day

Tous les jours ou lors des jours lunaires sacrés

Best Time (Muhurta)

Brahma Muhurta (4h00 – 6h00) ou au crépuscule

Sacred Offerings

Lampe de ghee, encens, fleurs fraîches et offrande d'eau

Spiritual Benefits (Phalashruti)
  • Paix de l'esprit, élévation spirituelle et harmonie dans le foyer

Contexte

Le Ganapati Atharvashirsha (aussi appelé Ganapati Upanishad) est un texte hindou vénéré, consacré au Seigneur Ganesha, celui qui lève les obstacles. Il est traditionnellement rattaché à l'Atharvaveda, l'un des quatre Veda, et est considéré comme une Upanishad mineure. Ce texte se chante comme prière de sagesse, de protection et de réussite ; il est particulièrement populaire lors de la fête de Ganesh Chaturthi et dans le culte quotidien. Sa date exacte et son auteur sont inconnus, mais il est largement reconnu comme une écriture ancienne et faisant autorité au sein de la tradition plus large du Ganapatya, qui fait de Ganesha la divinité suprême. Repérage : le texte du Sanskrit Documents le situe dans l'Atharvaveda. Il se déploie en quatorze sections numérotées, du salut « Namaste Ganapataye » à la phalashruti, encadré par la même invocation de paix au début et à la fin.

Le saviez-vous ?

Une Upanishad consacrée à Ganesha

Le Ganapati Atharvashirsha est une Upanishad tardive (un texte philosophique) qui élève Ganesha, de simple lève-obstacles, au rang de Brahman suprême, la réalité ultime et sans forme. Il appartient à la tradition de l'Atharva Veda, d'où le nom « Atharvashirsha ».

Structure et contexte de récitation

Le texte s'ouvre et se referme par le même mantra de paix (Shanti), une prière pour n'entendre et ne voir que ce qui est propice. Il se divise en 14 sections (souvent appelées khaṇḍas), comprenant une section de mantras, une description de la forme de Ganesha, une liste de huit noms et une phalashruti (énoncé des bienfaits).

Le mantra essentiel et la Gayatri

Les versets 35 à 42 expliquent le mantra-germe Om Gam Ganapataye Namah, en le décomposant en ses éléments phonétiques : ga, a, le nasal ṃ, ainsi que le bindu (point) et le nāda (vibration). Les versets 43 et 44 donnent ensuite la Gayatri de Ganesha : Ekadantāya vidmahe, vakratuṇḍāya dhīmahi, tan no dantiḥ pracodayāt, une prière d'illumination adressée au Seigneur à une seule dent et à la trompe recourbée.

Ganesha comme identité suprême

Les versets 5 à 34 déclarent à plusieurs reprises que Ganesha seul est la réalité ultime : tvam eva sarvam khalv idam brahmāsi (« Toi seul es vraiment tout ceci, Brahman »). Il est identifié aux cinq éléments, aux trois guṇas, aux trois états de conscience et aux trois corps, faisant de lui le soi non duel et omniprésent.

Promesses et restrictions dans la phalashruti

La section finale (versets 54 à 77) énumère des résultats puissants : la récitation efface de grands péchés et accorde richesse, sagesse et libération. Elle met aussi en garde : ce texte ne doit pas être enseigné à un disciple indigne (aśiṣyāya na deyam), et celui qui le transmet par égarement devient coupable. Certains rites particuliers, comme l'offrande de mille modakas ou d'oblations de bois imprégné de ghee, sont dits accomplir tous les désirs.