श्लोक
नामे 1–5: श्रीमाता — मंगलमयी माता; श्रीमहाराज्ञी — विश्वाची सम्राज्ञी; श्रीमत्सिंहासनेश्वरी — अत्यंत वैभवशाली सिंहासनाची स्वामिनी; चिदग्निकुण्डसम्भूता — शुद्ध चैतन्याच्या अग्निकुंडातून प्रकट झालेली; देवकार्यसमुद्यता — देवांचे कार्य सिद्ध करण्यास सदैव तत्पर.
श्लोक 1
नामे 6–9: उद्यद्भानुसहस्राभा — उगवणाऱ्या सहस्र सूर्यांसारखे तेज असलेली; चतुर्बाहुसमन्विता — चार बाहूंनी युक्त; रागस्वरूपपाशाढ्या — हातात प्रेमरूपी पाश धारण करणारी; क्रोधाकाराङ्कुशोज्ज्वला — क्रोधरूपी अंकुश धारण करून तेजाने झळकणारी.
श्लोक 2
नामे 10–12: मनोरूपेक्षुकोदण्डा — मनाचे प्रतीक असलेले उसाचे धनुष्य हातात धारण करणारी; पञ्चतन्मात्रसायका — पाच सूक्ष्म तत्त्वांना बाण म्हणून धारण करणारी; निजारुणप्रभापूरमज्जद्ब्रह्माण्डमण्डला — आपल्या अरुण तेजाच्या प्रवाहात संपूर्ण ब्रह्मांड सामावून घेणारी.
श्लोक 3
नामे 13–14: चम्पकाशोकपुन्नागसौगन्धिकलसत्कचा — चंपक, अशोक, पुन्नाग व सौगंधिक फुलांनी सजलेल्या केशसंभारी; कुरुविन्दमणिश्रेणीकनत्कोटीरमण्डिता — कुरुविंद रत्नांच्या ओळींनी अलंकृत, तेजस्वी मुकुटाने शोभणारी.
श्लोक 4
नामे 15–16: अष्टमीचन्द्रविभ्राजदलिकस्थलशोभिता — शुक्ल पक्षाच्या अष्टमीच्या चंद्रासारखे झळकणारे कपाळ असलेली; मुखचन्द्रकलङ्काभमृगनाभिविशेषका — चंद्रातील डागासारखा दिसणारा, कस्तुरीचा विशेष तिलक धारण करणारी.
श्लोक 5
नामे 17–18: वदनस्मरमाङ्गल्यगृहतोरणचिल्लिका — कामदेवाच्या मंगल गृहाच्या तोरणांसारख्या भुवया असलेली, जिचे मुख त्या गृहासारखे भासते; वक्त्रलक्ष्मीपरीवाहचलन्मीनाभलोचना — मुखातील सौंदर्यप्रवाहात सळसळणाऱ्या माशांसारखे तेजस्वी नेत्र असलेली.
श्लोक 6
नामे 19–20: नवचम्पकपुष्पाभनासादण्डविराजिता — नुकत्याच उमललेल्या चंपक फुलासारख्या सौंदर्याच्या नाकाने शोभणारी; ताराकान्तितिरस्कारिनासाभरणभासुरा — ताऱ्याच्या तेजालाही मागे टाकणाऱ्या नथीने झळकणारी.
श्लोक 7
नामे 21–22: कदम्बमञ्जरीक्लृप्तकर्णपूरमनोहरा — कदंब फुलांच्या गुच्छांचे कर्णभूषण धारण करून मोहक दिसणारी; ताटङ्कयुगलीभूततपनोडुपमण्डला — सूर्य व चंद्र यांना कानातील मोठ्या कुंडलांची जोडी बनवणारी.
श्लोक 8
नामे 23–24: पद्मरागशिलादर्शपरिभाविकपोलभूः — माणकांच्या आरशांनाही सौंदर्यात मागे टाकणारे गाल असलेली; नवविद्रुमबिम्बश्रीन्यक्कारिरदनच्छदा — नुकत्याच कापलेल्या प्रवाळ आणि बिंबफळाच्या तेजालाही मागे टाकणारे ओठ असलेली.
श्लोक 9
नामे 25–26: शुद्धविद्याङ्कुराकारद्विजपङ्क्तिद्वयोज्ज्वला — शुद्ध विद्येच्या अंकुरांसारखे तेजस्वी दंतपंक्तींनी झळकणारी; कर्पूरवीटिकामोदसमाकर्षिदिगन्तरा — कापूर मिसळलेल्या विड्याच्या सुगंधाने दिगंतापर्यंत लोकांना आकर्षित करणारी.
श्लोक 10
नामे 27–28: निजसल्लापमाधुर्यविनिर्भर्त्सितकच्छपी — आपल्या वाणीच्या माधुर्याने सरस्वतीच्या वीणेलाही मागे टाकणारी; मन्दस्मितप्रभापूरमज्जत्कामेशमानसा — मंद स्मिताच्या तेजात कामेश्वर शिवाचे मनही बुडवून टाकणारी.
श्लोक 11
नामे 29–30: अनाकलितसादृश्यचिबुकश्रीविराजिता — जिच्या हनुवटीच्या अतुलनीय सौंदर्याला तुलना नाही, अशी शोभा असलेली; कामेशबद्धमाङ्गल्यसूत्रशोभितकन्धरा — कामेश्वराने बांधलेल्या मंगलसूत्राने शोभणाऱ्या मानेची.
श्लोक 12
नामे 31–32: कनकाङ्गदकेयूरकमनीयभुजान्विता — सोन्याचे बाजूबंद व केयूर धारण केलेल्या सुंदर बाहूंची; रत्नग्रैवेयचिन्ताकलोलमुक्ताफलान्विता — रत्नजडित हार व मोत्याचे लोंबते पदक धारण करून तेजस्वी दिसणारी.
श्लोक 13
नामे 33–34: कामेश्वरप्रेमरत्नमणिप्रतिपणस्तनी — कामेश्वराने दिलेल्या प्रेमरत्नाच्या बदल्यात आपले स्तन अर्पण करणारी; नाभ्यालवालरोमालिलताफलकुचद्वयी — नाभीच्या खोलीतून वर पसरणाऱ्या केसांच्या वेलीची फळे म्हणून जिचे स्तन शोभतात.
श्लोक 14
नामे 35–36: लक्ष्यरोमलताधारतासमुन्नेयमध्यमा — ज्या कंबरेचे अस्तित्व केवळ रोमावलीच्या वेलीच्या आधारावरूनच अनुमानित करता येते अशी; स्तनभारदलन्मध्यपट्टबन्धवलित्रया — स्तनभाराने कंबर तुटू नये म्हणून पोटावर तीन घड्यांचा पट्टा असलेली.
श्लोक 15
नामे 37–38: अरुणारुणकौसुम्भवस्त्रभास्वत्कटीतटी — उगवत्या सूर्यासारख्या लाल, कुसुंब्याच्या फुलांनी रंगवलेल्या वस्त्राने कटी शोभणारी; रत्नकिङ्किणिकारम्यरशनादामभूषिता — रत्नजडित घुंगरांच्या मेखलेने अलंकृत.
श्लोक 16
नामे 39–40: कामेशज्ञातसौभाग्यमार्दवोरुद्वयान्विता — जिच्या मांड्यांचे सौभाग्य व कोमलता केवळ पती कामेश्वरालाच ठाऊक आहे अशी; माणिक्यमकुटाकारजानुद्वयविराजिता — माणकाच्या मुकुटासारखे गुडघे असलेली.
श्लोक 17
नामे 41–43: इन्द्रगोपपरिक्षिप्तस्मरतूणाभजङ्घिका — कामदेवाच्या रत्नजडित भात्यासारखे चमकणाऱ्या पोटऱ्यांची; गूढगुल्फा — गूढ, लपलेल्या घोट्यांची; कूर्मपृष्ठजयिष्णुप्रपदान्विता — कासवाच्या पाठीलाही मागे टाकणाऱ्या गुळगुळीत व सुंदर पावलांची.
श्लोक 18
नामे 44–45: नखदीधितिसंछन्ननमज्जनतमोगुणा — जिच्या पायाच्या नखांच्या तेजाने चरणी नमन करणाऱ्या भक्तांच्या अज्ञानरूपी अंधाराचा पूर्ण नाश होतो; पदद्वयप्रभाजालपराकृतसरोरुहा — तेजात आपल्या चरणांनी कमळांनाही मागे टाकणारी.
श्लोक 19
नामे 46–48: शिञ्जानमणिमञ्जिरमण्डितश्रीपदाम्बुजा — रत्नजडित सोनेरी पैंजणांनी शोभणारी, मधुर झंकार करणारी कमलचरणांची; मरालीमन्दगमना — हंसिणीसारख्या मंद व डौलदार चालीची; महालावण्यशेवधिः — अपार सौंदर्याचा खजिना.
श्लोक 20
नामे 49–54: सर्वारुणा — पूर्णपणे लालसर कांतीची; अनवद्याङ्गी — पूजनीय, निर्दोष अंगकांतीची; सर्वाभरणभूषिता — सर्व प्रकारच्या अलंकारांनी शोभणारी; शिवकामेश्वराङ्कस्था — कामविजेत्या शिवाच्या मांडीवर विराजमान; शिवा — सर्व कल्याण प्रदान करणारी; स्वाधीनवल्लभा — आपल्या पतीला सदैव आपल्या अधीन ठेवणारी.
श्लोक 21
नामे 55–58: सुमेरुमध्यशृङ्गस्था — सुमेरु पर्वताच्या मध्यशिखरावर स्थित; श्रीमन्नगरनायिका — अत्यंत मंगल व समृद्ध नगरीची स्वामिनी; चिन्तामणिगृहान्तस्था — चिंतामणीने निर्मित गृहात वास करणारी; पञ्चब्रह्मासनस्थिता — पाच ब्रह्मांच्या आसनावर विराजमान.
श्लोक 22
नामे 59–63: महापद्माटवीसंस्था — महापद्म वनात वास करणारी; कदम्बवनवासिनी — कदंब वनात वास करणारी; सुधासागरमध्यस्था — अमृतसागराच्या मध्यभागी वास करणारी; कामाक्षी — मोहक नेत्रांची, किंवा ज्या नेत्रांतून इच्छा जागृत होते अशी; कामदायिनी — सर्व इच्छा पूर्ण करणारी.
श्लोक 23
नामे 64–65: देवर्षिगणसङ्घातस्तूयमानात्मवैभवा — देव आणि ऋषिगणांच्या समूहांकडून जिच्या वैभवाची स्तुती होते अशी; भण्डासुरवधोद्युक्तशक्तिसेनासमन्विता — भंडासुराचा वध करण्यास सिद्ध शक्तिसेनेने युक्त.
श्लोक 24
नामे 66–67: सम्पत्करीसमारूढसिन्धुरव्रजसेविता — सम्पत्करी देवीच्या सुयोग्य नेतृत्वाखालील हत्तींच्या समूहांकडून सेवित; अश्वारूढाधिष्ठिताश्वकोटिकोटिभिरावृता — अश्वारूढा शक्तीच्या अधिपत्याखालील कोट्यवधी घोड्यांच्या सैन्याने वेढलेली.
श्लोक 25
नामे 68–69: चक्रराजरथारूढसर्वायुधपरिष्कृता — चक्रराज रथात विराजमान, सर्व प्रकारच्या आयुधांनी सज्ज; गेयचक्ररथारूढमन्त्रिणीपरिसेविता — गेयचक्र रथात आरूढ मंत्रिणी शक्तीकडून सेवित.
श्लोक 26
नामे 70–71: किरिचक्ररथारूढदण्डनाथापुरस्कृता — किरिचक्र रथात आरूढ दण्डनाथा शक्तीने पुढे नेलेली; ज्वालामालिनिकाक्षिप्तवह्निप्राकारमध्यगा — ज्वालामालिनी देवीने निर्माण केलेल्या अग्निकोटाच्या मध्यभागी स्थित.
श्लोक 27
नामे 72–73: भण्डसैन्यवधोद्युक्तशक्तिविक्रमहर्षिता — भंडासुराचे सैन्य नष्ट करण्यास सिद्ध शक्तींच्या पराक्रमाने आनंदित; नित्यापराक्रमाटोपनिरीक्षणसमुत्सुका — आपल्या नित्या देवतांचा पराक्रम व तेज पाहून उत्साहित.
श्लोक 28
नामे 74–75: भण्डपुत्रवधोद्युक्तबालाविक्रमनन्दिता — भंडाच्या पुत्रांचा वध करण्यास सिद्ध बाला देवीच्या पराक्रमाने आनंदित; मन्त्रिण्यम्बाविरचितविषङ्गवधतोषिता — मंत्रिणी शक्तीने विषंगासुराचा रणांगणात वध केल्यामुळे प्रसन्न.
श्लोक 29
नामे 76–77: विशुक्रप्राणहरणवाराहीवीर्यनन्दिता — विशुक्र असुराचे प्राण हरण करणाऱ्या वाराही देवीच्या पराक्रमाने प्रसन्न; कामेश्वरमुखालोककल्पितश्रीगणेश्वरा — कामेश्वराच्या मुखावरील दृष्टीपासून श्रीगणेश प्रकट झालेले.
श्लोक 30
नामे 78–79: महागणेशनिर्भिन्नविघ्नयन्त्रप्रहर्षिता — महागणेशाने विघ्नयंत्रे भेदल्यामुळे प्रसन्न; भण्डासुरेन्द्रनिर्मुक्तशस्त्रप्रत्यस्त्रवर्षिणी — भंडासुराने सोडलेल्या प्रत्येक शस्त्राला प्रतिअस्त्रांचा वर्षाव करणारी.
श्लोक 31
नामे 80–81: कराङ्गुलिनखोत्पन्ननारायणदशाकृतिः — जिच्या हाताच्या बोटांच्या नखांतून नारायणाचे दहा अवतार निर्माण झाले; महापाशुपतास्त्राग्निनिर्दग्धासुरसैनिका — महापाशुपतास्त्राच्या अग्नीने असुरांचे सैन्य भस्म करणारी.
श्लोक 32
नामे 82–83: कामेश्वरास्त्रनिर्दग्धसभण्डासुरशून्यका — कामेश्वरास्त्राने भंडासुर व त्याची शून्यक नगरी भस्म करणारी; ब्रह्मोपेन्द्रमहेन्द्रादिदेवसंस्तुतवैभवा — ब्रह्मा, विष्णु, महेंद्र व इतर देवांकडून जिचे वैभव गौरवले जाते.
श्लोक 33
नामे 84–85: हरनेत्राग्निसन्दग्धकामसञ्जीवनौषधिः — शिवाच्या तृतीय नेत्राच्या अग्नीने भस्म झालेल्या कामदेवाला पुनर्जीवन देणारी संजीवनी औषधी; श्रीमद्वाग्भवकूटैकस्वरूपमुखपङ्कजा — जिचे कमलमुख मंगल वाग्भवकूटाचे (पंचदशी मंत्राच्या अक्षरसमूहाचे) स्वरूप आहे.
श्लोक 34
नामे 86–87: कण्ठाधःकटिपर्यन्तमध्यकूटस्वरूपिणी — गळ्यापासून कंबरेपर्यंत मध्यकूटाचे स्वरूप असलेली (पंचदशी मंत्राची मधली सहा अक्षरे); शक्तिकूटैकतापन्नकट्यधोभागधारिणी — कंबरेच्या खालील भाग शक्तिकूटाचे (पंचदशी मंत्राची शेवटची चार अक्षरे) स्वरूप धारण करणारा.
श्लोक 35
नामे 88–91: मूलमन्त्रात्मिका — मूलमंत्र (पंचदशाक्षरी मंत्र) स्वरूप असलेली; मूलकूटत्रयकलेवरा — पंचदशाक्षरी मंत्राच्या तीन कूटांनी बनलेल्या सूक्ष्म देहाची; कुलामृतैकरसिका — 'कुल' नावाच्या अमृताचा विशेष आस्वाद घेणारी; कुलसङ्केतपालिनी — कुल-योगमार्गाच्या संकेतांचे रक्षण करणारी.
श्लोक 36
नामे 92–98: कुलाङ्गना — उत्तम कुलात जन्मलेली; कुलान्तस्था — कुलविद्येत वास करणारी; कौलिनी — कुलाशी संबंधित; कुलयोगिनी — कुलातील देवता; अकुला — कोणत्याही कुलात सीमित नसणारी; समयान्तस्था — समयाच्या (साधनेच्या) अंतरंगात वास करणारी; समयाचारतत्परा — समयाचाराच्या उपासनेत तत्पर.
श्लोक 37
नामे 99–102: मूलाधारैकनिलया — मूलाधार चक्र हेच जिचे प्रमुख निवासस्थान; ब्रह्मग्रन्थिविभेदिनी — ब्रह्मग्रंथीचे भेदन करणारी; मणिपूरान्तरुदिता — मणिपूर चक्रात प्रकट होणारी; विष्णुग्रन्थिविभेदिनी — विष्णुग्रंथीचे भेदन करणारी.
श्लोक 38
नामे 103–106: आज्ञाचक्रान्तरालस्था — आज्ञा चक्राच्या मध्यभागी वास करणारी; रुद्रग्रन्थिविभेदिनी — रुद्रग्रंथीचे भेदन करणारी; सहस्राराम्बुजारूढा — सहस्रदल कमलावर आरूढ; सुधासाराभिवर्षिणी — अमृताच्या धारांचा वर्षाव करणारी.
श्लोक 39
नामे 107–111: तडिल्लतासमरुचिः — विजेच्या लतेसारख्या तेजाने झळकणारी; षट्चक्रोपरिसंस्थिता — सहा चक्रांच्या वर स्थित; महासक्तिः — शिव-शक्तीच्या दिव्य मिलनात अत्यंत आसक्त; कुण्डलिनी — वेटोळे घातलेल्या सर्पासारखे स्वरूप असलेली; बिसतन्तुतनीयसी — कमळाच्या दांड्याच्या तंतूइतकी सूक्ष्म व कोमल.
श्लोक 40
नामे 112–117: भवानी — भव (शिव) यांची पत्नी; भावनागम्या — कल्पना व विचारांनी न गाठता येणारी; भवारण्यकुठारिका — संसाररूपी अरण्य तोडणारी कुऱ्हाड; भद्रप्रिया — सर्व मंगल गोष्टींची प्रिय, आणि त्यांचे दान करणारी; भद्रमूर्तिः — कल्याण व कृपेची मूर्ती; भक्तसौभाग्यदायिनी — भक्तांना समृद्धी व सौभाग्य प्रदान करणारी.
श्लोक 41
नामे 118–125: भक्तिप्रिया — भक्तीने प्रसन्न होणारी; भक्तिगम्या — केवळ भक्तीनेच प्राप्त होणारी; भक्तिवश्या — भक्तीने वश होणारी; भयापहा — भय दूर करणारी; शाम्भवी — शंभू (शिव) यांची पत्नी; शारदाराध्या — शारदेकडून (सरस्वतीकडून) पूजित; शर्वाणी — शर्व (शिव) यांची पत्नी; शर्मदायिनी — सुख व शांती देणारी.
श्लोक 42
नामे 126–133: शाङ्करी — शांती-सुख देणारी; श्रीकरी — विपुल ऐश्वर्य प्रदान करणारी; साध्वी — पवित्र व शीलवती; शरच्चन्द्रनिभानना — शरद ऋतूतील स्वच्छ आकाशातील पूर्ण चंद्रासारखे मुख असलेली; शातोदरी — सडपातळ कंबरेची; शान्तिमती — शांत स्वभावाची; निराधारा — कोणत्याही आधारावर अवलंबून नसणारी; निरञ्जना — कोणत्याही गोष्टीत न अडकलेली.
श्लोक 43
नामे 134–143: निर्लेपा — कर्मांपासून उद्भवणाऱ्या सर्व मलिनतेपासून मुक्त; निर्मला — सर्व दोषांपासून मुक्त; नित्या — शाश्वत; निराकरा — निराकार; निराकुला — अस्वस्थतेपासून मुक्त; निर्गुणा — सत्त्व, रज व तम या तिन्ही गुणांच्या पलीकडील; निष्कला — अवयवरहित; शान्ता — शांत; निष्कामा — इच्छारहित; निरुपप्लवा — अविनाशी.
श्लोक 44
नामे 144–151: नित्यमुक्ता — संसारबंधनातून सदैव मुक्त; निर्विकारा — अपरिवर्तनीय; निष्प्रपञ्चा — या विश्वाच्या पलीकडील; निराश्रया — कोणत्याही आधारावर अवलंबून नसणारी; नित्यशुद्धा — शाश्वतपणे शुद्ध; नित्यबुद्धा — सदैव ज्ञानस्वरूप; निरवद्या — निर्दोष व स्तुत्य; निरन्तरा — सर्वव्यापी.
श्लोक 45
नामे 152–159: निष्कारणा — कारणरहित; निष्कलङ्का — निष्कलंक; निरुपाधिः — उपाधी व मर्यादांच्या पलीकडील; निरीश्वरा — जिच्यावर कोणीही वरिष्ठ नाही; नीरागा — इच्छा-आसक्तीरहित; रागमथनी — आसक्तीचा नाश करणारी; निर्मदा — अहंकाररहित; मदनाशिनी — गर्वाचा नाश करणारी.
श्लोक 46
नामे 160–167: निश्चिन्ता — कोणत्याही गोष्टीची चिंता नसलेली; निरहङ्कारा — अहंकारविरहित, 'मी' व 'माझे' या भावनेपलीकडील; निर्मोहा — मोहरहित; मोहनाशिनी — भक्तांचा मोह नष्ट करणारी; निर्ममा — स्वार्थरहित, कशावरही ममत्व नसलेली; ममताहन्त्री — मालकीच्या भावनेचा नाश करणारी; निष्पापा — पापरहित; पापनाशिनी — भक्तांची सर्व पापे नष्ट करणारी.
श्लोक 47
नामे 168–175: निष्क्रोधा — क्रोधरहित; क्रोधशमनी — भक्तांचा क्रोध शांत करणारी; निर्लोभा — लोभरहित; लोभनाशिनी — भक्तांचा लोभ नष्ट करणारी; निःसंशया — संशयरहित; संशयघ्नी — सर्व संशयांचा नाश करणारी; निर्भवा — जन्मरहित, उत्पत्तीपलीकडील; भवनाशिनी — जन्म-मृत्यूच्या संसारदुःखाचा नाश करणारी.
श्लोक 48
नामे 176–183: निर्विकल्पा — खोट्या कल्पनांपासून मुक्त; निराबाधा — कोणत्याही गोष्टीने विचलित न होणारी; निर्भेदा — भेदभावापलीकडील; भेदनाशिनी — वासनांपासून उद्भवणारे भेदभाव भक्तांमधून दूर करणारी; निर्नाशा — अविनाशी; मृत्युमथनी — मृत्यूचा नाश करणारी; निष्क्रिया — कर्मरहित, अचल; निष्परिग्रहा — कोणतेही दान अथवा परिग्रह स्वीकारत नसणारी.
श्लोक 49
नामे 184–192: निस्तुला — अतुलनीय, अद्वितीय; नीलचिकुरा — काळ्या चमकदार केशसंभाराची; निरपाया — अविनाशी; निरत्यया — जिचे उल्लंघन करता येत नाही; दुर्लभा — अत्यंत कष्टाने प्राप्त होणारी; दुर्गमा — अत्यंत प्रयत्नांनीच गाठता येणारी; दुर्गा — देवी दुर्गा; दुःखहन्त्री — दुःखाचा नाश करणारी; सुखप्रदा — सुख प्रदान करणारी.
श्लोक 50
नामे 193–198: दुष्टदूरा — दुष्टांपासून दूर राहणारी; दुराचारशमनी — दुराचार शमवणारी; दोषवर्जिता — सर्व दोषांपासून मुक्त; सर्वज्ञा — सर्वज्ञ; सान्द्रकरुणा — गाढ करुणा दाखवणारी; समानाधिकवर्जिता — जिच्याबरोबरीचे अथवा श्रेष्ठ कोणीही नाही.
श्लोक 51
नामे 199–204: सर्वशक्तिमयी — सर्व दिव्य शक्तींनी युक्त, सर्वशक्तिमान; सर्वमङ्गला — सर्व मंगलांचे उगमस्थान; सद्गतिप्रदा — योग्य मार्गावर नेणारी; सर्वेश्वरी — सजीव व निर्जीव सर्वांची अधिष्ठात्री; सर्वमयी — सर्व सजीव-निर्जीव वस्तूंमध्ये व्यापलेली; सर्वमन्त्रस्वरूपिणी — सर्व मंत्रांचे सार.
श्लोक 52
नामे 205–211: सर्वयन्त्रात्मिका — सर्व यंत्रांचा आत्मा; सर्वतन्त्ररूपा — सर्व तंत्रांचे स्वरूप; मनोन्मनी — शिवाची शक्ती; माहेश्वरी — महेश्वराची पत्नी; महादेवी — अपार देह असलेली महादेवी; महालक्ष्मी — महान देवी लक्ष्मी; मृडप्रिया — मृड (शिव) यांची प्रिय.
श्लोक 53
नामे 212–218: महारूपा — महान रूप असलेली; महापूज्या — सर्वश्रेष्ठ पूजनीय; महापातकनाशिनी — महापातकांचा नाश करणारी; महामाया — महान माया; महासत्त्वा — महान सत्त्वगुणी; महाशक्तिः — महान शक्ती धारण करणारी; महारतिः — अमर्याद आनंद.
श्लोक 54
नामे 219–225: महाभोगा — अपार वैभव असलेली; महैश्वर्या — परम सार्वभौमत्व असलेली; महावीर्या — परम पराक्रमी; महाबला — परम बलवान; महाबुद्धिः — परम बुद्धिमान; महासिद्धिः — परम सिद्धी प्राप्त असलेली; महायोगेश्वरेश्वरी — महान योग्यांच्याही पूजनीय.
श्लोक 55
नामे 226–231: महातन्त्रा — कुलार्णव व ज्ञानार्णव यांसारख्या महान तंत्रांनी पूजित; महामन्त्रा — सर्वश्रेष्ठ मंत्र; महायन्त्रा — महान यंत्रांचे स्वरूप; महासना — महान आसनांवर विराजमान; महायागक्रमाराध्या — महायागाच्या विधीने पूजित; महाभैरवपूजिता — महाभैरव (शिव) यांच्याकडूनही पूजित.
श्लोक 56
नामे 232–234: महेश्वरमहाकल्पमहाताण्डवसाक्षिणी — महाकल्पाच्या अंती महेश्वर (शिव) यांच्या महान तांडवाची साक्षी; महाकामेशमहिषी — महाकामेश्वर (शिव) यांची महाराणी; महात्रिपुरसुन्दरी — महान त्रिपुरसुंदरी.
श्लोक 57
नामे 235–237: चतुष्षष्ट्युपचाराढ्या — चौसष्ट उपचारांनी पूजित; चतुष्षष्टिकलामयी — चौसष्ट कलांचे मूर्तरूप; महाचतुष्षष्टिकोटियोगिनीगणसेविता — चौसष्ट कोटी योगिनींच्या गणांकडून सेवित.
श्लोक 58
नामे 238–243: मनुविद्या — मनुविद्येचे स्वरूप; चन्द्रविद्या — चंद्रविद्येचे स्वरूप; चन्द्रमण्डलमध्यगा — चंद्रमंडलाच्या मध्यभागी वास करणारी; चारुरूपा — वाढ-घट नसलेले सुंदर रूप असलेली; चारुहासा — मोहक स्मित असलेली; चारुचन्द्रकलाधरा — सुंदर चंद्रकोर धारण करणारी.
श्लोक 59
नामे 244–248: चराचरजगन्नाथा — चराचर जगताची स्वामिनी; चक्रराजनिकेतना — श्रीचक्रात निवास करणारी; पार्वती — पर्वताची (हिमवानाची) कन्या; पद्मनयना — कमळाच्या पाकळ्यांसारखे दीर्घ, सुंदर नेत्र असलेली; पद्मरागसमप्रभा — माणकासारख्या लालसर तेजाची.
श्लोक 60
नामे 249–253: पञ्चप्रेतासनासीना — पाच प्रेतांनी बनलेल्या आसनावर विराजमान; पञ्चब्रह्मस्वरुपिणी — पाच ब्रह्मांनी बनलेले स्वरूप असलेली; चिन्मयी — चैतन्यस्वरूप; परमानन्दा — परम आनंद; विज्ञानघनरूपिणी — सर्वव्यापी घनीभूत ज्ञानस्वरूप.
श्लोक 61
नामे 254–259: ध्यानध्यातृध्येयरूपा — ध्यान, ध्याता व ध्येय या तिन्ही रूपांत प्रकाशणारी; धर्माधर्मविवर्जिता — धर्म व अधर्म या दोन्हींच्या पलीकडील; विश्वरुपा — विश्व हेच जिचे रूप आहे अशी; जागरिणी — जागृत अवस्थेतील जीवाचे रूप धारण करणारी; स्वपन्ती — स्वप्नावस्थेतील जीवाचे रूप धारण करणारी; तैजसात्मिका — तैजस (स्वप्नावस्थेतील सूक्ष्मदेहाभिमानी जीव) यांचा आत्मा.
श्लोक 62
नामे 260–267: सुप्ता — सुषुप्ती अवस्थेतील जीवाचे रूप धारण करणारी; प्राज्ञात्मिका — प्राज्ञ (सुषुप्ती) अवस्थेपासून अभिन्न; तुर्या — तुर्य अवस्था, जिथे आत्मसाक्षात्कार होतो; सर्वावस्थाविवर्जिता — सर्व अवस्थांच्या पलीकडील; सृष्टिकर्त्री — सृष्टीची निर्मात्री; ब्रह्मरूपा — ब्रह्मदेवाचे रूप; गोप्त्री — रक्षण करणारी; गोविन्दरूपिणी — विश्वाच्या रक्षणासाठी गोविंद (विष्णू) यांचे रूप धारण करणारी.
श्लोक 63
नामे 268–274: संहारिणी — विश्वाचा संहार करणारी; रुद्ररूपा — विश्वाच्या लयासाठी रुद्र (शिव) यांचे रूप धारण करणारी; तिरोधानकरी — सर्व वस्तूंचे अदृश्य होणे घडवणारी; ईश्वरी — सर्वांचे पालन व शासन करणारी; सदाशिवा — सदैव कल्याण करणारी सदाशिव; अनुग्रहदा — कृपा प्रदान करणारी; पञ्चकृत्यपरायणा — सृष्टी, स्थिती, संहार, तिरोभाव व अनुग्रह या पाच कृत्यांत तत्पर.
श्लोक 64
नामे 275–280: भानुमण्डलमध्यस्था — सूर्यमंडलाच्या मध्यभागी वास करणारी; भैरवी — भैरवाची पत्नी; भगमालिनी — षड्गुणैश्वर्याची (कल्याण, वैभव, कीर्ती, पराक्रम, वैराग्य व ज्ञान) माळ धारण करणारी; पद्मासना — कमळावर विराजमान; भगवती — आपल्या उपासकांचे रक्षण करणारी भगवती; पद्मनाभसहोदरी — विष्णूची भगिनी.
श्लोक 65
नामे 281–284: उन्मेषनिमिषोत्पन्नविपन्नभुवनावली — जिच्या नेत्रांच्या उघडझापीने जगांची मालिका उत्पन्न होते आणि लय पावते; सहस्रशीर्षवदना — हजार मस्तके व मुखे असलेली; सहस्राक्षी — हजार नेत्र असलेली; सहस्रपात् — हजार पाय असलेली.
श्लोक 66
नामे 285–288: आब्रह्मकीटजननी — ब्रह्मदेवापासून क्षुद्र कीटकापर्यंत सर्वांची माता; वर्णाश्रमविधायिनि — वर्णाश्रम व्यवस्थेची स्थापना करणारी; निजाज्ञारूपनिगमा — जिच्या आज्ञा वेदांचे स्वरूप आहेत; पुण्यापुण्यफलप्रदा — पुण्य व पाप कर्मांची फळे प्रदान करणारी.
श्लोक 67
नामे 289–290: श्रुतिसीमन्तसिन्दूरीकृतपादाब्जधूलिका — जिच्या चरणकमलांच्या धुळीने श्रुतिदेवतांच्या (वेदरूपी देवींच्या) केशभांगावर सिंदूर लागतो; सकलागमसन्दोहशुक्तिसम्पुटमौक्तिका — सर्व शास्त्रांच्या शिंपल्यात लपलेला मोती.
श्लोक 68
नामे 291–297: पुरुषार्थप्रदा — मानवी जीवनाचे चार पुरुषार्थ प्रदान करणारी; पूर्णा — वाढ-घटविरहित, सदैव परिपूर्ण; भोगिनी — उपभोग घेणारी; भुवनेश्वरी — विश्वाची अधिष्ठात्री; अम्बिका — विश्वाची माता; अनादिनिधना — आदि व अंतरहित; हरिब्रह्मेन्द्रसेविता — ब्रह्मा, विष्णू व इंद्र यांच्याकडून सेवित.
श्लोक 69
नामे 298–304: नारायणी — नारायणाची स्त्रीरूप शक्ती; नादरूपा — नादस्वरूप; नामरूपविवर्जिता — नाम व रूपाच्या पलीकडील; ह्रीङ्कारी — 'ह्रीं' बीजमंत्राचे स्वरूप; ह्रीमती — लज्जाशील व संयमी; हृद्या — हृदयात वास करणारी; हेयोपादेयवर्जिता — त्याग किंवा स्वीकार करण्यासारखे काहीही नसलेली.
श्लोक 70
नामे 305–312: राजराजार्चिता — राजाधिराजांकडून पूजित; राज्ञी — सर्व राजांचे अधिपती शिव यांची महाराणी; रम्या — आनंद देणारी, मनोहर; राजीवलोचना — कमळासारखे नेत्र असलेली; रञ्जनी — मनाला रमवणारी; रमणी — आनंद देणारी; रस्या — उपभोगण्यायोग्य, आणि स्वतः रसाचा उपभोग घेणारी; रणत्किङ्किणिमेखला — घुंगरांची मेखला धारण करणारी.
श्लोक 71
नामे 313–320: रमा — लक्ष्मी व सरस्वती यांचे स्वरूप धारण करणारी; राकेन्दुवदना — पूर्ण चंद्रासारखे मनोहर मुख असलेली; रतिरूपा — कामपत्नी रतीचे रूप; रतिप्रिया — रतीची प्रिय, रतीकडून सेवित; रक्षाकरी — रक्षण करणारी; राक्षसघ्नी — राक्षसकुलाचा संहार करणारी; रामा — आनंद देणारी; रमणलम्पटा — आपल्या हृदयेश्वर शिवाप्रती अनुरागी.
श्लोक 72
नामे 321–326: काम्या — इच्छिली जाणारी; कामकलारूपा — कामकलेचे स्वरूप; कदम्बकुसुमप्रिया — कदंब फुलांची विशेष प्रिय; कल्याणी — कल्याण करणारी; जगतीकन्दा — सर्व जगाचे मूळ; करुणारससागरा — करुणेचा सागर.
श्लोक 73
नामे 327–333: कलावती — सर्व कलांचे मूर्तरूप; कलालापा — मधुर व सुरेल संभाषण करणारी; कान्ता — सुंदर; कादम्बरीप्रिया — मधुरसाची (कादंबरी रसाची) प्रिय; वरदा — उदारपणे वर देणारी; वामनयना — सुंदर नेत्र असलेली; वारुणी मदविव्हला — वारुणी (दिव्य मद्य) या अमृततुल्य रसात तल्लीन.
श्लोक 74
नामे 334–340: विश्वाधिका — विश्वाच्या पलीकडील, सर्वश्रेष्ठ; वेदवेद्या — वेदांद्वारे जाणली जाणारी; विन्ध्याचलनिवासिनी — विंध्य पर्वतावर वास करणारी; विधात्री — विश्वाची निर्मिती व पोषण करणारी; वेदजननी — वेदांची माता; विष्णुमाया — विष्णूची दिव्य माया; विलासिनी — लीलामयी.
श्लोक 75
नामे 341–345: क्षेत्रस्वरूपा — जिचे शरीर हेच क्षेत्र (भौतिक तत्त्व) आहे; क्षेत्रेशी — क्षेत्रेश (शिव) यांची पत्नी; क्षेत्रक्षेत्रज्ञपालिनी — क्षेत्र (देह) व क्षेत्रज्ञ (आत्मा) या दोहोंचे पालन करणारी; क्षयवृद्धिविनिर्मुक्ता — वाढ व क्षय यांपासून मुक्त; क्षेत्रपालसमर्चिता — क्षेत्रपालाकडून (बालशिवाकडून) पूजित.
श्लोक 76
नामे 346–352: विजया — सदैव विजयी; विमला — अणुमात्र मलिनतेविना निर्मल; वन्द्या — वंदनीय, पूजनीय; वन्दारुजनवत्सला — आपल्या उपासकांवर मातृवत प्रेम करणारी; वाग्वादिनी — वाणी प्रकट करणारी; वामकेशी — सुंदर केशसंभाराची; वह्निमण्डलवासिनी — अग्निमंडलात वास करणारी.
श्लोक 77
नामे 353–356: भक्तिमत्कल्पलतिका — भक्तांसाठी इच्छापूर्ती करणारी कल्पलता; पशुपाशविमोचिनी — अज्ञानी जीवांना बंधनातून मुक्त करणारी; संहृताशेषपाषण्डा — सर्व पाखंडांचा नाश करणारी; सदाचारप्रवर्तिका — सदाचाराचे पालन करणारी व इतरांना त्याची प्रेरणा देणारी.
श्लोक 78
नामे 357–361: तापत्रयाग्निसन्तप्तसमाह्लादनचन्द्रिका — त्रिविध तापाच्या अग्नीने होरपळलेल्यांना शीतल आनंद देणारी चांदणी; तरुणी — चिरतरुण; तापसाराध्या — तपस्व्यांकडून पूजित; तनुमध्या — सडपातळ कंबरेची; तमोऽपहा — तमोगुणातून उद्भवणारे अज्ञान दूर करणारी.
श्लोक 79
नामे 362–365: चित् (चितिः) — शुद्ध चैतन्यस्वरूप; तत्पदलक्ष्यार्था — 'तत्' पदाने सूचित होणाऱ्या सत्याचे मूर्तरूप; चिदेकरसरूपिणी — एकरस चैतन्यस्वरूप, ज्ञानाचे मूळ कारण; स्वात्मानन्दलवीभूतब्रह्माद्यानन्दसन्ततिः — आपल्या आत्मानंदापुढे ब्रह्मदेवादींचा आनंदही कणमात्र वाटावा असा.
श्लोक 80
नामे 366–372: परा — सर्वश्रेष्ठ, सर्वांच्या पलीकडील; प्रत्यक्चितीरूपा — अव्यक्त चैतन्य किंवा अव्यक्त ब्रह्माचे स्वरूप; पश्यन्ती — स्वाधिष्ठान चक्रातील नादाचा दुसरा स्तर पश्यन्ती; परदेवता — परम देवता, परा शक्ती; मध्यमा — मध्यस्थानी वास करणारी; वैखरीरूपा — प्रकट, ऐकू येणाऱ्या नादाच्या वैखरी रूपात प्रकट; भक्तमानसहंसिका — भक्तांच्या मनात विहरणारी हंसिका.
श्लोक 81
नामे 373–378: कामेश्वरप्राणनाडी — पती कामेश्वराच्या प्राणांची नाडी; कृतज्ञा — आपल्या भक्तांची प्रत्येक कृती घडताच जाणणारी; कामपूजिता — कामदेवाकडून पूजित; शृङ्गाररससम्पूर्णा — शृंगार रसाने परिपूर्ण; जया — सर्वत्र व सदैव विजयी; जालन्धरस्थिता — जालंधर पीठात (कंठप्रदेशात) वास करणारी.
श्लोक 82
नामे 379–382: ओड्याणपीठनिलया — ओड्याण पीठ (आज्ञा चक्र परिसर) हेच जिचे निवासस्थान; बिन्दुमण्डलवासिनी — श्रीचक्रातील बिंदुमंडलात वास करणारी; रहोयागक्रमाराध्या — गुप्त यागविधींनी गुप्तपणे पूजित; रहस्तर्पणतर्पिता — गुप्त तर्पण-विधींनी तृप्त होणारी.
श्लोक 83
नामे 383–387: सद्यःप्रसादिनी — तत्काळ कृपा करणारी; विश्वसाक्षिणी — संपूर्ण विश्वाची साक्षी; साक्षिवर्जिता — जिच्यावर दुसरा कोणी साक्षी नाही; षडङ्गदेवतायुक्ता — हृदय, शिर, शिखा, नेत्र, कवच व अस्त्र या सहा अंगांच्या देवतांनी युक्त; षाड्गुण्यपरिपूरिता — समृद्धी, पराक्रम, वैराग्य, कीर्ती, संपत्ती व ज्ञान या सहा गुणांनी परिपूर्ण.
श्लोक 84
नामे 388–392: नित्यक्लिन्ना — सदैव कृपाळू; निरुपमा — अतुलनीय; निर्वाण सुखदायिनी — मोक्षसुख प्रदान करणारी; नित्या-षोडशिकारूपा — सोळा नित्य देवतांचे स्वरूप (कामेश्वरी, भगमालिनी, नित्यक्लिन्ना, भेरुण्डा, वह्निवासिनी, महावज्रेश्वरी, शिवदूती, त्वरिता, कुलसुंदरी, नित्या, नीलपताका, विजया, सर्वमंगला, ज्वालामालिनी, चित्रा व त्रिपुरसुंदरी); श्रीकण्ठार्धशरीरिणी — श्रीकंठ (शिव) यांचा अर्धा देह धारण करणारी, अर्धनारीश्वर स्वरूप.
श्लोक 85
नामे 393–399: प्रभावती — तेजस्विनी; प्रभारूपा — तेजाचे मूर्तरूप; प्रसिद्धा — सुप्रसिद्ध; परमेश्वरी — परम सार्वभौम स्वामिनी; मूलप्रकृतिः — संपूर्ण विश्वाचे आदिकारण; अव्यक्ता — अव्यक्त; व्यक्ताव्यक्तस्वरूपीणि — व्यक्त व अव्यक्त दोन्ही स्वरूपांत असलेली.
श्लोक 86
नामे 400–403: व्यापिनी — सर्वव्यापी; विविधाकारा — अनेक आकार धारण करणारी; विद्याऽविद्यास्वरूपिणी — ज्ञान व अज्ञान या दोन्हींचे स्वरूप असलेली; महाकामेशनयनकुमुदाह्लादकौमुदी — महाकामेश्वराच्या नेत्ररूपी कुमुदिनींना आनंदित करणारी चांदणी.
श्लोक 87
नामे 404–408: भक्तहार्दतमोभेदभानुमद्भानुसन्ततिः — भक्तांच्या हृदयातील अंधार भेदणाऱ्या सूर्यकिरणांची मालिका; शिवदूती — शिव ज्यांचे दूत आहेत अशी; शिवाराध्या — शिवाकडून पूजित; शिवमूर्तिः — जिचे स्वरूप शिवच आहे; शिवङ्करी — कल्याण करणारी, आपल्या भक्तांना शिवस्वरूप करणारी.
श्लोक 88
नामे 409–415: शिवप्रिया — शिवाची प्रिय; शिवपरा — केवळ शिवालाच समर्पित; शिष्टेष्टा — सज्जनांची इष्ट देवता, सज्जनांची आवडती; शिष्टपूजिता — सज्जनांकडून सदैव पूजित; अप्रमेया — इंद्रियांनी मोजता न येणारी; स्वप्रकाशा — स्वयंप्रकाशित; मनोवाचामगोचरा — मन व वाणीच्या आवाक्याबाहेरील.
श्लोक 89
नामे 416–423: चिच्छक्तिः — चैतन्याची शक्ती; चेतनारूपा — शुद्ध चैतन्यस्वरूप; जडशक्तिः — सृष्टिनिर्मितीच्या शक्तीत रूपांतरित झालेली माया; जडात्मिका — जड सृष्टीचे स्वरूप; गायत्री — गायत्री मंत्राचे स्वरूप; व्याहृतिः — उच्चाराच्या स्वरूपातील; सन्ध्या — संध्यारूपी; द्विजवृन्दनिषेविता — द्विजांच्या समूहांकडून सेवित.
श्लोक 90
नामे 424–431: तत्त्वासना — तत्त्वे हेच जिचे आसन आहे; तत् — 'तत्' या शब्दाने निर्देशित होणारे परम सत्य, ब्रह्म; त्वं — 'त्वं' या शब्दाने निर्देशित होणारी; अयी — अहो माते! (नावे 425–427 मधील विभाजन योग्य नसू शकते.); पञ्चकोशान्तरस्थिता — पाच कोशांच्या आत वास करणारी; निःसीममहिमा — अमर्याद महिमा असलेली; नित्ययौवना — सदैव तरुण; मदशालिनी — मदाने (आनंदमग्न अवस्थेने) झळकणारी.
श्लोक 91
नामे 432–435: मदघूर्णितरक्ताक्षी — आनंदाने लालसर, किंचित् अंतर्मुख व घुमणारे नेत्र असलेली; मदपाटलगण्डभूः — आनंदाने गुलाबी झालेल्या गालांची; चन्दनद्रवदिग्धाङ्गी — चंदनाच्या लेपाने शरीर सुगंधित केलेली; चाम्पेयकुसुमप्रिया — चंपक फुलांची विशेष प्रिय.
श्लोक 92
नामे 436–441: कुशला — निपुण, कुशल; कोमलाकारा — सुकुमार व सुंदर आकार असलेली; कुरुकुल्ला — कुरुविंद रत्नात वास करणारी शक्ती कुरुकुल्ला; कुलेश्वरी — कुल (ज्ञाता, ज्ञेय व ज्ञान या त्रिपुटीचे) अधिष्ठान; कुलकुण्डालया — मूलाधार चक्रातील कमलकर्णिकेतील कुलकुंड (बिंदू) येथे वास करणारी; कौलमार्गतत्परसेविता — कौलमार्गाच्या साधकांकडून सेवित.
श्लोक 93
नामे 442–451: कुमारगणनाथाम्बा — कुमार (सुब्रह्मण्य) व गणनाथ (गणपती) यांची माता; तुष्टिः — सदैव समाधानी स्वरूप; पुष्टिः — पोषणाची शक्ती; मतिः — बुद्धीच्या रूपात प्रकट; धृतिः — धैर्य; शान्तिः — शांतीचे मूर्तरूप; स्वस्तिमती — परम सत्याचे स्वरूप, मंगल; कान्तिः — तेज; नन्दिनी — आनंद देणारी; विघ्ननाशिनी — विघ्नांचा नाश करणारी.
श्लोक 94
नामे 452–458: तेजोवती — तेजस्विनी; त्रिनयना — सूर्य, चंद्र व अग्नी हे तीन नेत्र असलेली; लोलाक्षी — चंचल नेत्रांची, आणि 'कामरूपिणी' या नावाचाही अर्थ — स्त्रियांमधील कामरूप; मालिनी — माळा धारण करणारी; हंसिनी — उच्च आध्यात्मिक अवस्थेपर्यंत पोहोचलेल्या योग्यांपासून अभिन्न; माता — विश्वाची माता; मलयाचलवासिनी — मलय पर्वतावर वास करणारी.
श्लोक 95
नामे 459–467: सुमुखी — सुंदर मुख असलेली; नलिनी — कमळाच्या पाकळ्यांसारखे कोमल व सुंदर शरीर असलेली; सुभ्रूः — सुंदर भुवया असलेली; शोभना — सदैव तेजस्वी; सुरनायिका — देवांची नायिका; कालकण्ठी — शिवाची पत्नी; कान्तिमती — तेजस्विनी; क्षोभिणी — मनात हलचल निर्माण करणारी; सूक्ष्मरूपिणी — इंद्रियांना न समजणारे अति सूक्ष्म रूप असलेली.
श्लोक 96
नामे 468–474: वज्रेश्वरी — सहावी नित्यदेवता वज्रेश्वरी; वामदेवी — वामदेव (शिव) यांची पत्नी; वयोऽवस्थाविवर्जिता — काळाच्या वयोमानाच्या बदलांपासून मुक्त; सिद्धेश्वरि — सिद्ध साधकांकडून पूजित देवी; सिद्धविद्या — पंधरा अक्षरांच्या सिद्धविद्येचे स्वरूप; सिद्धमाता — सिद्धांची माता; यशस्विनी — अतुलनीय कीर्तीची.
श्लोक 97
नामे 475–479: विशुद्धिचक्रनिलया — विशुद्धी चक्रात वास करणारी; आरक्तवर्णा — किंचित लालसर वर्णाची; त्रिलोचना — तीन नेत्रांची; खट्वाङ्गादिप्रहरणा — खट्वांग व इतर आयुधे धारण करणारी; वदनैकसमन्विता — एकच मुख असलेली.
श्लोक 98
नामे 480–484: पायसान्नप्रिया — गोड भाताची (पायसाची) प्रिय; त्वक्स्था — त्वचेच्या इंद्रियाची अधिष्ठात्री; पशुलोकभयङ्करी — संसारबंधनात अडकलेल्या जीवांना भय वाटावे अशी (कर्मांचे स्मरण करून देणारी); अमृतादिमहाशक्तिसंवृता — अमृता व इतर महाशक्तींनी वेढलेली; डाकिनीश्वरी — डाकिनी देवतांची अधिष्ठात्री.
श्लोक 99
नामे 485–490: अनाहताब्जनिलया — हृदयातील अनाहत कमलात वास करणारी; श्यामाभा — श्याम (नीलसर) कांतीची; वदनद्वया — दोन मुखे असलेली; दंष्ट्रोज्ज्वला — चमकणाऱ्या दाढा असलेली; अक्षमालादिधरा — रुद्राक्षांच्या माळा व इतर धारण करणारी; रुधिरसंस्थिता — सजीवांच्या देहातील रक्तावर अधिष्ठित.
श्लोक 100
नामे 491–494: कालरात्र्यादिशक्त्यौघवृता — कालरात्री व इतर शक्तींच्या समूहाने वेढलेली; स्निग्धौदनप्रिया — तूप, तेल व इतर स्निग्ध पदार्थांच्या नैवेद्याची प्रिय; महावीरेन्द्रवरदा — महावीरांना वर देणारी; राकिण्यम्बास्वरूपिणी — राकिणी देवीचे स्वरूप.
श्लोक 101
नामे 495–498: मणिपूराब्जनिलया — मणिपूर चक्रातील दहा पाकळ्यांच्या कमलात वास करणारी; वदनत्रयसंयुता — तीन मुखे असलेली; वज्रादिकायुधोपेता — वज्र व इतर आयुधे धारण करणारी; डामर्यादिभिरावृता — डामरी व इतर सेवक देवतांनी वेढलेली.
श्लोक 102
नामे 499–503: रक्तवर्णा — लाल वर्णाची; मांसनिष्ठा — सजीवांच्या मांसावर अधिष्ठित; गुडान्नप्रीतमानसा — गूळ घातलेल्या गोड भाताने प्रसन्न होणारी; समस्तभक्तसुखदा — सर्व भक्तांना सुख देणारी; लाकिन्यम्बास्वरूपिणी — लाकिनी योगिनीचे स्वरूप.
श्लोक 103
नामे 504–508: स्वाधिष्ठानाम्बुजगता — स्वाधिष्ठान चक्रातील सहा पाकळ्यांच्या कमलात वास करणारी, काकिनी योगिनी; चतुर्वक्त्रमनोहरा — चार सुंदर मुखे असलेली; शूलाद्यायुधसम्पन्ना — त्रिशूल व इतर आयुधे (पाश, कपाल, अभय) धारण करणारी; पीतवर्णा — पिवळ्या वर्णाची; अतिगर्विता — अत्यंत अभिमानी (तेजस्वी).
श्लोक 104
नामे 509–513: मेदोनिष्ठा — सजीवांच्या मेदावर अधिष्ठित; मधुप्रीता — मधाने केलेल्या नैवेद्याची प्रिय; बन्धिन्यादिसमन्विता — बंधिनी व इतर शक्तींनी युक्त; दध्यन्नासक्तहृदया — दहीभाताच्या नैवेद्याने विशेष प्रसन्न होणारी; काकिनीरूपधारिणी — काकिनी योगिनीचे रूप धारण करणारी.
श्लोक 105
नामे 514–518: मूलाधाराम्बुजारूढा — मूलाधार चक्रातील कमलावर आरूढ; पञ्चवक्त्रा — पाच मुखे असलेली; अस्थिसंस्थिता — अस्थींमध्ये वास करणारी; अङ्कुशादिप्रहरणा — अंकुश व इतर आयुधे धारण करणारी; वरदादिनिषेविता — वरदा व इतर शक्तींकडून सेवित.
श्लोक 106
नामे 519–523: मुद्गौदनासक्तचित्ता — मूग (मुद्ग) घातलेल्या भाताच्या नैवेद्यात मन रमलेली; साकिन्यम्बास्वरूपिणी — साकिनी योगिनीचे स्वरूप; आज्ञाचक्राब्जनिलया — आज्ञा चक्रातील दोन पाकळ्यांच्या कमलात वास करणारी; शुक्लवर्णा — शुभ्र वर्णाची; षडानना — सहा मुखे असलेली.
श्लोक 107
नामे 524–527: मज्जासंस्था — अस्थिमज्जेची अधिष्ठात्री; हंसवतीमुख्यशक्तिसमन्विता — हंसवती व क्षमावती या मुख्य शक्तींनी (कमळाच्या दोन पाकळ्यांत) युक्त; हरिद्रान्नैकरसिका — हळद घातलेल्या भाताची रसिक; हाकिनीरूपधारिणी — हाकिनी देवीचे रूप धारण करणारी.
श्लोक 108
नामे 528–532: सहस्रदलपद्मस्था — सहस्रदल कमलात वास करणारी; सर्ववर्णोपशोभिता — अनेक वर्णांनी शोभणारी; सर्वायुधधरा — सर्व ज्ञात आयुधे धारण करणारी; शुक्लसंस्थिता — शुक्र (वीर्य) धातूत अधिष्ठित; सर्वतोमुखी — सर्व दिशांना मुख असलेली.
श्लोक 109
नामे 533–541: सर्वौदनप्रीतचित्ता — सर्व प्रकारच्या भाताच्या नैवेद्याने प्रसन्न होणारी; याकिन्यम्बास्वरूपिणी — याकिनी योगिनीचे स्वरूप; स्वाहा — यज्ञात अग्नीत आहुती देताना मंत्रांच्या शेवटी उच्चारले जाणारे 'स्वाहा'; स्वधा — पितरांना आहुती देताना उच्चारले जाणारे 'स्वधा'; अमतिः — अज्ञान (अविद्या) स्वरूप; मेधा — प्रज्ञा (ज्ञान) स्वरूप; श्रुतिः — वेदांचे स्वरूप; स्मृतिः — वेदार्थावर आधारित स्मृतिशास्त्राचे स्वरूप; अनुत्तमा — सर्वोत्तम, जिच्याहून श्रेष्ठ कोणी नाही.
श्लोक 110
नामे 542–547: पुण्यकीर्तिः — पवित्र व धार्मिक कीर्ती असलेली; पुण्यलभ्या — पुण्यवान आत्म्यांनाच प्राप्त होणारी; पुण्यश्रवणकीर्तना — जिचे नाव ऐकणाऱ्या व कीर्तन करणाऱ्याला पुण्य देणारी; पुलोमजार्चिता — पुलोमजा (इंद्राणी) यांनी पूजित; बन्धमोचनी — बंधनातून मुक्ती देणारी; बर्बरालका — कुरळ्या केसांची.
श्लोक 111
नामे 548–552: विमर्शरूपिणी — विमर्श (आत्मपरीक्षण व अर्थबोध) रूप असलेली; विद्या — ज्ञानस्वरूप; वियदादि जगत्प्रसूः — आकाशापासून सुरू होणाऱ्या सर्व तत्त्वांच्या समूहरूपी जगाची माता; सर्वव्याधिप्रशमनी — सर्व रोग व दुःखे शमवणारी; सर्वमृत्युनिवारिणी — भक्तांना सर्व प्रकारच्या मृत्यूपासून वाचवणारी.
श्लोक 112
नामे 553–558: अग्रगण्या — सर्वप्रथम गणली जाणारी; अचिन्त्यरूपा — विचारांच्या पलीकडील रूप असलेली; कलिकल्मषनाशिनी — कलियुगातील पापांचा नाश करणारी; कात्यायनी — कात नावाच्या ऋषींची कन्या; कालहन्त्री — काळाचा (मृत्यूचा) नाश करणारी; कमलाक्षनिषेविता — जिला आश्रय म्हणून विष्णू शरण गेले आहेत.
श्लोक 113
नामे 559–565: ताम्बूलपूरितमुखी — विडा चावल्याने भरलेले मुख असलेली; दाडिमीकुसुमप्रभा — डाळिंबाच्या फुलासारखी तेजस्वी; मृगाक्षी — हरिणीसारखे दीर्घ, सुंदर नेत्र असलेली; मोहिनी — मोहक; मुख्या — प्रमुख, पहिली; मृडानी — मृड (शिव) यांची पत्नी; मित्ररूपिणी — सर्व विश्वाची मैत्रीण.
श्लोक 114
नामे 566–571: नित्यतृप्ता — सदैव तृप्त; भक्तनिधिः — भक्तांचा खजिना; नियन्त्री — सर्व प्राण्यांना योग्य मार्गावर नियंत्रित व मार्गदर्शन करणारी; निखिलेश्वरी — सर्वांची अधिष्ठात्री; मैत्र्यादिवासनालभ्या — मैत्री व इतर सद्भावनांनी प्राप्त होणारी; महाप्रलयसाक्षिणी — महाप्रलयाची साक्षी.
श्लोक 115
नामे 572–577: पराशक्तिः — मूळ, परम शक्ती; परानिष्ठा — परम लक्ष्य, परम आश्रय; प्रज्ञानघनरुपिणी — शुद्ध, घनीभूत ज्ञानस्वरूप; माध्वीपानालसा — माध्वी (मद्य) पिण्यात आळसावलेली, कशाचीही अधीरता नसलेली; मत्ता — आनंदाने धुंद; मातृकावर्णरूपिणी — वर्णमालेच्या अक्षरांचे स्वरूप.
श्लोक 116
नामे 578–582: महाकैलासनिलया — महान कैलास पर्वतावर वास करणारी; मृणालमृदुदोर्लता — कमळाच्या देठासारखे कोमल व शीतल बाहू असलेली; महनीया — पूजनीय, आदरणीय; दयामूर्तिः — दयेचे मूर्तरूप; महासाम्राज्यशालिनी — त्रिलोकाचे महान साम्राज्य सांभाळणारी.
श्लोक 117
नामे 583–589: आत्मविद्या — आत्मज्ञान; महाविद्या — उच्च ज्ञानाचे आसन, आत्मज्ञानाचे परम स्थान; श्रीविद्या — श्री (पवित्र) विद्या, पंचदशी मंत्र; कामसेविता — कामदेवाकडून सेवित; श्रीषोडशाक्षरीविद्या — सोळा अक्षरी मंत्राचे स्वरूप; त्रिकूटा — पंचदशी मंत्राच्या तीन कूटांत वास करणारी; कामकोटिका — जिच्याठायी कामेश्वर (शिव) अंशरूपाने वास करतात.
श्लोक 118
नामे 590–594: कटाक्षकिङ्करीभुतकमलाकोटिसेविता — जिच्या केवळ कटाक्षाने वश झालेल्या कोट्यवधी लक्ष्मींकडून सेवित; शिरःस्थिता — मस्तकात वास करणारी; चन्द्रनिभा — चंद्रासारखी तेजस्वी; भालस्था — भुवयांच्या मध्यभागी (कपाळात) वास करणारी; इन्द्रधनुःप्रभा — इंद्रधनुष्यासारखी तेजस्वी.
श्लोक 119
नामे 595–600: हृदयस्था — हृदयात वास करणारी; रविप्रख्या — सूर्यासारख्या विशेष तेजाने झळकणारी; त्रिकोणान्तरदीपिका — त्रिकोणाच्या आत प्रकाश देणारा दीप; दाक्षायणी — दक्ष प्रजापतीची कन्या सती; दैत्यहन्त्री — दैत्यांचा संहार करणारी; दक्षयज्ञविनाशिनी — दक्षाच्या यज्ञाचा विध्वंस करणारी.
श्लोक 120
नामे 601–606: दरान्दोलितदीर्घाक्षी — थरथरणारे, दीर्घ नेत्र असलेली; दरहासोज्ज्वलन्मुखी — स्मिताने उजळलेल्या मुखाची; गुरुमूर्तिः — गुरुरूप धारण करणारी, किंवा कठोर स्वरूप धारण करणारी; गुणनिधिः — सर्व सद्गुणांचा खजिना; गोमाता — सर्व इच्छा पूर्ण करणारी कामधेनू सुरभी बनलेली; गुहजन्मभूः — गुह (सुब्रह्मण्य) यांची जननी.
श्लोक 121
नामे 607–610: देवेशी — देवांची रक्षक अधिष्ठात्री; दण्डनीतिस्था — न्यायाची नीति अचूकपणे राखणारी; दहराकाशरूपिणी — हृदयातील सूक्ष्म आत्मरूप आकाश; प्रतिपन्मुख्यराकान्ततिथिमण्डलपूजिता — प्रतिपदेपासून पौर्णिमेपर्यंतच्या तिथिमंडलात दररोज पूजित.
श्लोक 122
नामे 611–614: कलात्मिका — कलांचे (कलांचे उगमस्थान) स्वरूप; कलानाथा — सर्व कलांची अधिष्ठात्री; काव्यालापविनोदिनी — काव्याच्या आलापात रमणारी; सचामररमावाणीसव्यदक्षिणसेविता — डावीकडे लक्ष्मी व उजवीकडे सरस्वती चामरे ढाळत सेवा करणाऱ्या.
श्लोक 123
नामे 615–621: आदिशक्तिः — आदिशक्ती, विश्वाचे कारण असलेली परा शक्ती; अमेया — कोणत्याही मार्गाने मोजता न येणारी; आत्मा — सर्वांमधील आत्मतत्त्व; परमा — सर्वश्रेष्ठ; पावनाकृतिः — पवित्र रूप असलेली; अनेककोटिब्रह्माण्डजननी — अनेक कोटी ब्रह्मांडांची निर्मात्री; दिव्यविग्रहा — दिव्य देह असलेली.
श्लोक 124
नामे 622–629: क्लीङ्कारी — 'क्लीं' बीजाक्षराची निर्माती; केवला — पूर्ण, स्वतंत्र व गुणरहित परम तत्त्व; गुह्या — गुप्त रीतीने जाणण्यायोग्य; कैवल्यपददायिनी — मोक्षपद प्रदान करणारी; त्रिपुरा — ब्रह्मा, विष्णू व शिव या त्रिमूर्तीहूनही पूर्वीपासून असलेली; त्रिजगद्वन्द्या — त्रिलोकातील सर्वांकडून वंदनीय; त्रिमूर्तिः — ब्रह्मा, विष्णू व शिव यांच्या त्रिमूर्तीचे एकत्रित स्वरूप; त्रिदशेश्वरी — देवांची अधिष्ठात्री.
श्लोक 125
नामे 630–636: त्र्यक्षरि — तीन अक्षरांचे (ओम् = अ उ म) स्वरूप असलेली; दिव्यगन्धाढ्या — दिव्य सुगंधाने समृद्ध; सिन्दूरतिलकाञ्चिता — कपाळावर सिंदूराचा तिलक शोभणारी; उमा — देवी पार्वती; शैलेन्द्रतनया — पर्वतराज हिमवानाची कन्या; गौरी — गौर वर्णाची; गन्धर्वसेविता — गंधर्वांकडून (जसे विश्वावसू) सेवित.
श्लोक 126
नामे 637–644: विश्वगर्भा — आपल्या गर्भात संपूर्ण विश्व धारण करणारी; स्वर्णगर्भा — विश्वाचे मूळ कारण; अवरदा — दुष्टांचा नाश करणारी; वागधीश्वरी — वाणीची अधिष्ठात्री; ध्यानगम्या — ध्यानाने प्राप्त होणारी; अपरिच्छेद्या — ज्यांच्या मर्यादा निश्चित करता येत नाहीत अशी; ज्ञानदा — आत्मज्ञान देणारी; ज्ञानविग्रहा — ज्ञानाचे मूर्तरूप.
श्लोक 127
नामे 645–648: सर्ववेदान्तसंवेद्या — सर्व वेदांतांद्वारे जाणली जाणारी; सत्यानन्दस्वरूपिणी — सत्य व आनंदस्वरूप; लोपामुद्रार्चिता — ऋषी अगस्त्य यांच्या पत्नी लोपामुद्रेने पूजित; लीलाकॢप्तब्रह्माण्डमण्डला — केवळ लीलेसाठी ब्रह्मांडाची निर्मिती व पालन करणारी.
श्लोक 128
नामे 649–657: अदृश्या — इंद्रियांना (सामान्य नेत्रांना) न दिसणारी; दृश्यरहिता — पाहण्यासारखे काहीही नसलेली; विज्ञात्री — भौतिक विश्वाचे सत्य जाणणारी; वेद्यवर्जिता — जाणण्यासारखे काहीही शिल्लक नसलेली; योगिनी — परशिवाशी सतत एकरूप; योगदा — योगसामर्थ्य प्रदान करणारी; योग्या — सर्व प्रकारच्या योगाला पात्र; योगानन्दा — योगाद्वारे प्राप्त होणारा आनंद; युगन्धरा — युगांना धारण करणारी.
श्लोक 129
नामे 658–661: इच्छाशक्तिज्ञानशक्तिक्रियाशक्तिस्वरूपिणी — इच्छाशक्ती, ज्ञानशक्ती व क्रियाशक्ती यांचे स्वरूप; सर्वाधारा — सर्वांचा आधार; सुप्रतीष्ठा — सुस्थिर व दृढ प्रतिष्ठित; सदसद्रूपधारिणी — सत् व असत् दोन्ही रूपे धारण करणारी.
श्लोक 130
नामे 662–668: अष्टमूर्तिः — आठ रूपे धारण करणारी; अजाजेत्री — अज्ञानावर विजय मिळवणारी; लोकयात्रविधायिनी — जगाच्या व्यवहाराचे नियमन करणारी; एकाकिनी — एकमेव; भूमरूपा — अस्तित्वात असलेल्या सर्व वस्तूंचा समूह; निर्द्वैता — द्वैतभावरहित; द्वैतवर्जिता — द्वैताच्या पलीकडील.
श्लोक 131
नामे 669–677: अन्नदा — सर्व सजीवांना अन्न देणारी; वसुदा — संपत्ती देणारी; वृद्धा — आदिम, प्राचीन; ब्रह्मात्मैक्यस्वरूपिणी — ब्रह्म व आत्मा यांच्या ऐक्याचे स्वरूप; बृहती — विशाल; ब्राह्मणी — प्रामुख्याने सात्त्विक स्वरूप; ब्राह्मी — वाणीची अधिष्ठात्री; ब्रह्मानन्दा — ब्रह्मानंदात सदैव निमग्न; बलिप्रिया — यज्ञातील नैवेद्यांची विशेष प्रिय.
श्लोक 132
नामे 678–683: भाषारूपा — भाषेचे स्वरूप; बृहत्सेना — विशाल सेना असलेली; भावाभावविवर्जिता — अस्तित्व व अनस्तित्व यांच्या पलीकडील; सुखाराध्या — सहजतेने उपासना होणारी; शुभकरी — शुभ करणारी; शोभनासुलभागतिः — तेजस्वी व सुलभ मार्गाने प्राप्त होणारी.
श्लोक 133
नामे 684–688: राजराजेश्वरी — राजांचे राजे व सम्राटांची अधिष्ठात्री; राज्यदायिनी — राज्य प्रदान करणारी; राज्यवल्लभा — सर्व राज्यांचे रक्षण करणारी; राजत्कृपा — सर्वांना मोहित करणारी करुणा असलेली; राजपीठनिवेशितनिजाश्रिता — जी तिला शरण येतात त्यांना राजसिंहासनांवर प्रतिष्ठित करणारी.
श्लोक 134
नामे 689–694: राज्यलक्ष्मी — जगातील समृद्धीचे मूर्तरूप; कोशनाथा — कोषागाराची स्वामिनी; चतुरङ्गबलेश्वरी — चतुरंगिणी सेनेची अधिष्ठात्री; साम्राज्यदायिनी — सार्वभौम साम्राज्य प्रदान करणारी; सत्यसन्धा — सत्याचे पालन करणारी; सागरमेखला — सागरांनी वेढलेली (सागररूपी मेखला धारण करणारी).
श्लोक 135
नामे 695–700: दीक्षिता — व्रतात दीक्षित; दैत्यशमनी — दैत्य व दुष्ट शक्तींचा नाश करणारी; सर्वलोकवशङ्करी — सर्व लोकांना आपल्या नियंत्रणात ठेवणारी; सर्वार्थदात्री — सर्व इच्छा पूर्ण करणारी; सावित्री — विश्वातील सृजनशक्ती; सच्चिदानन्दरूपिणी — सत्, चित् व आनंद यांचे स्वरूप.
श्लोक 136
नामे 701–707: देशकालापरिच्छिन्ना — देश व काळाच्या मर्यादेत न बसणारी; सर्वगा — सर्व लोकांत व सजीव-निर्जीव वस्तूंमध्ये व्याप्त असलेली; सर्वमोहिनी — सर्वांना मोहित करणारी; सरस्वती — ज्ञानस्वरूप सरस्वती; शास्त्रमयी — शास्त्रांचे स्वरूप, जिचे अवयव शास्त्रे आहेत; गुहाम्बा — गुह (सुब्रह्मण्य) यांची माता, किंवा हृदयगुहेत वास करणारी; गुह्यरूपिणी — गूढ रूप असलेली.
श्लोक 137
नामे 708–713: सर्वोपाधिविनिर्मुक्ता — सर्व उपाधींपासून मुक्त; सदाशिवपतिव्रता — सदाशिवाची एकनिष्ठ पत्नी; सम्प्रदायेश्वरी — पवित्र परंपरांची रक्षक अधिष्ठात्री; साधु — समचित्त, शांत; ई — 'ई' अक्षराचे प्रतीक (काही पाठांमध्ये 711 व 712 'साध्वी' अशा प्रकारे दिसतात, तरी ती पुनरावृत्ती आहे); गुरूमण्डलरूपिणी — गुरुपरंपरेचे मंडल स्वतःत सामावणारी.
श्लोक 138
नामे 714–722: कुलोत्तीर्णा — इंद्रियांच्या पलीकडील; भगाराध्या — सूर्यमंडलात उपासित; माया — माया स्वरूप; मधुमती — मधासारख्या गोड स्वभावाची; मही — पृथ्वीदेवी; गणाम्बा — शिवाच्या गणांची माता; गुह्यकाराध्या — गुह्यक (एक प्रकारचे देव) यांनी पूजित; कोमलाङ्गी — सुकुमार अंगांची; गुरुप्रिया — गुरूंची प्रिय.
श्लोक 139
नामे 723–727: स्वतन्त्रा — सर्व मर्यादांपासून मुक्त, स्वतंत्र; सर्वतन्त्रेशी — सर्व तंत्रांची अधिष्ठात्री; दक्षिणामूर्तिरूपिणी — दक्षिणामूर्तीचे स्वरूप; सनकादिसमाराध्या — सनक व इतर ऋषींकडून पूजित; शिवज्ञानप्रदायिनी — शिवज्ञान प्रदान करणारी.
श्लोक 140
नामे 728–734: चित्कला — ब्रह्मातील चैतन्याची कला; आनन्दकलिका — आनंदाची कळी; प्रेमरूपा — शुद्ध प्रेमस्वरूप; प्रियङ्करी — आपल्या भक्तांचे प्रिय कार्य करणारी; नामपारायणप्रीता — तिच्या नामांच्या पारायणाने प्रसन्न होणारी; नन्दिविद्या — नंदी मंत्राने पूजित देवता; नटेश्वरी — नटेश (शिव) यांची पत्नी.
श्लोक 141
नामे 735–741: मिथ्याजगदधिष्ठाना — मिथ्या जगताचा आधार; मुक्तिदा — मुक्ती देणारी; मुक्तिरूपिणी — मुक्तीचे स्वरूप; लास्यप्रिया — लास्य नृत्याची प्रिय; लयकरी — सर्व वस्तूंना लीन करणारी; लज्जा — सजीवांमधील लज्जेच्या रूपात वास करणारी; रम्भादिवन्दिता — रंभा इत्यादी अप्सरांकडून वंदित.
श्लोक 142
नामे 742–745: भवदावसुधावृष्टिः — संसाररूपी वणव्यावर अमृताचा वर्षाव करणारी; पापारण्यदवानला — पापांच्या अरण्याला भस्म करणारा वणवा; दौर्भाग्यतूलवातूला — दुर्भाग्याचे कापसाचे तुकडे उडवून लावणारा वारा; जराध्वान्तरविप्रभा — वार्धक्याचा अंधकार दूर करणारा सूर्यप्रकाश.
श्लोक 143
नामे 746–749: भाग्याब्धिचन्द्रिका — सौभाग्यसागराला उधाण आणणारी पौर्णिमेची चांदणी; भक्तचित्तकेकिघनाघना — भक्तांच्या हृदयरूपी मोरांना आनंद देणारा मेघ; रोगपर्वतदम्भोलिः — रोगरूपी पर्वत भेदणारे वज्र; मृत्युदारुकुठारिका — मृत्यूरूपी वृक्ष तोडणारी कुऱ्हाड.
श्लोक 144
नामे 750–756: महेश्वरी — परम देवी; महाकाली — महाकाली; महाग्रासा — सर्व महान वस्तूंचा ग्रास करणारी; महाशना — सर्व महान वस्तूंचे भक्षण करणारी; अपर्णा — कोणतेही ऋण नसणारी; चण्डिका — दुष्टांवर कोपणारी; चण्डमुण्डासुरनिषूदिनी — चंड, मुंड व इतर असुरांचा वध करणारी.
श्लोक 145
नामे 757–763: क्षराक्षरात्मिका — नश्वर व अविनाशी या दोन्ही आत्म्यांचे स्वरूप; सर्वलोकेशी — सर्व लोकांची अधिष्ठात्री; विश्वधारिणी — विश्वाला धारण करणारी; त्रिवर्गदात्री — धर्म, अर्थ व काम हे तीन पुरुषार्थ प्रदान करणारी; सुभगा — सर्व सौभाग्याचे आसन; त्र्यम्बका — तीन नेत्रांची; त्रिगुणात्मिका — सत्त्व, रज व तम या तीन गुणांचे सार.
श्लोक 146
नामे 764–770: स्वर्गापवर्गदा — स्वर्ग व मोक्ष प्रदान करणारी; शुद्धा — परम शुद्ध; जपापुष्पनिभाकृतिः — जास्वंदीच्या फुलासारखे रूप असलेली; ओजोवती — ओजस्वी, शक्तीने युक्त; द्युतिधरा — तेजाने परिपूर्ण, प्रकाशवलयाने युक्त; यज्ञरूपा — यज्ञाचे स्वरूप; प्रियव्रता — व्रतांची प्रिय.
श्लोक 147
नामे 771–776: दुराराध्या — उपासनेस कठीण; दुराधर्षा — जिला वश करणे कठीण; पाटलीकुसुमप्रिया — पाटलीच्या (गुलाबी तुतारीच्या) फुलांची प्रिय; महती — महान; नारदांच्या वीणेतील 'महती' स्वरूप; मेरुनिलया — मेरु पर्वतावर वास करणारी; मन्दारकुसुमप्रिया — मंदार फुलांची प्रिय.
श्लोक 148
नामे 777–784: वीराराध्या — वीरांकडून उपासित; विराड्रूपा — विराट (विश्वरूप) स्वरूप; विरजा — रज (रागद्वेष) रहित; विश्वतोमुखी — सर्व दिशांना मुख असलेली; प्रत्यग्रूपा — अंतर्यामी आत्मस्वरूप; पराकाशा — पारमार्थिक आकाश (ज्याने सूक्ष्म व स्थूल देहांची निर्मिती होते); प्राणदा — जीवन देणारी; प्राणरूपिणी — प्राणाचे स्वरूप.
श्लोक 149
नामे 785–790: मार्ताण्डभैरवाराध्या — मार्तंडभैरवाकडून उपासित; मन्त्रिणीन्यस्तराज्यधूः — आपला राज्यभार मंत्रिणी शक्तीकडे सोपवलेली; त्रिपुरेशी — त्रिपुराची अधिष्ठात्री; जयत्सेना — विजयाचीच सवय असलेली सेना बाळगणारी; निस्त्रैगुण्या — सत्त्व, रज व तम या तिन्ही गुणांपासून मुक्त; परापरा — परा व अपरा दोन्ही स्वरूपे असलेली.
श्लोक 150
नामे 791–796: सत्यज्ञानानन्दरूपा — सत्य, ज्ञान व आनंद यांचे स्वरूप; सामरस्यपरायणा — स्थिर प्रज्ञेच्या समरसतेत निमग्न; कपर्दिनी — कपर्दी (जटाधारी शिव) यांची पत्नी; कलामाला — चौसष्ट कलांची माळ धारण करणारी; कामधुक् — सर्व इच्छा पूर्ण करणारी; कामरूपिणी — इच्छित रूप धारण करणारी.
श्लोक 151
नामे 797–805: कलानिधिः — सर्व कलांचा खजिना; काव्यकला — काव्यकला; रसज्ञा — सर्व रस जाणणारी; रसशेवधिः — रसांचा खजिना; पुष्टा — सदैव बलवान व पोषक; पुरातना — प्राचीन; पूज्या — सर्वांकडून पूजनीय; पुष्करा — परिपूर्ण, सर्वांचे पोषण करणारी; पुष्करेक्षणा — कमळाच्या पाकळ्यांसारखे नेत्र असलेली.
श्लोक 152
नामे 806–812: परञ्ज्योतिः — परम प्रकाश; परन्धाम — परम धाम; परमाणुः — सूक्ष्मतम कण; परात्परा — श्रेष्ठातील श्रेष्ठ; पाशहस्ता — हातात पाश धारण करणारी; पाशहन्त्री — बंधनांचा नाश करणारी; परमन्त्रविभेदिनी — शत्रूंच्या दुष्ट मंत्रांचे भेदन करणारी.
श्लोक 153
नामे 813–820: मूर्ता — रूप धारण करणारी; अमूर्ता — निश्चित रूप नसलेली; अनित्यतृप्ता — आमच्या नश्वर नैवेद्यांनीही तृप्त होणारी; मुनिमानसहंसिका — मुनींच्या मानसरोवरातील हंसिका; सत्यव्रता — सत्यात दृढ राहणारी; सत्यरूपा — सत्याचे मूर्तरूप; सर्वान्तर्यामिनी — सर्वांच्या अंतरात वास करणारी; सती — शाश्वत सत्, नित्य अस्तित्व.
श्लोक 154
नामे 821–830: ब्रह्माणी — ब्रह्माची शक्ती, सर्वांचा आधार; ब्रह्म — ब्रह्म; जननी — माता; बहुरूपा — अनेक रूपे धारण करणारी; बुधार्चिता — ज्ञानी लोकांकडून पूजित; प्रसवित्री — विश्वाची जननी; प्रचण्डा — भयप्रद कोपाने युक्त; आज्ञा — दिव्य आज्ञारूप; प्रतिष्ठा — आधारस्तंभ; प्रकटाकृतिः — विश्वरूपात प्रकट झालेली.
श्लोक 155
नामे 831–837: प्राणेश्वरी — पाच प्राण व इंद्रियांची अधिष्ठात्री; प्राणदात्री — जीवन देणारी; पञ्चाशत्पीठरूपिणी — पन्नास पीठांचे (उपासनास्थानांचे) स्वरूप; विशृङ्खला — सर्व प्रकारे बंधनरहित, मुक्त; विविक्तस्था — एकांत स्थानी वास करणारी; वीरमाता — वीरांची माता; वियत्प्रसूः — आकाशतत्त्वाची जननी.
श्लोक 156
नामे 838–843: मुकुन्दा — मोक्ष देणारी; मुक्तिनिलया — मोक्षाचे निवासस्थान; मूलविग्रहरूपिणी — सर्वांचे मूळ मूर्तरूप; भावज्ञा — सर्व विचार व भावना जाणणारी; भवरोगघ्नी — जन्म-मृत्यूच्या चक्रातील रोगांचा नाश करणारी; भवचक्रप्रवर्तिनी — जन्म-मृत्यूचे चक्र फिरवणारी.
श्लोक 157
नामे 844–850: छन्दःसारा — सर्व वेदांचे सार; शास्त्रसारा — सर्व शास्त्रांचे सार; मन्त्रसारा — सर्व मंत्रांचे सार; तलोदरी — सडपातळ कंबरेची; उदारकीर्तिः — उदात्त कीर्ती असलेली; उद्दामवैभवा — अमर्याद वैभव असलेली; वर्णरूपिणी — वर्णमालेच्या अक्षरांचे स्वरूप.
श्लोक 158
नामे 851–853: जन्ममृत्युजरातप्तजनविश्रान्तिदायिनी — जन्म, मृत्यू व जरेने पीडित जीवांना विसाव्याची शांती देणारी; सर्वोपनिषदुद्घुष्टा — सर्व उपनिषदांनी गायलेली; शान्त्यतीतकलात्मिका — शांतीच्याही पलीकडील कलास्वरूप.
श्लोक 159
नामे 854–861: गम्भीरा — अथांग; गगनान्तस्था — आकाशात (अवकाशात) वास करणारी; गर्विता — अभिमानी (तेजस्वी); गानलोलुपा — संगीतात रमणारी; कल्पनारहिता — कल्पित गुणांपासून मुक्त; काष्ठा — परम अवस्थेत वास करणारी, ज्याच्या पलीकडे काहीही नाही; अकान्ता — सर्व पापे व दुःखांचा अंत करणारी; कान्तार्धविग्रहा — पतीचा अर्धा देह धारण करणारी.
श्लोक 160
नामे 862–865: कार्यकारणनिर्मुक्ता — कार्य-कारणाच्या बंधनातून मुक्त; कामकेलितरङ्गिता — कामेश्वरासह मीलनाच्या आनंदाने उल्हसित; कनत्कनकताटङ्का — चमकणारी सोन्याची कर्णभूषणे धारण करणारी; लीलाविग्रहधारिणी — लीलेसाठी विविध दिव्य रूपे धारण करणारी.
श्लोक 161
नामे 866–871: अजा — जन्मरहित; क्षयविनिर्मुक्ता — क्षयापासून मुक्त; मुग्धा — सौंदर्याने मोहक; क्षिप्रप्रसादिनी — त्वरित प्रसन्न होणारी; अन्तर्मुखसमाराध्या — अंतर्मुख होऊन (मनाने) उपासना करण्यायोग्य; बहिर्मुखसुदुर्लभा — बाह्य विषयांकडे लक्ष असणाऱ्यांना दुर्लभ.
श्लोक 162
नामे 872–879: त्रयी — तीन वेद; त्रिवर्गनिलया — जीवनाच्या तीन पुरुषार्थांचे निवासस्थान; त्रिस्था — त्रिलोकात वास करणारी; त्रिपुरमालिनी — श्रीचक्रातील अंतर्दशार चक्राची अधिष्ठात्री; निरामया — सर्व प्रकारच्या रोगांपासून मुक्त; निरालम्बा — कोणावरही अवलंबून नसणारी; स्वात्मारामा — स्वतःमध्येच रमणारी; सुधास्रुतिः / सृतिः — अमृताचा स्रोत.
श्लोक 163
नामे 880–883: संसारपङ्कनिर्मग्नसमुद्धरणपण्डिता — संसाररूपी चिखलात बुडालेल्यांना वर काढण्यात निपुण; यज्ञप्रिया — सर्व यज्ञ व विधींची प्रिय; यज्ञकर्त्री — यज्ञविधी करणारी; यजमानस्वरूपिणी — यज्ञविधींचे नियमन करणाऱ्या यजमानाचे स्वरूप.
श्लोक 164
नामे 884–889: धर्माधारा — धार्मिक जीवनाच्या नियमांची आधारभूत; धनाध्यक्षा — संपत्तीची अध्यक्षा; धनधान्यविवर्धिनी — धन व धान्य वाढवणारी; विप्रप्रिया — विद्वानांची प्रिय; विप्ररूपा — आत्मज्ञानी पुरुषाचे रूप; विश्वभ्रमणकारिणी — आपल्या मायाशक्तीने विश्वाला फिरवणारी.
श्लोक 165
नामे 890–897: विश्वग्रासा — विश्वाचा ग्रास करणारी; विद्रुमाभा — प्रवाळासारख्या (लालसर) तेजाची; वैष्णवी — विष्णूचे स्वरूप; विष्णुरूपिणी — संपूर्ण विश्वात व्यापलेले विष्णुरूप; अयोनिः — जन्मरहित मूळ; योनिनिलया — सर्व उत्पत्तीचे निवासस्थान; कूटस्था — अहरणीप्रमाणे अपरिवर्तनीय; कुलरूपिणी — कौलमार्गाची अधिष्ठात्री देवता.
श्लोक 166
नामे 898–905: वीरगोष्ठीप्रिया — वीरांच्या सभेची प्रिय; वीरा — पराक्रमी; नैष्कर्म्या — कर्मबंधनापासून मुक्त; नादरूपिणी — आदिनादाचे स्वरूप; विज्ञानकलना — ब्रह्मज्ञानाची जाणीव करून देणारी; कल्या — सृजनाची शक्ती; विदग्धा — सर्व गोष्टींत निपुण; बैन्दवासना — भुवयांच्या मध्यभागी असलेल्या बिंदुचक्रात (बैंदव स्थानी) वास करणारी.
श्लोक 167
नामे 906–911: तत्त्वाधिका — सर्व तत्त्वांच्या पलीकडील; तत्त्वमयी — सत्यस्वरूप, जणू शिवच; तत्त्वमर्थस्वरूपिणी — 'तत्' व 'त्वम्' या शब्दांचा अर्थ असलेली; सामगानप्रिया — सामवेदाच्या गायनाची प्रिय; सौम्या — शांत व सौम्य स्वभावाची, चंद्रासारखी शीतल; सदाशिवकुटुम्बिनी — सदाशिवाची पत्नी.
श्लोक 168
नामे 912–917: सव्यापसव्यमार्गस्था — डाव्या व उजव्या दोन्ही उपासनामार्गांत वास करणारी; सर्वापद्विनिवारिणी — सर्व संकटे दूर करणारी; स्वस्था — स्वतःमध्ये स्थित, सर्व व्याधींपासून मुक्त; स्वभावमधुरा — स्वभावतःच गोड; धीरा — धीरोदात्त, ज्ञान देणारी; धीरसमर्चिता — ज्ञानी लोकांकडून पूजित.
श्लोक 169
नामे 918–922: चैतन्यार्घ्यसमाराध्या — चैतन्यरूपी अर्घ्याने पूजित; चैतन्यकुसुमप्रिया — चैतन्यरूपी फुलाची प्रिय; सदोदिता — सदैव उदयाला आलेली, तेजस्वी; सदातुष्टा — सदैव प्रसन्न; तरुणादित्यपाटला — उगवत्या सूर्यासारख्या गुलाबी तेजाची.
श्लोक 170
नामे 923–926: दक्षिणादक्षिणाराध्या — दक्षिणमार्गी व वाममार्गी दोन्ही उपासकांकडून पूजित; दरस्मेरमुखाम्बुजा — कमळासारख्या मुखावर मधुर स्मित असलेली; कौलिनी केवला — कौलमार्गी साधकांकडून शुद्ध ज्ञान (चैतन्य) म्हणून पूजित; अनर्घ्यकैवल्यपददायिनी — मोक्षाचे अमूल्य फल प्रदान करणारी.
श्लोक 171
नामे 927–933: स्तोत्रप्रिया — स्तोत्रांची प्रिय; स्तुतिमती — सर्व स्तुतींचे खरे लक्ष्य व सार; श्रुतिसंस्तुतवैभवा — श्रुतींनी जिच्या वैभवाची स्तुती केली आहे अशी; मनस्विनी — मनाचे तेज असलेली; मानवती — उदात्त व कीर्तिवंत; महेशी — महेश (शिव) यांची पत्नी; मङ्गलाकृतिः — मंगलमय रूप असलेली.
श्लोक 172
नामे 934–941: विश्वमाता — विश्वाची माता; जगद्धात्री — जगाचे पालन व पोषण करणारी माता; विशालाक्षी — विशाल नेत्रांची; विरागिणी — वैराग्यमय; प्रगल्भा — कुशल व आत्मविश्वासपूर्ण; परमोदारा — परम उदार; परामोदा — परम आनंदमय; मनोमयी — मनाचे स्वरूप.
श्लोक 173
नामे 942–947: व्योमकेशी — आकाश हेच जिचे केस आहेत अशी; विमानस्था — दिव्य विमानात (रथात) आरूढ, देवांसह विहार करणारी; वज्रिणी — वज्र आयुध धारण करणारी; वामकेश्वरी — वामकेश्वर तंत्राची अधिष्ठात्री; पञ्चयज्ञप्रिया — पाच प्रकारच्या यज्ञांची प्रिय (अग्निहोत्र, दर्शपौर्णमास, चातुर्मास्य, गोयज्ञ व सोमयज्ञ); पञ्चप्रेतमञ्चाधिशायिनी — पाच प्रेतांनी बनलेल्या मंचकावर विश्रांती घेणारी.
श्लोक 174
नामे 948–954: पञ्चमी — पाचवी (ब्रह्मा, विष्णू, रुद्र व ईश्वर यांच्यानंतरची); पञ्चभूतेशी — पंचमहाभूतांची अधिष्ठात्री; पञ्चसङ्ख्योपचारिणी — पाच उपचारांनी (गंध, पुष्प, धूप, दीप व नैवेद्य) पूजित; शाश्वती — शाश्वत; शाश्वतैश्वर्या — शाश्वत ऐश्वर्य धारण करणारी; शर्मदा — सुख देणारी; शम्भुमोहिनी — शंभू (शिव) यांना मोहित करणारी.
श्लोक 175
नामे 955–963: धरा — पृथ्वीमाता; धरसुता — धर (हिमवान) यांची कन्या; धन्या — अत्यंत धन्य, पुण्यवती; धर्मिणी — धर्मपरायण; धर्मवर्धिनी — धर्माची वृद्धी करणारी; लोकातीता — लोकांच्या पलीकडील; गुणातीता — गुणांच्या पलीकडील; सर्वातीता — सर्वांच्या पलीकडील; शमात्मिका — शांती व आनंदस्वरूप.
श्लोक 176
नामे 964–970: बन्धूककुसुमप्रख्या — बंधूक फुलासारखे सौंदर्य व लावण्य असलेली; बाला — बालिकेचा स्वभाव कधीही न सोडणारी; लीलाविनोदिनी — आपल्या लीलेत रमणारी; सुमङ्गली — सदैव मंगल, कधीही विधवा न होणारी; सुखकरी — सुख देणारी; सुवेषाढ्या — सुंदर वस्त्रे व अलंकारांनी शोभणारी; सुवासिनी — सदैव सौभाग्यवती (सुहासिनी).
श्लोक 177
नामे 971–976: सुवासिन्यर्चनप्रीता — सौभाग्यवती स्त्रियांच्या पूजेने प्रसन्न होणारी; आशोभना — सदैव तेजस्वी; शुद्धमानसा — शुद्ध मनाची, आपल्या उपासकांचे मन शुद्ध करणारी; बिन्दुतर्पणसन्तुष्टा — श्रीचक्रातील बिंदूच्या तर्पणाने संतुष्ट होणारी; पूर्वजा — सर्वांच्या आधी जन्मलेली; त्रिपुराम्बिका — त्रिपुरांची (तीन नगरांची) माता.
श्लोक 178
नामे 977–981: दशमुद्रासमाराध्या — दहा मुद्रांनी (सर्वसंक्षोभिणी, सर्वविद्रावणी, सर्वाकर्षिणी, सर्ववशंकरी, सर्वोन्मादिनी, सर्वमहाङ्कुश, सर्वखेचरी, सर्वबीज, सर्वयोनी, सर्वत्रिखंडा) पूजित; त्रिपुराश्रीवशङ्करी — जिच्या नियंत्रणात त्रिपुरश्री आहे अशी; ज्ञानमुद्रा — ज्ञानमुद्रेचे स्वरूप; ज्ञानगम्या — ज्ञानयोगाने प्राप्त होणारी; ज्ञानज्ञेयस्वरूपिणी — ज्ञान व ज्ञेय दोन्हींचे स्वरूप.
श्लोक 179
नामे 982–989: योनिमुद्रा — योनिमुद्रेचे स्वरूप; त्रिखण्डेशी — दशम मुद्रा त्रिखंडेची अधिष्ठात्री; त्रिगुणा — सत्त्व, रज व तम या तीन गुणांनी युक्त; अम्बा — सर्व प्राण्यांची माता, विश्वमाता; त्रिकोणगा — त्रिकोणात वास करणारी; अनघा — निष्पाप; अद्भुतचारित्रा — जिची कृत्ये अद्भुत आहेत अशी; वाञ्छितार्थप्रदायिनी — इच्छित वस्तू प्रदान करणारी.
श्लोक 180
नामे 990–993: अभ्यासातिशयज्ञाता — अत्यंत कठोर साधनेनेच जाणली जाणारी; षडध्वातीतरूपिणी — सहा मार्गांच्या पलीकडील रूप असलेली; अव्याजकरुणामूर्तिः — निरपेक्ष करुणेचे मूर्तरूप; अज्ञानध्वान्तदीपिका — अज्ञानाचा अंधार दूर करणारा तेजस्वी दीप.
श्लोक 181
नामे 994–1000: आबालगोपविदिता — लहान मुलांपासून गोपालांपर्यंत सर्वांना ज्ञात; सर्वानुल्लङ्घ्यशासना — जिच्या आज्ञेचे कोणीही उल्लंघन करू शकत नाही अशी; श्रीचक्रराजनिलया — चक्रांचा राजा असलेल्या श्रीचक्रात वास करणारी; श्रीमत्त्रिपुरसुन्दरी — दिव्य त्रिपुरसुंदरी देवी; श्रीशिवा — मंगलमय, दिव्य शिवा; शिवशक्तैक्यरूपिणी — शिव व शक्ती यांच्या ऐक्याचे एकरूप स्वरूप; ललिताम्बिका — दिव्य माता ललिता.
श्लोक 182
पूजा मार्गदर्शक आणि पाठ लाभ (फलश्रुती)
फलश्रुतीदररोज किंवा शुभ तिथींवर
ब्राह्ममुहूर्त (पहाटे 4 ते 6) किंवा संध्याकाळ
तुपाचा दिवा, अगरबत्ती, ताजी फुले व नैवेद्य
- मानसिक शांती, आत्मिक उन्नती व सकारात्मक ऊर्जा
पृष्ठभूमि
प्रकटीकरणाची पार्श्वभूमी: ललितासहस्रनाम ब्रह्माण्ड पुराणाच्या (उत्तरखण्ड) हयग्रीव-अगस्त्य संवादात येते, आणि त्याची समाप्तीची पुष्पिका त्याला ‘श्रीललितासहस्रनामस्तोत्रकथन’ म्हणते. विष्णूंचे अश्वमुख ज्ञानरूप असलेले भगवान हयग्रीव कांची येथे महर्षी अगस्त्यांना ते उपदेशतात. ते सांगतात की स्वतः भगवती ललितेने वशिनी, कामेश्वरी, मोदिनी, विमला, अरुणा, जयिनी, सर्वेश्वरी आणि कौलिनी या आठ वाग्देवतांना आपल्या सहस्र नामांचे स्तोत्र रचण्याची आज्ञा केली होती. येथे मूळ स्तोत्र श्लोक 1-182 पर्यंत आहे, आणि नामे 1 ते 1000 अशी क्रमांकित आहेत. टीकाकार हे अनेक स्तरांवर वाचतात, ज्यात कुण्डलिनी योग (मूलाधारापासून सहस्रारापर्यंत), अद्वैत वेदान्त आणि श्रीयन्त्र उपासना यांचा समावेश आहे. सावधानतेची सूचना: संस्कृत डॉक्युमेंट्सच्या आवृत्तीत नमूद आहे की हे सहस्रनाम त्या आवृत्तीने पाहिलेल्या मुद्रित ब्रह्माण्ड पुराणाच्या खंडात सहज आढळत नाही आणि ते पुराणाच्या नंतरच्या परिशिष्टांचा (खिल) भाग असू शकते.
तुम्हाला माहीत आहे का?
आठ दिव्य वाणी-देवता
इतर सामान्य मानवी कवींनी रचलेल्या स्तोत्रांपेक्षा वेगळे, ललिता सहस्रनाम स्वतः भगवती ललितेच्या थेट आज्ञेने आठ वाग्देवतांनी (वशिनी, कामेश्वरी, मोदिनी, विमला, अरुणा, जयिनी, सर्वेश्वरी आणि कौलिनी) रचले आहे.
१,००० नामांत पुनरावृत्ती नाही
परंपरेनुसार या १,००० पवित्र नामांपैकी एकही नाम पुनरावृत्त होत नाही. प्रत्येक नाम मातेच्या विश्वात्मक प्रकटीकरणाचे, तात्त्विक सत्याचे किंवा सूक्ष्म योगिक शक्तीचे एक वेगळे पैलू उलगडते.
कुंडलिनी जागृतीचा संपूर्ण प्रवास
स्तोत्र कुंडलिनी शक्तीच्या सहा चक्रांमधील आरोहणाचे क्रमबद्ध चित्रण करते — मूलाधार-चक्रारूढा (मूल चक्रात वास करणारी) पासून सहस्राराम्बुजारूढा (सहस्रदल मुकुट-कमळात विकसित होणारी) पर्यंत.
भास्कररायांचे सौभाग्यभास्कर भाष्य
१८व्या शतकात महान विद्वान-दीक्षित भास्करराय मखी यांनी सौभाग्यभास्कर नामक निर्णायक भाष्य लिहिले, ज्याने प्रत्येक श्लोकातील व्याकरणिक, गूढ आणि वेदांती खोलीचा अपूर्व उलगडा केला.
शिव आणि शक्तीचे ऐक्य
स्तोत्राचा अंतिम उत्कर्ष शिव-शक्त्यैक्य-रूपिणी (नाम ९९९) मध्ये प्रकट होतो, जे शुद्ध, अपरिवर्तनीय चेतना (शिव) आणि आदिम विश्वशक्ती (शक्ती) यांच्या अविभाज्य, अद्वैत ऐक्याचा उत्सव साजरा करते.
विषयानुसार ब्राउझ करा
Devi
हिंदू धर्म से और
सभी देखेंसंबंधित शिकवणी
तीच शिकवण, विविध परंपरांमध्ये प्रतिध्वनीत
