ਰਾਧਾ, ਦੈਵੀ ਪਿਆਰ ਦੀ ਮੂਰਤ

ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਗਊ-ਪਾਲਕ ਪਿੰਡਾਂ ਵਿੱਚ, ਬਰਸਾਨਾ ਦੇ ਗਵਾਲੇ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਦਾ ਜਨਮ ਹੋਇਆ — ਬਹੁਤੀਆਂ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਉਹ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੂ ਅਤੇ ਕੀਰਤਿਦਾ ਦੀ ਧੀ ਸੀ। ਗਰਗ ਸੰਹਿਤਾ, ਆਪਣੇ ਪਹਿਲੇ ਖੰਡ ਦੇ ਅੱਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਦੱਸਦੀ ਹੈ ਕਿ ਰਾਜਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੂ ਨੂੰ ਯਮੁਨਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ ਵਿੱਚ ਟਿਕੀ ਇੱਕ ਚਮਕਦੀ ਬਾਲੜੀ ਵਜੋਂ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਮਿਲੀ। ਉਹ ਉਸ ਨੂੰ ਲਾਵਾਰਸ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਆਪਣੀ ਹੀ ਧੀ ਵਜੋਂ ਘਰ ਲੈ ਆਏ ਅਤੇ ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਗੋਪ ਕਬੀਲਿਆਂ ਦੀ ਰਾਜਕੁਮਾਰੀ ਵਜੋਂ ਪਾਲਿਆ। ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਦੇ ਕੁੰਜਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉਸ ਦੇ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਹੀ ਉਸ ਦਾ ਜੀਵਨ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਜੀਵਨ ਨਾਲ ਅਟੁੱਟ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਿਆ — ਉਹ ਗੋਪ ਬਾਲਕ, ਜਿਸ ਦੀ ਬੰਸਰੀ ਦੀ ਧੁਨ ਬ੍ਰਜ ਦੇ ਹਰ ਦਿਲ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵੱਲ ਖਿੱਚ ਸਕਦੀ ਸੀ। ਪਰੰਪਰਾ ਆਖਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸ਼ਾਮ ਵੇਲੇ ਜਦੋਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਸੁਰਾਂ ਜੰਗਲ ਉੱਤੋਂ ਤੈਰ ਕੇ ਆਉਂਦੀਆਂ, ਤਾਂ ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਦੇਵਤੇ ਦੋਵੇਂ ਉਸ ਖਿੱਚ ਨੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਸਨ।

ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ, ਰਾਧਾ ਦੀ ਭਗਤੀ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਵੱਖਰੇ ਪੱਧਰ ਦੀ ਸਮਝਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕੇਵਲ ਕਿਸੇ ਪਿਆਰੇ ਸਾਥੀ ਲਈ ਸਨੇਹ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਭਗਤੀ ਦਾ ਹੀ ਮੂਰਤੀਮਾਨ ਰੂਪ ਸੀ — ਪਰਮਾਤਮਾ ਅੱਗੇ ਆਤਮਾ ਦਾ ਸੰਪੂਰਨ, ਸ਼ਰਤ-ਰਹਿਤ ਸਮਰਪਣ। ਬ੍ਰਹਮਵੈਵਰਤ ਪੁਰਾਣ, ਆਪਣੇ ਬ੍ਰਹਮਖੰਡ ਦੇ ਪੰਜਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਵਿੱਚ, ਇਸ ਦਾਅਵੇ ਨੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਪਿੱਛੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉੱਥੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਗੋਲੋਕ ਨਾਮੀ ਦਿਬ ਧਾਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਸਰੂਪ ਤੋਂ ਹੀ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਈ ਦੱਸਿਆ ਗਿਆ ਹੈ; ਉਹ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦੇ ਪਲ ਤੋਂ ਹੀ ਸੋਲਾਂ ਸਾਲ ਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਮੂਲ ਦੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਿੱਚ, ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਵਜੋਂ ਦਿਸਦਾ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪਿਆਰ, ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਪਏ ਦੋ ਵੱਖਰੇ ਆਤਮਿਆਂ ਦਾ ਮੇਲ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ, ਅਵਿਭਾਜਿਤ ਪਰਮ ਸੱਚ ਦਾ ਅਵਤਰਣ ਮੰਨਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।

ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀਆਂ ਗੋਪੀਆਂ ਨਾਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦਾ ਚਾਂਦਨੀ ਵਿੱਚ ਨਾਚ, ਰਾਸ ਲੀਲਾ, ਭਾਗਵਤ ਪੁਰਾਣ ਦੇ ਦਸਵੇਂ ਸਕੰਧ ਦੇ ਉਨੱਤੀਵੇਂ ਤੋਂ ਤੇਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਤੱਕ ਦੇ ਪੰਜ ਅਧਿਆਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੱਸੀ ਗਈ ਹੈ; ਭਗਤੀ ਪਰੰਪਰਾ ਇਸ ਨੂੰ ਰਾਸ ਪੰਚਾਧਿਆਈ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਬੇਮਿਸਾਲ ਤਾਂਘ ਹੈ। ਆਪਸੀ ਪਿਆਰ ਵਿੱਚ ਵੀ ਹੰਕਾਰ ਦੀ ਝਲਕ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਕੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨਾਚ ਦੇ ਘੇਰੇ ਵਿੱਚੋਂ ਅਲੋਪ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿੱਚ ਭਟਕਣ ਲਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ — ਕੁੰਜਾਂ ਵਿੱਚ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਨਾਮ ਪੁਕਾਰਦੀ ਹੋਈ। ਦਿਬ ਪ੍ਰੀਤਮ ਤੋਂ ਵਿਛੋੜੇ ਦਾ ਇਹ ਵਿਰਹ-ਦਰਦ ਸਾਰੇ ਭਗਤੀ-ਸਾਹਿਤ ਅਤੇ ਕਾਵਿ ਦੀਆਂ ਸਭ ਤੋਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸਦੀਵੀ ਤਸਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਬਣ ਗਿਆ। ਭਗਤ ਕਵੀ ਜ਼ੋਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਕਦੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਐਸਾ ਪਿਆਰ ਸੀ ਜੋ ਇੰਨਾ ਸੰਪੂਰਨ ਹੋਵੇ ਕਿ ਪਰਮਾਤਮਾ ਤੋਂ ਇੱਕ ਪਲ ਦੀ ਦੂਰੀ ਵੀ ਅਸਹਿ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਸਦੀਆਂ ਤੋਂ ਕਵੀਆਂ ਨੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਤਾਂਘ ਨੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਦਾ ਆਦਰਸ਼ ਨਮੂਨਾ ਮੰਨਿਆ ਹੈ ਕਿ ਭਗਤ ਨੂੰ ਪਰਮਾਤਮਾ ਬਾਰੇ ਕਿਵੇਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜੈਦੇਵ ਨੇ ਸੰਸਕ੍ਰਿਤ ਗੀਤ ਗੋਵਿੰਦ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ; ਚੰਡੀਦਾਸ ਅਤੇ ਵਿਦਿਆਪਤੀ ਨੇ ਬੰਗਾਲੀ ਪਦਾਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੀਤਾ — ਹਰ ਇੱਕ ਨੇ ਉਸ ਰਾਹੀਂ ਗਿਣਤੀ-ਮਿਣਤੀ ਵਾਲੀ ਸ਼ਰਧਾ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਸਾੜ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਬੇਬੱਸ ਪਿਆਰ ਸਿਖਾਇਆ।

ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਹਲਾਦਿਨੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਜੋਂ ਸਮਝਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਾਵ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਆਪਣੀ ਸ਼ੁੱਧ ਅਨੰਦ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ। ਸ੍ਰੀ ਚੈਤੰਨਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਗੌੜੀਯ ਵੈਸ਼ਣਵ ਪਰੰਪਰਾ ਇਹ ਗੱਲ ਚੈਤੰਨਯ ਚਰਿਤਾਮ੍ਰਿਤ ਦੀ ਆਦਿ-ਲੀਲਾ, ਪਹਿਲੇ ਅਧਿਆਇ, ਪੰਜਵੇਂ ਸ਼ਲੋਕ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਖਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਲੋਕ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪਿਆਰ-ਲੀਲਾ ਨੂੰ ਇਸ ਅਨੰਦ-ਸ਼ਕਤੀ ਦੀ ਹੀ ਕਿਰਿਆ ਵਜੋਂ ਪਛਾਣਦਾ ਹੈ — ਜਿਵੇਂ ਅੱਗ ਤੋਂ ਤਪਸ਼ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾ ਸਕਦੀ, ਤਿਵੇਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਇਹ ਵੱਖ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੀ। ਇਸ ਸਮਝ ਵਿੱਚ, ਦੋ ਪ੍ਰੇਮੀਆਂ ਵਜੋਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਦਿਸਦੀ ਦੋਹਰੀ ਹੋਂਦ ਇੱਕ ਦੈਵੀ ਲੀਲਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਕੇਵਲ ਅਮੂਰਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵਰਣਨ ਕਰਨ ਦੀ ਥਾਂ, ਅਨੁਭਵ ਕਰਨ, ਪ੍ਰਗਟਾਉਣ ਅਤੇ ਸੰਸਾਰ ਨੂੰ ਸਿਖਾਉਣ ਲਈ ਰਚੀ ਗਈ ਹੈ। ਇਸ ਪਰੰਪਰਾ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਨਾਲ ਹੀ ਸੰਪੂਰਨ ਦੈਵੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪੂਜੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ — ਕੇਵਲ ਭਗਤੀ ਨਾਲ ਉੱਚੀ ਕੀਤੀ ਮਨੁੱਖੀ ਪਤਨੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਵਰਿੰਦਾਵਨ ਦੀ ਰਾਣੀ ਵਜੋਂ।

ਉਸ ਦਾ ਤਿਉਹਾਰ, ਰਾਧਾਸ਼ਟਮੀ, ਭਾਦੋਂ ਮਹੀਨੇ ਦੀ ਸ਼ੁਕਲ ਪੱਖ ਦੀ ਅੱਠਵੀਂ ਤਿਥੀ ਨੂੰ ਮਨਾਇਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਉਸ ਦੇ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋਣ ਦਾ ਸਨਮਾਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਵਰਿੰਦਾਵਨ, ਬਰਸਾਨਾ ਅਤੇ ਉਸ ਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਦੇ ਮੰਦਰ ਇਸ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਆਪਣੇ ਜਨਮ-ਅਸ਼ਟਮੀ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਵਿਸਤ੍ਰਿਤ ਉਤਸਵ ਨਾਲ ਮਨਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਭਗਤ "ਰਾਧੇ ਰਾਧੇ" ਦੇ ਸਲਾਮ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਰਾਧਾ-ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਸੰਯੁਕਤ ਨਾਮ ਵਿੱਚ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਨਾਮ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਲੈਂਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਕੁਝ ਪਰੰਪਰਾਵਾਂ ਸਿਰਫ਼ ਸ਼ਿਸ਼ਟਾਚਾਰ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਧਾਰਮਿਕ ਤੌਰ ਤੇ ਜ਼ਰੂਰੀ ਮੰਨਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਤੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਮੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀ ਇਹ ਪ੍ਰਧਾਨਤਾ ਉਲਟਦੀ ਨਹੀਂ; ਉੱਥੇ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਾਸੇ ਰਾਧਾ ਦੀ ਮੂਰਤੀ ਬਹੁਤ ਘੱਟ, ਜਾਂ ਕਦੇ ਵੀ, ਗੈਰਹਾਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦੀ। ਬਰਸਾਨਾ ਵਿੱਚ, ਰਾਧਾ ਰਾਣੀ ਮੰਦਰ — ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼੍ਰੀਜੀ ਵੀ ਆਖਦੇ ਹਨ — ਭਾਨੂਗੜ੍ਹ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ; ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਉਚਾਈ ਦਾ ਨਾਮ ਉਸ ਦੇ ਪਿਤਾ ਵ੍ਰਿਸ਼ਭਾਨੂ ਦੇ ਨਾਮ ਉੱਤੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਉਹਨਾਂ ਤੀਰਥ-ਯਾਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਖਿੱਚਦਾ ਹੈ ਜੋ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੇ ਤਿਉਹਾਰੀ ਕੈਲੰਡਰ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਆਪਣੇ ਹੱਕ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਮੰਜ਼ਿਲ ਵਜੋਂ, ਉਸ ਦੇ ਆਪਣੇ ਗੀਤਾਂ, ਜਲੂਸਾਂ ਅਤੇ ਹਿੰਦੂ ਪੰਚਾਂਗ ਵਿੱਚ ਵੱਖਰੇ ਰੱਖੇ ਆਪਣੇ ਦਿਨ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੀ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਆਉਂਦੇ ਹਨ।

ਭਗਤਾਂ ਦਾ ਮੰਨਣਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਧਾ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਪੂਜਾ ਅਧੂਰੀ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ, ਪਰੰਪਰਾ ਸਿਖਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਧਾ ਦੇ ਬੇਅੰਤ ਪਿਆਰ ਰਾਹੀਂ ਉਹਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ — ਭਗਤੀ ਹਰ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਜਿਹੜਾ ਸੰਪੂਰਨ, ਨਿਡਰ ਸਮਰਪਣ ਮੰਗਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਉਸ ਤੋਂ ਸਿੱਖਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਸ੍ਰੀ ਚੈਤੰਨਯ ਮਹਾਪ੍ਰਭੂ ਆਪ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਵਜੋਂ ਹੁਣ ਤੱਕ ਕੇਵਲ ਦੇਖੇ ਪਿਆਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰੋਂ ਸਮਝਣ ਲਈ, ਰਾਧਾ ਦੀ ਆਪਣੀ ਤਾਂਘ ਵਾਲਾ ਭਾਵ ਅਪਣਾਉਂਦੇ ਸਨ, ਇਹ ਗੌੜੀਯ ਵੈਸ਼ਣਵ ਮੰਨਦੇ ਹਨ। ਇਸੇ ਕਾਰਨ, ਰਾਧਾ ਨੂੰ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਦੀ ਕਥਾ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵਾਧੂ ਪਾਤਰ ਵਜੋਂ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਉਸ ਕਥਾ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਦੀ ਉਹ ਨਜ਼ਰ ਵਜੋਂ ਯਾਦ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ — ਉਹ ਇਕੱਲੀ ਭਗਤ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਂਘ ਵਿੱਚ ਹਰ ਹੋਰ ਭਗਤ ਨੂੰ ਸ਼ਰੀਕ ਹੋਣ ਦਾ ਸੱਦਾ ਹੈ।

ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੈਸ਼ਣਵ ਭਗਤੀ ਵਿੱਚ ਰਾਧਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਹਿੰਦੂ ਪਰੰਪਰਾ ਦੇ ਹੋਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਦੈਵੀ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸਤਿਕਾਰੀਆਂ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹੋਰ ਪਤਨੀਆਂ ਨਾਲੋਂ ਵੱਖਰਾ ਹੈ। ਧਨ ਦੀ ਦੇਵੀ ਜਾਂ ਵਿੱਦਿਆ ਦੀ ਦੇਵੀ ਵਾਂਗ ਉਸ ਕੋਲੋਂ ਕੇਵਲ ਕਿਰਪਾ ਨਹੀਂ ਮੰਗੀ ਜਾਂਦੀ, ਨਾ ਹੀ ਅਸੀਸਾਂ ਲਈ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਥਾਂ, ਹਰ ਭਗਤ ਦਾ ਅੰਦਰਲਾ ਜੀਵਨ ਜਿਸ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰੇ, ਉਸ ਆਦਰਸ਼ ਵਜੋਂ ਉਸ ਨੂੰ ਉੱਚਾ ਚੁੱਕਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਦਾ ਨਾਮ ਜਪਣਾ ਹੀ, ਛੋਟੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਹੀ ਸਮਰਪਣ ਕਰਨ ਦਾ ਅਭਿਆਸ ਹੈ ਜੋ ਭਗਤੀ ਸਮੁੱਚੀ ਆਤਮਾ ਤੋਂ ਮੰਗਦੀ ਹੈ।