श्लोक
भगवान गौरीपुत्र विनायक को मस्तक झुकाकर प्रणाम करके, भक्तों के हृदय में नित्य वास करने वाले उन देव का दीर्घायु, अभीष्ट कामनाओं, धन और समस्त सिद्धियों की प्राप्ति के लिए प्रतिदिन स्मरण करना चाहिए। (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 1
पहला नाम 'वक्रतुण्ड' (घुमावदार सूंड वाले), दूसरा 'एकदन्त' (एक दांत वाले), तीसरा 'कृष्णपिङ्गाक्ष' (काली और भूरी दीप्तिमान आँखों वाले), और चौथा नाम 'गजवक्त्र' (हाथी के मुख वाले) है; (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 2
पाँचवाँ नाम 'लम्बोदर' (विशाल उदर वाले), छठा 'विकट' (विकराल और भव्य स्वरूप वाले), सातवाँ 'विघ्नराजेन्द्र' (विघ्नों के अधिपति राजा), और आठवाँ नाम 'धूम्रवर्ण' (धुएं के रंग वाले) है; (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 3
नौवाँ नाम 'भालचन्द्र' (मस्तक पर बालचंद्र धारण करने वाले), दसवाँ 'विनायक' (सर्वश्रेष्ठ नायक), ग्यारहवाँ 'गणपति' (गणों के स्वामी), और बारहवाँ नाम 'गजानन' (हाथी के समान मुख वाले) है; (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 4
जो मनुष्य प्रातः, दोपहर और संध्या—तीनों समय इन बारह नामों का पाठ करता है, उसे किसी भी प्रकार के विघ्न का भय नहीं रहता; यह स्तोत्र समस्त सिद्धियों को प्रदान करने वाला है। (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 5
विद्या की कामना करने वाला विद्या पाता है, धन चाहने वाले को धन मिलता है, पुत्र की इच्छा रखने वाले को उत्तम संतान प्राप्त होती है, और मोक्ष की अभिलाषा रखने वाले को परम गति (मुक्ति) प्राप्त होती है। (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 6
इस गणपति स्तोत्र का नियमित जप करने से छह महीने में अभीष्ट फल मिलने लगता है, और एक वर्ष के भीतर पूर्ण सिद्धि प्राप्त हो जाती है—इसमें तनिक भी संदेह नहीं है। (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 7
जो व्यक्ति इस स्तोत्र को लिखकर आठ ब्राह्मणों (विद्वान साधकों) को श्रद्धापूर्वक समर्पित करता है, उसे भगवान श्रीगणेश की कृपा से समस्त प्रकार की विद्याओं और ज्ञान की सहज प्राप्ति हो जाती है। इस प्रकार श्री नारद पुराण में वर्णित 'संकटनाशन गणेश स्तोत्र' संपूर्ण हुआ। (संकटनाशन गणेशस्तोत्रातील पावन श्लोक).
श्लोक 8
पूजा मार्गदर्शक आणि पाठ लाभ (फलश्रुती)
फलश्रुतीदररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
या स्तोत्राच्या समाप्तीच्या ओळीत त्याचे श्रेय नारद पुराणाला दिले आहे. विद्यार्थी परीक्षांपूर्वी, नवे उपक्रम सुरू करणारे आणि भक्त संकष्टी चतुर्थीला ते म्हणतात. श्लोक 7 सांगतो की पठणाचे फल सहा महिन्यांत दिसते आणि एका वर्षात यश मिळते.
तुम्हाला माहीत आहे का?
१२ मुख्य नावे
श्लोक 2 ते 4 गणेशाची बारा पवित्र प्रमाणित विशेषणे नोंदवतात (वक्रतुंड, एकदंत, कृष्णपिंगाक्ष, गजवक्त्र, लंबोदर, विकट, विघ्नराजेंद्र, धूम्रवर्ण, भालचंद्र, विनायक, गणपती, गजानन), जी त्यांच्या संरक्षक सामर्थ्याचा संपूर्ण बहुआयामी पट दर्शवतात.
फलश्रुतीची कालरेषा (श्लोक 7)
श्लोक 7 एक विशिष्ट आध्यात्मिक कालरेषा सांगतो: सातत्यपूर्ण पठणाचे सुरुवातीचे शुभ फल सहा महिन्यांत दिसते ('षड्भिः मासैः फलं लभेत्'), आणि एका पूर्ण वर्षात पूर्ण सिद्धी ('संवत्सरेण सिद्धिम्') प्राप्त होते.
चार मानवी आकांक्षांचे फल (श्लोक 6)
श्लोक 6 मानवाच्या चार सार्वत्रिक आकांक्षांना संबोधतो: विद्यार्थ्याला ज्ञान (विद्यार्थी), समृद्धीचा शोधक धन (धनार्थी), दाम्पत्याला संतती (पुत्रार्थी), आणि आध्यात्मिक साधकाला मोक्ष (मोक्षार्थी) मिळतो.
ज्ञानाचे पवित्र दान (श्लोक 8)
श्लोक 8 हे स्तोत्र लिहून आठ ब्राह्मणांना अर्पण करण्याचे वर्णन करतो, आणि सर्व विद्या गणेशाच्या कृपेने प्राप्त होते असे वचन देतो. यातून शास्त्रीय ज्ञान मुक्तपणे वाटण्याचे मोल दिसते.
भक्तावास (श्लोक 1)
आरंभीच्या आवाहनात गणेशाला 'भक्तावास' म्हटले आहे: असा प्रभू जो दूरच्या, अगम्य स्वर्गांत वास करत नाही, तर आपल्या निष्ठावान भक्तांच्या हृदयातच कायम निवास करतो.
विषयानुसार ब्राउझ करा
Ganesh
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
